Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Hôn nhân xuyên biên giới với phát triển xã hội

10/10/2017


Tác giả :
  • TS. Đặng Thị Hoa (Chủ biên)

Năm xuất bản: 2016

Số trang: 456

Trên cơ sở phân tích thực trạng hôn nhân xuyên biên giới ở các tính miền núi ở nước ta hiện nay, nhóm tác giả đã đề xuất một số giải pháp quản lý hôn nhân xuyên biên giới với phát triển xã hội ở các tỉnh miền núi trong bối cảnh phát triển và hội nhập.

 

Hôn nhân xuyên biên giới là một hiện tượng văn hóa vốn đã xảy ra trong lịch sử và mang đậm nét văn hóa của các tộc người vùng biên giới. Kết hôn xuyên biên giới có thể là hiện tượng trong đời sống xã hội của cư dân vùng biên giới, nhưng cũng có thể là phương thức ngoại giao ứng phó với các mối quan hệ mang tính quốc gia của các triều đại phong kiến trước đây. Trong những năm gần đây, hôn nhân xuyên biên giới trở thành một vấn đề không chỉ ở một quốc gia mà là của khu vực và của toàn cầu. Ở nước ta hiện nay, hôn nhân xuyên biên giới đang đặt ra nhiều thách thức trong quản lý xã hội, đặc biệt là ở các tỉnh miền núi và vùng biên giới.

Năm 2016, Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản “Hôn nhân xuyên biên giới với phát triển xã hội” do TS. Đặng Thị Hoa làm chủ biên. Cuốn sách này là kết quả nghiên cứu của tài cấp Nhà nước do Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới chủ trì  thuộc Chương trình KX02/11-15 của Bộ Khoa học và Công nghệ và đã nghiệm thu xếp loại xuất sắc. Nội dung cuốn sách được trình bày trong 6 chương: Chương 1. Một số vấn đề lý luận về hôn nhân xuyên biên giới với phát triển xã hội; Chương 2. Thực trạng hôn nhân xuyên biên giới ở các tỉnh miền núi; Chương 3. Đặc điểm và xu hướng của các cuộc hôn nhân xuyên biên giới; Chương 4. Hôn nhân xuyên biên giới và một số vấn đề xã hội ở các tỉnh miền núi; Chương 5. Thực trạng quản lý hôn nhân xuyên biên giới ở các tỉnh miền núi hiện nay; Chương 6. Giải pháp quản lý hôn nhân xuyên biên giới với phát triển xã hội ở các tỉnh miền núi trong bối cảnh phát triển và hội nhập.

Trong chương 1, nhóm tác giả trình bày khái quát tổng quan tình hình nghiên cứu về hôn nhân xuyên biên giới với phát triển xã hội cũng như mối quan hệ của nó với phát triển xã hội nói chung, bên cạnh đó đưa ra một số kinh nghiệm trong quản lý hôn nhân xuyên biên giới của một số nước và vùng lãnh thổ trong khu vực như Trung Quốc, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, Singapore và Đài Loan.

Trong chương 2, để phân tích thực trạng hôn nhân xuyên biên giới ở các tỉnh miền núi, nhóm tác giả đã tiến hành điều tra thực địa trong 2 năm 2014-2015 bằng các phương pháp điều tra xã hội học và điền dã dân tộc học ở 6 tỉnh: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang, Nghệ An và Kon Tum, trong đó nhóm nghiên cứu thực hiện điều tra chủ yếu đối với 7 dân tộc như: Kinh, Tày, Nùng, Thái, Hmông, Xơ-Đăng, Gia-Rai. Qua khảo sát thực tế, nhóm tác giả cho rằng kết hôn xuyên biên giới có sự khác biệt giữa 3 vùng biên giới. Đặc biệt là tình trạng kết hôn xuyên biên giới ở vùng biên giới Việt Nam - Trung Quốc diễn ra khá rầm rộ và phổ biến ở tất cả các tộc người có mối quan hệ đồng tộc bên kia biên giới với Trung Quốc. Trên cơ cở đó, nội dung cuốn sách cũng đi sâu phân tích thực trạng về nhận thức và quan niệm về kết hôn xuyên biên giới.

