Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Chính sách thúc đẩy hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ của Việt Nam

30/08/2017


Tác giả :
  • GS.TS. Đỗ Hoài Nam

Năm xuất bản: 2016

Số trang: 288

 

 

Toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ (KH&CN) là một xu thế khách quan và là xu thế chính của thế giới trong thế kỷ XXI. Hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ trở thành nội dung trọng yếu của hợp tác phát triển giữa các quốc gia ở tất cả các cấp độ: đa phương toàn cầu, đa phương khu vực, tiểu vùng và song phương với những định chế và thể chế toàn cầu, khu vực và song phương tương ứng. Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những cơ hội lớn, đan xen thách thức lớn dưới tác động của nền kinh tế thị trường đầy đủ và hội nhập quốc tế sâu rộng trong bối cảnh quốc tế phức tạp, khó dự báo. Để thúc đẩy tăng trưởng trong điều kiện hiện nay, Việt Nam buộc phải hướng tới tăng trưởng dựa trên tăng năng suất lao động tổng hợp và điều này đòi hỏi phải nâng cao đáng kể năng lực khoa học và công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao cùng hệ thống đổi mới quốc gia của Việt Nam.

Là một nước đang phát triển mới ra khỏi danh sách các nước nghèo để đứng vào danh sách các nước đang phát triển có thu nhập thấp, là một nước đi sau và công nghiệp hóa muộn nên tất yếu năng lực nội sinh quốc gia về KH&CN còn thấp. Lịch sử phát triển của thế giới đã khẳng định nếu không dựa trên sức mạnh của thời đại, không đẩy mạnh hội nhập quốc tế về KH&CN trên cơ sở phát huy tối đa lợi thế quốc gia và sức mạnh tổng hợp của đất nước, nội lực kết hợp tốt với ngoại lực nhằm rút ngắn khoảng cách tụt hậu về KH&CN và khai thác sức mạnh của KH&CN với tư cách là động lực để đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa mà Việt Nam đang theo đuổi để từng bước bắt kịp xu hướng phát triển của thế giới thì không thể phát triển mạnh khoa học và công nghệ, rút ngắn khoảng cách tụt hậu về KH&CN và nhằm phát triển đất nước. Trong bối cảnh phát triển này, Việt Nam cần chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, đẩy mạnh cải cách trong nước, trong đó trọng tâm là đột phá về thể chế. Đổi mới thể chế và chính sách hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ để góp phần cho khoa học học và công nghệ thực sự giữ vai trò là động lực của sự phát triển, thực sự là quốc sách hàng đầu.

Nhằm cung cấp thêm tài liệu nghiên cứu về hội nhập quốc tế về KH&CN của một số nước tiêu biểu trên thế giới cũng như những chính sách nhằm phát triển KH&CN ở Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học xã hội đã xuất bản cuốn sách “Chính sách thúc đẩy hội nhập quốc tế về KH&CN của Việt Nam” của tác giả Đỗ Hoài Nam.

Ngoài Lời nói đầu, kết luận và Tài liệu tham khảo, cuốn sách gồm 4 chương: Chương I. Cơ sở lý luận về xây dựng chính sách hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ; Chương II. Xu hướng phát triển và hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ của các nước trên thế giới trong bối cảnh toàn cầu hóa; Chương III. Thực trạng hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ của Việt Nam giai đoạn 2001-2015; Chương IV. Quan điểm và định hướng chính sách hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ của Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.

Nội dung của cuốn sách trình bày về mặt lý luận và thực tiễn về chính sách hội nhập quốc tề về khoa học và công nghệ cũng như những quan điểm và định hướng chính sách của Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp đổi mới chính sách hội nhập quốc tế về KH&CN của Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030.

Trong chương I, tác giả đã phân tích khái quát các cơ sở lý luận về việc xây dựng chính sách hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ, trong đó đi sâu vào phân tích những đặc trưng cơ bản của quá trình hoạch định chính sách hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ hiện nay và đưa ra các quan điểm lý thuyết về xây dựng chính sách hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ.

