Quá trình tham gia cộng đồng ASEAN của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Quá trình tham gia cộng đồng ASEAN của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

01/07/2021

Quá trình tham gia cộng đồng ASEAN của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

TS. Nguyễn Ngọc Lan (chủ biên) ; TS. Trương Duy Hòa ; TS. Lê Thị Hòa ; TS. Nguyễn Hà Phương ; TS. Trương Quang Hoàn ; ThS. Phạm Thị Mùi ; ThS. Trần Thị Minh Giang ;

2020

176 Thái Hà

218

TS. Nguyễn Ngọc Lan

Cộng đồng ASEAN, Lào

Cộng đồng ASEAN (AC) hình thành với mục tiêu xây dựng Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á thành một tổ chức tác liên chính phủ, liên kết sâu rộng hơn và ràng buộc hơn trên cơ sở pháp lý và Hiến chương ASEAN. Dựa trên 3 trụ cột chính là Cộng đồng chính trị - an ninh (ACSP), Cộng đồng Kinh tế (AEC) và Cộng đồng văn hõa - xã hội (ASCC). Hiện nay, các nước thành viên ASEAN trong đó có Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào đang tham gia tích cực vào các hoạt động chung nhằm hoàn thiện Cộng đồng ASEAN lớn mạnh.

Lào là quốc gia nhỏ có diện tích khoảng 236.800km2, dân số gần 7 triệu người, GDP xấp xỉ 10 tỷ USD. Thời gian qua, chính phủ Lào đã tham gia trên diện rộng nhiều hoạt động của ASEAN về chính trị, an ninh, kinh tế, văn hóa, xã hội. Chính sự ổn định trong nước, đoàn kết các dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân cách mạng Lào là những nhân tố góp phần ổn định chính trị toàn khu vực. Tuy nhiên, trong quá trình tham gia vào Cộng đồng ASEAN Lào cũng bộc lộ những điểm yếu nhất định do trình độ phát triển nền kinh tế còn thấp, nguồn nhân lực hạn chế, năng lực cạnh tranh thâp, phụ thuộc vào bên ngoài… là những nguyên nhân gây ảnh hưởng không nhỏ tới vai trò của Lào trong các diễn đàn khu vực…

Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, tháng 9/2020, Nhà xuất bản Khoa học xã hội đã phát hành ấn phẩm “Quá trình tham gia cộng đồng ASEAN của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào” do TS. Nguyễn Ngọc Lan (Viện Nghiên cứu Đông Nam Á thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) chủ biên, cuốn sách là kết quả của đề tài khoa học cấp Bộ do TS. Nguyễn Ngọc Lan làm chủ nhiệm, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là cơ quan chủ trì, thực hiện trong 2 năm 2017-2018. Ngoài phần Lời nói đầu và Kết luận, nội dung cuốn sách được kết cấu thành 3 chương như sau:

Chương 1. Những nhân tố tác động đến sự tham gia Cộng đồng ASEAN của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Thông qua việc tìm hiểu bối cảnh thế giới và khu vực (xu hướng toàn cầu hóa, khu vực hóa; xu hướng hòa bình, hợp tác bị đe dọa; sự nổi lên của Trung Quốc; sự cạnh tranh ảnh hưởng của các nước lớn; bối cảnh trong nước và nhận thức, quan điểm của Lào về Cộng đồng ASEAN và các trụ cột, nhóm tác giả nhận định: với vị trí địa lý nằm ở trung tâm khu vực Đông Nam Á lục địa, việc tham gia vào Hiệp hội ASEAN năm 1997 và hội nhập vào cộng đồng ASEAN tháng 12/2015 là những dấu mốc lịch sử trọng đại đối với CHDCND Lào.; Tạo điều kiện để quốc gia không có biển này kết nối hoàn toàn với các nước trong khu vực về chính trị, an ninh, kinh tế, văn hóa, xã hội. Từ xuất phát điểm là một đất nước nông nghiệp truyền thống và lạc hậu, chỉ có hội nhập vào không gian 10 nước thuộc Cộng đồng ASEAN mới tạo động lực cho Lào trong cạnh tranh và phát triển vì sự tiến bộ và thịnh vượng của nhân dân các bộ tộc Lào.

Chương 2. Thực trạng quá trình tham gia Cộng đồng ASEAN của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào.

Trên cơ sở phân tích các vấn đề liên quan đến điều chỉnh chính sách bao gồm thể chế, pháp luật; quá trình tham gia Cộng đồng ASEAN của CHDCND Lào trong lĩnh vực an ninh - chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, nhóm tác giả cho rằng: các cơ hội để cải cách và mở cửa đất nước về mọi mặt đang góp phần biến đổi Lào từ một đất nước “hẻo lánh” trở thành một quốc gia có vị trí chiến lược trong cạnh tranh và phát triển của cả khu vực. Tuy nhiên, đi kèm với những cơ hội là các khó khăn, thách thức không kém phần gay gắt mà Lào cần phải vượt qua để không bị tụt hậu so với các nước khác trong Cộng đồng vốn có trình độ phát triển kinh tế - xã hội cao hơn so với Lào.

Sự tăng trưởng kinh tế cao liên tục trong những năm gần đây đang từng bước tạo điều kiện giúp Lào khắc phục các hạn chế và khó khăn để đưa đất nước hội nhập và phát triển đúng hướng, giúp Lào ổn định chính trị trong nước, phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, cải thiện môi trường văn hóa - xã hội. Mặt khác, giúp Lào hoàn thiện hơn vị thế của mình trong vai trò góp phần phát triển Cộng đồng AC, đem lại hòa bình, ổn định cho toàn khu vực.

Chương 3. Đánh giá tác động của quá trình tham gia Cộng đồng ASEAN của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào và những vấn đề đặt ra.

Trên cơ sở đánh giá tác động của việc tham gia Cộng đồng ASEAN của Lào bao gồm cả cơ hội và thách thức, tác động của việc gia nhập Cộng đồng AC, vai trò của Lào trong sự phát triển chung của Cộng đồng, nhóm tác giả nhận định: Lào đang và sẽ phải chịu nhiều thua thiệt vì lợi ích thu được từ việc tham gia vào Cộng đồng ASEAN không dễ được phân bổ đồng đều giữa các thành viên trong Cộng đồng do có sự chênh lệch khá lớn về trình độ phát triển; Quy mô, cơ cấu và khả năng của nền kinh tế Lào còn nhiều hạn chế do bị tác động bởi tình trạng tham nhũng ngày càng gia tăng, sức mạnh ngoại giao của Lào chưa cao, truyền thông chưa thực sự tự do. Đây cũng là những nhóm vấn đề được nhóm tác giả lưu ý với nhiều quốc gia thuộc nhóm đi sau trong Cộng đồng AC. Điều này không những đòi hỏi sự nỗ lực lớn từ bản thân các nước đi sau trong việc khắc phục các vấn đề của riêng quốc gia mình mà còn đặt ra yêu cầu khá mạnh mẽ đối với Cộng đồng AC trong việc vạch ra chiến lược, tầm nhìn và chương trình phối hợp hành động thích hợp để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các nước thành viên. Từ đó, góp phần giải quyết các vấn đề chung của AC trong giai đoạn hiện nay và sắp tới.

Có thể nói, cuốn sách là công trình nghiên cứu công phu nghiêm túc được nhóm tác giả tham khảo, phân tích và tổng hợp dựa các nguồn tư liệu uy tín. Với những nội dung được phân tích sắc sảo, hy vọng cuốn sách sẽ cung cấp nguồn thông tin tham khảo bổ ích cho độc giả, những người quan tâm tới vấn đề này.

Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

Phạm Vĩnh Hà