Ở chương 3, nhóm tác giả tập trung phân tích 4 vấn đề lớn:1/ Đặc điểm của các cuộc hôn nhân xuyên biên giới; 2/ Hoàn cảnh và đời sống hôn nhân; 3/ Các yếu tố tác động tới hôn nhân xuyên biên giới;4/ Xu hướng kết hôn. Ở nhóm vấn đề thứ 4 này, nhóm tác giả đưa ra những xu hướng kết hôn xuyên biên giới ở ba vùng biên giới Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia và cho rằng xu hướng này vẫn tiếp tục diễn ra và có chiều hướng gia tăng mặc dù Chính phủ Việt Nam và các nước đã có những quy định nhằm hạn chế các cuộc hôn nhân bất hợp pháp. Mối quan hệ đồng tộc, quan hệ gia đình và các nhu cầu di cư, tìm việc làm… vẫn là những nguyên nhân chính dẫn tới xu hướng tăng của các cuộc hôn nhân xuyên biên giới.

Điểm nổi bật của chương 4 là nhóm tác giả đã phân tích thực trạng buôn bán phụ nữ và trẻ em và mục đích hôn nhân ở 3 vùng biên giới và khẳng định hôn nhân xuyên biên giới đã và đang tạo ra một mạng lưới ngầm, có ảnh hưởng không nhỏ tới nhiều vấn đề trong quản lý xã hội và phát triển xã hội ở vùng biên giới. Các yếu tố tác động của hôn nhân với các vấn đề xã hội xảy ra ở hai chiều. Nhiều vấn đề xã hội đang đặt ra trong quản lý vùng biên giới có liên quan đến hôn nhân xuyên biên giới. Đó là tình trạng đi thăm thân, lôi kéo người thân đi tìm việc làm ở bên kia biên giới; khó khăn trong việc kiểm soát qua lại vùng biên giới…đang đặt ra nhiều thách thức trong quản lý xã hội ở vùng biên giới hiện nay.

Trong chương 5, nhóm tác giả tập trung phân tích thực trạng quản lý hôn nhân xuyên biên giới ở các tỉnh miền núi hiện nay, trong đó vấn đề về quản lý con nuôi, đăng ký khai sinh, hộ tịch cho trẻ là con của phụ nữ kết hôn xuyên biên giới ở các tỉnh miền núi hết sức phức tạp. Bên cạnh đó, nội dung chương này cũng đề cập đến một số vấn đề cơ bản về thực trạng nhận thức và hỗ trợ pháp lý đối với người kết hôn xuyên biên giới dựa trên việc tìm hiểu nhận thức của cán bộ và sự hiểu biết của người dân ở vùng biên giới về các chính sách và luật pháp liên quan thông qua khảo sát 1.536 người trả lời.

Trên cơ sở khảo sát và phân tích thực trạng hôn nhân xuyên biên giới ở các tỉnh miền núi, trong chương 6, nhóm tác giả đã để xuất các nhóm giải pháp trong quản lý lý hôn nhân xuyên biên giới trong bối cảnh phát triển và hội nhập: 1/ Định hướng giải pháp chung; 2/ Xây dựng các nội dung truyền thông trong quản lý hôn nhân xuyên biên giới; 3/ Giải pháp tăng cường hợp tác quốc tế trong giải quyết các vấn đề liên quan đến hôn nhân xuyên biên giới; 4/ Nhóm các giải pháp cụ thể.

Dưới góc tiếp cận liên ngành giữa Dân tộc học và Xã hội học, hy vọng cuốn sách sẽ là nguồn tài liệu bổ ích đối với các nhà hoạch định chính sách, các chuyên gia và những người quan tâm đến vấn đề hôn nhân xuyên biên giới ở nước ta hiện nay.

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc./.

Nguyễn Minh Hồng


Khoa học xã hội

Các tin đã đưa ngày: