Sáng 13/1/2026, tại Hà Nội, Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) đã có buổi làm việc với Ban Chỉ đạo các Chương trình trọng điểm cấp Bộ nhằm đánh giá toàn diện tình hình triển khai, làm rõ những vấn đề đặt ra và thống nhất các định hướng đổi mới phương thức tổ chức, nâng cao chất lượng, hiệu quả nghiên cứu và hoạt động tư vấn chính sách trong giai đoạn tới.

Buổi làm việc do GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm chủ trì. Tham dự có các Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm: TS. Đặng Xuân Thanh, PGS.TS. Nguyễn Đức Minh, PGS.TS. Tạ Minh Tuấn; cùng đại diện Ban Tài chính và Quản lý khoa học, các chủ nhiệm chương trình trọng điểm cấp Bộ, chủ nhiệm các nhiệm vụ của Chương trình, đại diện tổ chức chủ trì các Chương trình trọng điểm cấp Bộ, đại diện bộ phận quản lý khoa học của các đơn vị chủ trì các nhiệm vụ.

Tình hình triển khai các Chương trình trọng điểm cấp Bộ

Tại buổi làm việc, TS. Phạm Sỹ An, Phó Trưởng ban, Ban Tài chính và Quản lý khoa học đã báo cáo tổng hợp tình hình triển khai các Chương trình trọng điểm cấp Bộ trong thời gian qua. Báo cáo cho thấy các chương trình đã bước đầu hình thành được hệ thống nhiệm vụ, bộ máy quản lý và các nhóm nghiên cứu chuyên môn.

Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng phát sinh một số vấn đề cần khắc phục như còn tồn tại tình trạng giao thoa giữa nhiệm vụ nhiệm vụ mũ và các nhiệm vụ nhánh, tên một số nhiệm vụ chưa thật sự bám sát mục tiêu tổng thể, chưa thể hiện rõ vai trò trong cấu trúc chung của Chương trình; việc phối hợp giữa các viện, các nhóm nghiên cứu còn chưa đồng đều; nhiều nhiệm vụ nhánh chưa phát huy được tính liên ngành. Cùng với đó, cơ chế điều phối và giám sát trong quá trình triển khai còn chưa đủ chặt chẽ để bảo đảm sự thống nhất, phát huy tối đa hiệu quả.

Bên cạnh đó, yêu cầu về sản phẩm khoa học của một số nhiệm vụ chưa được xác lập rõ ràng. Việc chưa gắn chặt sản phẩm nghiên cứu với nhu cầu của các cơ quan hoạch định chính sách được xác định là một trong những nguyên nhân làm hạn chế giá trị ứng dụng và sức lan tỏa của kết quả nghiên cứu đã được triển khai.

Các ý kiến thảo luận thống nhất cho rằng, những vấn đề nêu trên nếu không được tháo gỡ kịp thời sẽ ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả và kết quả nghiên cứu của các Chương trình trọng điểm cấp Bộ.

Định hướng phát triển và quan điểm chỉ đạo của Chủ tịch Viện Hàn lâm

Phát biểu tại buổi làm việc, GS.TS. Lê Văn Lợi khẳng định các Chương trình trọng điểm cấp Bộ giữ vai trò quan trọng trong tổ chức hoạt động khoa học của Viện Hàn lâm, là nơi tập trung nguồn lực và tổ chức nghiên cứu các vấn đề lớn của Viện Hàn lâm, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển đất nước.

Trên cơ sở những tồn tại đã được chỉ ra tại phần báo cáo và thảo luận, Chủ tịch Viện Hàn lâm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy tổ chức và phương thức vận hành các Chương trình trọng điểm, theo hướng chuyển từ nghiên cứu phân tán sang nghiên cứu theo chương trình, theo mục tiêu chiến lược, gắn chặt nghiên cứu khoa học với yêu cầu hoạch định đường lối, chính sách.

GS.TS. Lê Văn Lợi yêu cầu mỗi Chương trình trọng điểm phải được thiết kế như một cấu trúc nghiên cứu thống nhất, bảo đảm sự liên thông giữa nhiệm vụ mũ và các nhiệm vụ nhánh, giữa nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu phục vụ thực tiễn. Ban Chủ nhiệm Chương trình có trách nhiệm định hướng nội dung nghiên cứu, tổ chức điều phối lực lượng khoa học và kiểm soát chất lượng các nhiệm vụ, kịp thời rà soát, điều chỉnh những nội dung không đáp ứng yêu cầu về tầm vóc, chất lượng và giá trị khoa học.

Từ đó, GS.TS. Lê Văn Lợi yêu cầu toàn bộ hệ thống các Chương trình trọng điểm cấp Bộ phải hướng mạnh vào việc tạo ra các sản phẩm nghiên cứu có giá trị khoa học và giá trị chính sách, góp phần khẳng định vai trò của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là trung tâm nghiên cứu và tư vấn chiến lược hàng đầu của đất nước trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.