Ở chương II, bàn về xu hướng phát triển và hội nhập quốc tế về KH&CN của các nước trên thế giới trong bối cảnh toàn cầu hóa, tác giả cho rằng sự phát triển nhanh như vũ bão của KH&CN cũng như những tác động mạnh mẽ của nó đến sự phát triển đã trở thành một trong những đặc trưng cơ bản của thời đại ngày nay. Sự phát triển KH&CN còn thể hiện trong đặc trưng phân hóa sâu của các chuyên ngành góp phần vào hệ thống tri thức chung và tích hợp chung để trở thành những lĩnh vực hoặc chuyên ngành khoa học mới và mở ra những cơ hội cho sự phát triển của công nghệ sử dụng trong các lĩnh vực đời sống của con người. Theo dòng chảy của sự phát triển KH&CN, tác giả cho rằng, các xu hướng hội nhập quốc tế về KH&CN thế giới ngày càng biểu hiện rõ nét.Trên cơ sở đó tác giả đã phân tích 13 xu hướng đẩy mạnh hội nhập quốc tế về KH&CN, đồng thời phân tích chiến lược, chính sách và cơ chế quản lý KH&CN của một số quốc gia chủ yếu trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế như: Hoa Kỳ, Nhật Bản, Cộng hòa Liên bang Đức, Cộng hòa Pháp, Vương quốc Anh, Cộng hòa Liên bang Nga, Hàn Quốc, Trung Quốc và Ấn Độ.

 

Về thực trạng phát triển KH&CN giai đoạn 2001-2015 và những yêu cầu đặt ra cho chính sách hội nhập quốc tế về KH&CN ở chương III, nhóm tác giả đã tập trung đánh giá thành tựu phát triển và hạn chế, yếu kếm của  khọa học và công nghệ ở 3 nội dung chính: Đóng góp của KH&CN đến sự phát triển kinh tế - xã hội đất nước trong bối cảnh mới, điều kiện mới; Đánh giá tiềm lực KH&CN; Đánh giá cơ chế quản lý nhà nước về KH&CN. Nhìn chung thể chế và chính sách phát triển kinh tế nói chung và phát triển KH&CN nói riêng vẫn đang là khâu yếu nhất, lực cản lớn nhất và là nguyên nhân chủ yếu nhất để chính sách hội nhập quốc tế về KH&CN đã không dạt được những mục tiêu kỳ vọng.

Trong chương VI, tác giả đã phân tích những những quan điểm và định hướng chính sách sách hội nhập quốc tế về KH&CN của Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Để rút ngắn khoảng cách tụt hậu về trình độ phát triển của KH&CN, Việt Nam cần đẩy mạnh hơn nữa hội nhập quốc tế về KH&CN. Yêu cầu hội nhập quốc tế của Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới cần phải xác định rõ hội nhập kinh tế là trọng tâm, hội nhập khoa học công nghệ là then chốt để từ đó tạo sự chuyển biến mạnh mẽ từ nhận thức, quan điểm đến hành động với mục tiêu là tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, đồng bộ và hiệu quả của cả hệ thống. Trên cơ sở sự phát triển về KH&CN trên thế giới cũng như thực trạng phát triển KH&CN ở Việt Nam, tác giả đã gợi ý 3 nhóm giải pháp đảm bảo tính khả thi trong thực hiện chính sách hội nhập quốc tế về KH&CN: 1/ Giải pháp về tăng cường nội lực; 2/ Điều chỉnh Chiến lược phát triển khoa học và công nghệ giai đoạn 2011-2020, tầm nhìn 2030; 3/ Các giải pháp về thể chế và chính sách phát triển khoa học và công nghệ giai đoạn 2016-2020, tầm nhìn 2030.

Hy vọng cuốn sách này là tài liệu tham khảo hữu ích về mặt lý luận và thực tiễn cho các cơ quan lãnh đạo, các nhà hoạch định chính sách phát triển, dặc biệt là chính sách phát triển KH&CN và các địa phương, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học nhằm góp phần tạo ra những đột phá trong phát triển KH&CN dưới tác động mạnh mẽ của toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và tri thức.

 

Xin trân trọng giới thiệu./.

 

Nguyễn Minh Hồng

 


Khoa học xã hội

Các tin đã đưa ngày: