Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Kinh tế tư nhân - Một động lực cơ bản cho phát triển

08/04/2017


Cơ quan soạn thảo: Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam

Tác giả :
  • PGS.TS. Vũ Hùng Cường (Chủ biên)

Năm xuất bản: 2016

Số trang: 351

Kinh tế tư nhân được dùng để chỉ các thành phần kinh tế dựa trên chế độ sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, bao gồm kinh tế cá thể, tiểu chủ và kinh tế tư bản tư nhân. Cả hai thành phần kinh tế trên thuộc cùng chế độ sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, tuy nhiên, quy mô sở hữu là khác nhau. Thực tiễn cho thấy, việc phát triển kinh tế tư nhân trong cơ cấu kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo cách gọi trước đây và nay là trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) là chủ trương đúng đắn của Đảng ta kể từ khi thực hiện đường lối đổi mới, phù hợp với xu thế phát triển của thế giới. Mặc dù vai trò quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế ở Việt Nam ngày càng được khẳng định cả trên phương diện lý luận và thực tiễn, nhưng sự nhùng nhằng trong tư duy và quan điểm về xác định vai trò của các khu vực kinh tế sở hữu khiến thể chế chính sách về môi trường kinh doanh và phân bổ nguồn lực vẫn được xây dựng theo hướng tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp nhà nước, nhiều quy định mang tính kỹ thuật trở thành rào cản đối với sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân, nhất là đối với doanh nghiệp khu vực kinh tế ngoài nhà nước. Trong bối cảnh mô hình tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đã bộc lộ những điểm yếu và đã đến điểm tới hạn, cần thiết phải thực hiện chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tái cơ cấu nền kinh tế, tìm ra những động lực phát triển mới cho nền kinh tế, việc nghiên cứu vai trò động lực của khu vực kinh tế tư nhân trong sự phát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay đến năm 2020 hết sức có ý nghĩa.

Cuốn sách: “Kinh tế tư nhân – Một động lực cơ bản cho phát triển” do PGS.TS. Vũ Hùng Cường chủ biên phân tích vai trò động lực của kinh tế tư nhân đối với sự tăng trưởng và phát triển kinh tế, trên cơ sở đó đề xuất một số khuyến nghị và giải pháp cơ bản nhằm đảm bảo điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân là động lực cơ bản cho phát triển ở Việt Nam giai đoạn đến năm 2020 và tầm nhìn 2030.

Nội dung cuốn sách được trình bày trong 3 chương. Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò động lực của khu vực kinh tế tư nhân đối với phát triển; Chương 2: Thực trạng vai trò động lực của khu vực kinh tế tư nhân đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế; Chương 3: Quan điểm, định hướng và giải pháp để khu vực kinh tế tư nhân là một động lực cơ bản cho phát triển ở Việt Nam giai đoạn đến năm 2020 và tầm nhìn 2030.

Điểm nổi bật của cuốn sách là đưa ra được Hệ chỉ tiêu và tiêu chí đánh giá vai trò động lực đối với phát triển của nền kinh tế. Dựa trên bộ cơ sở dữ liệu tổng điều tra doanh nghiệp hàng năm của Tổng cục Thống kê, đánh giá năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, điều tra 800 doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân do nhóm nghiên cứu thực hiện, đánh giá trình độ phát triển doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân giai đoạn 2001-2013 cho thấy doanh nghiệp khu vực kinh tế ngoài nhà nước vẫn chiếm tỷ trọng rất lớn về số lượng, tham gia ngày càng nhiều vào các hoạt động của nền kinh tế, tuy nhiên quy mô doanh nghiệp đang có xu hướng ngày càng thu nhỏ, thiếu các doanh nghiệp quy mô lớn để dẫn dắt nền kinh tế phát triển. Các chỉ tiêu và tiêu chí đánh giá vai trò động lực đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế Việt Nam giai đoạn 2001-2013 cho thấy, khu vực kinh tế tư nhân có đóng góp lớn trong tăng trưởng GDP, trong tổng vốn đầu tư phát triển, trong xuất khẩu và chiếm ưu thế lớn trong tạo việc làm cho xã hội. Những đặc điểm đó đã phản ánh khu vực kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất cho tăng trưởng và phát triển kinh tế. Khu vực kinh tế tư nhân cũng là động lực thúc đẩy cải cách, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế.

Bên cạnh những đặc điểm chiếm ưu thế, cuốn sách cũng phân tích và nhận diện các yếu tố cơ bản cản trở khu vực kinh tế tư nhân phát huy vai trò đông lực cho phát triển, các yếu tố đó bao gồm: Quan điểm của Đảng và Nhà nước Việt Nam về vai trò của kinh tế tư nhân qua các giai đoạn phát triển; Các nhân tố môi trường kinh doanh từ góc nhìn của doanh nghiệp tư nhân; Những vấn đề nội tại trong phát triển của doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân; Khả năng tiếp cận các nguồn lực phát triển của doanh nghiệp khu vực kinh tế ngoài nhà nước. Những rào cản này đang cản trở sự phát triển cũng như làm giảm khả năng của khu vực kinh tế tư nhân thực hiện vai trò động lực cho phát triển của nền kinh tế.

Từ yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng và tái cơ cấu nền kinh tế, nhóm nghiên cứu đưa ra 5 quan điểm cơ bản để khu vực kinh tế tư nhân thực sự là động lực cho phát triển kinh tế Việt Nam giai đoạn đến năm 2020 và tầm nhìn 2030 là: 1) Bảo đảm sự đồng thuận xã hội là điều kiện tiền đề để phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân; 2) Phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong quan hệ tương hỗ với khu vực kinh tế nhà nước, phát huy vai trò của khu vực kinh tế ngoài nhà nước trong quan hệ tương hỗ với khu vực kinh tế tư nhân và khu vực FDI; 3) Nâng cao năng lực nội sinh trên cơ sở phát huy mặt mạnh, hạn chế và khắc phục mặt yếu của khu vực kinh tế tư nhân; 4) Phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân gắn với đổi mới quản lý nhà nước phù hợp với các nguyên tắc của kinh tế thị trường; 5) Thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế của khu vực kinh tế tư nhân.

Các kiến nghị và  giải pháp cơ bản nhằm đạt được mục tiêu để khu vực kinh tế tư nhân thực sự là động lực cho phát triển kinh tế của nhóm nghiên cứu đưa ra hướng vào 8 nhóm giải pháp chính: 1) Thay đổi quan điểm, tư duy về vai trò của các khu vực kinh tế sở hữu; 2)Tiếp tục đổi mới hoàn thiện môi trường luật pháp, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, bình đẳng; 3) Tiếp tục ổn định môi trường vĩ mô; 4) Tiếp tục tạo môi trường chính trị - xã hội ổn định; 5) Nâng cao năng lực nội sinh của các doanh nghiệp khu vực kinh tế ngoài nhà nước; 6) Nâng cao vai trò của doanh nghiệp FDI; 7)Tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế sở hữu; 8) Giải pháp về thị trường.

Cùng với cuốn sách “Kinh tế tư nhân và vai trò động lực tăng trưởng” do TS. Vũ Hùng Cường chủ biên, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội xuất bản năm 2011, hy vọng cuốn sách này sẽ là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho độc giả, các nhà nghiên cứu và những nhà hoạch định chính sách trong quá trình tìm hiểu về vai trò động lực của kinh tế tư nhân đối với phát triển của Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn 2030.

Xin trân trọng giới thiệu./.

Nguyễn Minh Hồng


Khoa học xã hội

Các tin đã đưa ngày: