Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Tiếng Việt hành chính

25/08/2016


Cơ quan soạn thảo: Viện Ngôn ngữ học

Tác giả :
  • TS. Vũ Thị Sao Chi

Địa chỉ liên hệ: Viện Ngôn ngữ học; Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Năm xuất bản: 2016

Số trang: 531

Cuốn sách là sản phẩm nghiên cứu của đề tài cấp Bộ "Nghiên cứu, khảo sát ngôn ngữ hành chính Việt Nam, phục vụ cho việc xây dựng Luật Ngôn ngữ ở Việt Nam" do TS. Vũ Thị Sao Chi làm Chủ nhiệm - một trong những đề tài nhánh của Chương trình cấp Bộ "Luận cứ khoa học của việc xây dựng Luật Ngôn ngữ ở Việt Nam" do Viện Ngôn ngữ học chủ trì, thực hiện trong 2 năm 2011 - 2012.

Nội dung cuốn sách được trình bày trong 9 chương. Chương 1: Hoạt động giao tiếp ngôn ngữ trong lĩnh vực hành chính; Chương 2: Quy định của Nhà nước và những yêu cầu chung về sử dụng ngôn ngữ hành chính; Chương 3: Thể thức văn bản hành chính; Chương 4: Chính tả trong văn bản hành chính; Chương 5: Tục ngữ trong văn bản hành chính; Chương 6: Câu trong văn bản hành chính; Chương 7: Bố cục nội dung văn bản hành chính; Chương 8: Mẫu hóa văn bản hành chính; Chương 9: Vấn đề chuẩn hóa tiếng Việt hành chính trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.

Đối với một xã hội tiến bộ và văn minh thì ngôn ngữ sử dụng trong lĩnh vực quản lí, hành chính (ngôn ngữ hành chính) luôn được chú trọng. Do những đặc thù của giao tiếp hành chính - một lĩnh vực giao tiếp mang tính pháp lí, tính công vụ, nên việc sử dụng ngôn ngữ cũng có những nét chuyên biệt, không giống với ngôn ngữ được sử dụng trong các lĩnh vực giao tiếp khác. Giao tiếp hành chính sử dụng các phương tiện ngôn ngữ gọt giũa hay ngôn ngữ văn hóa. Đó là công cụ giao tiếp chính yếu trong hoạt động quản lí của các cơ quan nhà nước, các tổ chức kinh tế, chính trị - xã hội. Ngôn ngữ hành chính tồn tại chủ yếu ở dạng viết và được sử dụng trong các công văn, giấy tờ hành chính; các văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương; các đơn từ của công dân... Nhưng cũng có khi nó được sử dụng ở dạng nói, chẳng hạn như trong báo cáo, lời phát biểu tại hội nghị, cuộc họp, hội đàm công vụ, hay trong giao tiếp trực tiếp của người thi hành công vụ... Để đảm nhiệm tốt chức năng làm công cụ giao tiếp trong một lĩnh vực mang tính quy thức cao, đáp ứng được khả năng biểu đạt chính xác các hoạt động pháp luật và quản lí, ngôn ngữ hành chính cần phải đạt được sự chuẩn mực. Việc sử dụng ngôn ngữ hành chính chuẩn mực sẽ giúp cho thông tin được truyền tải chính xác, chặt chẽ về pháp lí, rõ ràng, dễ hiểu và có sức thuyết phục cao.

Mặc dù đây là một phong cách ngôn ngữ quan trọng, song ở nước ta, các công trình nghiên cứu có tính chuyên sâu về ngôn ngữ hành chính chưa nhiều. Một số nghiên cứu về các phong cách chức năng tiếng Việt cũng có đề cập đến nhưng mới chỉ dừng lại ở những nét phác thảo, khái quát một vài đặc trưng phong cách và đặc điểm sử dụng các phương tiện ngôn ngữ. Ngoài ra còn có một số công trình đề cập tới ngôn ngữ hành chính gắn với sự hành chức của nó trong giao tiếp nơi công sở và đặc biệt là trong việc tạo lập văn bản hành chính. Tuy nhiên, việc giải quyết vấn đề mới chỉ dừng lại ở một mức độ nhất định.

Nhà nước cũng đã ban hành một số văn bản pháp luật có những quy định về vấn đề sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp công sở và trong văn bản hành chính, tuy nhiên đó mới chỉ là những “quy định tạm thời” vì còn nhiều vấn đề chưa được xem xét thấu đáo và chặt chẽ. Thực tế sử dụng ngôn ngữ trong lĩnh vực hành chính ở nước ta còn tồn tại quá nhiều trường hợp không chuẩn xác, thiếu tính hệ thống, đồng bộ, đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến công tác quản lí nhà nước. Do vậy, một công trình tổng quan về cơ sở lí luận và thực tế sử dụng ngôn ngữ hành chính ở Việt Nam, nhằm hướng đến việc chuẩn hóa ngôn ngữ hành chính để nó có thể phát huy hơn nữa tính năng của một công cụ giao tiếp trong hoạt động quản lí nhà nước, là hết sức cần thiết.

Ở Việt Nam, theo quy định của Nhà nước, ngôn ngữ chính thức được sử dụng trong giao tiếp hành chính nói chung, văn bản hành chính nói riêng là tiếng Việt gọt giũa hay tiếng Việt văn hóa (điều này cũng được khẳng định trong Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013, khi tiếng Việt được quy định là ngôn ngữ quốc gia).

Nội dung cuốn sách hướng đến mục đích thiết lập cơ sở lí luận và thực tế cho việc chuẩn hóa tiếng Việt hành chính trong giai đoạn hiện nay, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách ngôn ngữ hành chính, hoặc sử dụng làm tài liệu phục vụ cho công tác giảng dạy, soạn thảo văn bản hành chính.

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc./.

 

Nguyễn Thu Hà


Các tin đã đưa ngày: