Tham dự buổi làm việc, về phía Cuba có TS. René González Barrios, Giám đốc Trung tâm Fidel Castro Ruz, Trưởng đoàn; bà Sissi Abay Díaz, Phó Giám đốc Trung tâm; bà Regla de la Caridad Dueñas Padrón, Trưởng phòng Xuất bản; ông Alexis Manuel Rodríguez Diezcabezas de Armada, phụ trách thiết kế; bà Carla Leonor Otero Muñoz, biên tập viên của Trung tâm Fidel Castro Ruz.

Về phía Viện Hàn lâm có TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch; PGS.TS. Nguyễn Chiến Thắng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ; TS. Lê Minh Anh, Phó Giám đốc Nhà xuất bản và Tạp chí Khoa học xã hội; ông Nguyễn Thanh Hà, Phó Trưởng ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế; TS. Lê Quang Chắn, Phó Viện trưởng Viện Sử học; cùng đại diện các đơn vị nghiên cứu về lịch sử, triết học, Mỹ Latinh, quan hệ quốc tế và xuất bản của Viện Hàn lâm.

Buổi làm việc diễn ra trong bối cảnh Cuba đang chuẩn bị kỷ niệm 100 năm Ngày sinh lãnh tụ Fidel Castro Ruz, đồng thời Việt Nam và Cuba tiếp tục tăng cường các hoạt động hợp tác chính trị, học thuật và giao lưu nhân dân. Không khí trao đổi cởi mở, chân thành giữa hai bên tiếp tục khẳng định mối quan hệ hữu nghị đặc biệt, thủy chung giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước.

Phát biểu tại buổi làm việc, TS. René González Barrios bày tỏ xúc động khi được tới thăm Việt Nam - đất nước mà theo ông là “có quan hệ gắn bó đặc biệt với Cuba trong suốt chiều dài lịch sử cách mạng”. Ông nhấn mạnh, chuyến thăm diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa đặc biệt đối với Cuba khi đất nước này đang tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Chủ tịch Fidel Castro.

Giám đốc Trung tâm Fidel Castro Ruz khẳng định, trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, Cuba tiếp tục phải đối mặt với các biện pháp bao vây, cấm vận và áp lực từ Hoa Kỳ, những thành tựu phát triển cũng như bản lĩnh kiên cường của Việt Nam là nguồn cổ vũ to lớn đối với nhân dân Cuba trong sự nghiệp bảo vệ độc lập, chủ quyền và con đường xã hội chủ nghĩa. Ông cho rằng Việt Nam là minh chứng sinh động cho chân lý “không có thế lực nào là không thể đánh bại”, đồng thời là nguồn cảm hứng của phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc trên toàn thế giới.

Đưa di sản tư tưởng Fidel Castro đến gần hơn với công chúng quốc tế

Tại buổi làm việc, TS. René González Barrios đã giới thiệu khái quát về Trung tâm Fidel Castro Ruz - cơ quan được thành lập năm 2021 theo sắc lệnh của Quốc hội Cuba, là đơn vị duy nhất tại Cuba mang tên Fidel Castro, với chức năng nghiên cứu, lưu giữ, phổ biến cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của lãnh tụ Cuba.

Theo ông René González Barrios, mặc dù là một tổ chức còn non trẻ nhưng Trung tâm đang từng bước hiện đại hóa hệ thống tư liệu, thư viện và nền tảng số nhằm phục vụ các nhà nghiên cứu trên toàn thế giới. Hiện Trung tâm sở hữu kho tư liệu phong phú gồm sách, tài liệu, hình ảnh, video, báo chí và nhiều nguồn tư liệu gốc liên quan đến Fidel Castro và Cách mạng Cuba; đồng thời cung cấp dịch vụ nghiên cứu trực tuyến cho học giả quốc tế.

Đặc biệt, Trung tâm đang triển khai dự án tuyển chọn và xuất bản bộ “Tác phẩm chọn lọc Fidel Castro” gồm 23 tập, đồng thời xúc tiến dịch sang tiếng Anh và tiếng Việt với sự phối hợp của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật. Theo phía Cuba, đây sẽ là món quà giàu ý nghĩa của nhân dân Việt Nam dành tặng nhân dân Cuba nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Chủ tịch Fidel Castro.

Không chỉ tập trung vào công tác nghiên cứu và xuất bản, Trung tâm Fidel Castro Ruz còn chú trọng đổi mới phương thức truyền thông, đưa tư tưởng Fidel Castro tiếp cận gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. TS. René González Barrios cho biết, Cuba hiện đang đối mặt với “cuộc chiến văn hóa” và sự chống phá trên không gian mạng thông qua các thông tin sai lệch về cách mạng Cuba cũng như tư tưởng Fidel Castro. Trong bối cảnh đó, Trung tâm tập trung xây dựng các nội dung ngắn gọn, trực quan, phù hợp với mạng xã hội và các nền tảng truyền thông hiện đại để lan tỏa giá trị tư tưởng cách mạng.

Ông cũng chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong việc giáo dục thế hệ trẻ thông qua các hoạt động bảo tàng, truyền thông và trải nghiệm tương tác. Đáng chú ý, Trung tâm đã xây dựng mô hình để trẻ em trực tiếp tham gia giới thiệu về cuộc đời và sự nghiệp của Fidel Castro cho khách tham quan. Theo ông, đây là phương thức hiệu quả để nuôi dưỡng lý tưởng cách mạng và truyền cảm hứng lịch sử cho các thế hệ tương lai.

Mở rộng hợp tác học thuật Việt Nam - Cuba trong giai đoạn mới

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch Đặng Xuân Thanh nhấn mạnh nhân dân Việt Nam luôn ghi nhớ tình cảm đặc biệt, sự ủng hộ chí nghĩa chí tình mà Chủ tịch Fidel Castro và nhân dân Cuba dành cho Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ông khẳng định Cuba mãi là biểu tượng của tinh thần kiên cường, bất khuất và lòng trung thành với lý tưởng xã hội chủ nghĩa.

Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm đánh giá cao sứ mệnh của Trung tâm Fidel Castro Ruz trong việc nghiên cứu, bảo tồn và lan tỏa di sản tư tưởng của lãnh tụ Fidel Castro; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam trong nghiên cứu, giảng dạy và tuyên truyền tư tưởng Hồ Chí Minh.

Theo TS. Đặng Xuân Thanh, từ cuối những năm 1980 và đầu những năm 1990, trong bối cảnh phong trào xã hội chủ nghĩa thế giới gặp nhiều khó khăn, Việt Nam đã từng bước xây dựng hệ thống lý luận toàn diện về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; triển khai nhiều chương trình nghiên cứu cấp quốc gia; xuất bản bộ Hồ Chí Minh Toàn tập và niên biểu tiểu sử Hồ Chí Minh; đồng thời đưa nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh vào hệ thống giáo dục và đào tạo trên phạm vi cả nước.

Tại buổi làm việc, hai bên cũng trao đổi sâu về các biện pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng; chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu và truyền bá chủ nghĩa Marx-Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh và tư tưởng Fidel Castro trong điều kiện mới.

Tại phần trao đổi, các nhà khoa học của Viện Hàn lâm đã đặt nhiều câu hỏi về mô hình hoạt động, công tác nghiên cứu, lưu trữ tư liệu cũng như các hoạt động quốc tế của Trung tâm Fidel Castro Ruz. PGS.TS. Nguyễn Chiến Thắng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ cho biết Viện Hàn lâm đang phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chuẩn bị tổ chức hội thảo quốc gia nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Fidel Castro tại Hà Nội.

Về phía Cuba, TS. René González Barrios khẳng định Trung tâm Fidel Castro Ruz sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam về tài liệu, tư liệu nghe nhìn, tham luận khoa học và kết nối học giả quốc tế phục vụ hội thảo; đồng thời bày tỏ mong muốn thúc đẩy các hoạt động xuất bản chung, trao đổi bài viết nghiên cứu và hợp tác học thuật giữa các cơ quan nghiên cứu hai nước.

Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Viện Hàn lâm, đoàn Trung tâm Fidel Castro Ruz cũng đã tham quan khu trưng bày chuyên đề “Di sản tư liệu EFEO: Từ dấu ấn lịch sử đến giá trị đương đại”. Tại đây, các đại biểu Cuba bày tỏ ấn tượng trước những tư liệu, hình ảnh và hiện vật quý phản ánh quá trình nghiên cứu, sưu tầm và lưu giữ các giá trị lịch sử, văn hóa của Việt Nam qua nhiều thời kỳ.

Thông qua hoạt động tham quan, phía Cuba đánh giá cao những nỗ lực của giới nghiên cứu Việt Nam trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản tư liệu và kết nối di sản với đời sống đương đại. Hoạt động cũng góp phần tăng cường giao lưu học thuật, thúc đẩy sự chia sẻ kinh nghiệm giữa các cơ quan nghiên cứu của hai nước trong lĩnh vực lưu trữ, bảo tồn và phát huy giá trị các nguồn tư liệu lịch sử phục vụ nghiên cứu khoa học và giáo dục truyền thống.

Buổi làm việc và các hoạt động trao đổi học thuật, tham quan chuyên đề không chỉ góp phần tăng cường hợp tác giữa Viện Hàn lâm và Trung tâm Fidel Castro Ruz, mà còn tiếp tục khẳng định chiều sâu chiến lược của quan hệ Việt Nam-Cuba - mối quan hệ được hun đúc bằng lý tưởng cách mạng, tinh thần quốc tế trong sáng và sự đồng hành thủy chung giữa hai dân tộc Việt Nam – Cuba.

Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều biến động và thách thức mới, việc tăng cường nghiên cứu, gìn giữ và lan tỏa những giá trị tư tưởng cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Fidel Castro không chỉ có ý nghĩa học thuật, mà còn góp phần củng cố niềm tin, khơi dậy khát vọng độc lập, công bằng và tiến bộ xã hội trong các thế hệ hôm nay và mai sau./.