Lan tỏa tri thức khoa học xã hội và nhân văn: Từ dấu ấn lịch sử - kinh tế đến không gian tết đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc
16/01/2026
Thực hiện chủ trương chiến lược của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (viết tắt là Viện Hàn lâm) về việc xây dựng không gian kết nối và lan tỏa tri thức tới toàn bộ cán bộ, viên chức và người lao động trong toàn Viện Hàn lâm, chuỗi hoạt động trưng bày chuyên đề “Tết xưa và nay” tại trụ sở 1A, phố Liễu Giai hứa hẹn trở thành điểm nhấn văn hóa - học thuật sâu sắc. Tiếp nối những thành tựu trưng bày nghiên cứu của Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới và Viện Sử học, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Hán Nôm chuẩn bị ra mắt không gian trưng bày đặc biệt về sự đa dạng văn hóa của các dân tộc Việt Nam gắn với Tết, hứa hẹn mang đến những trải nghiệm văn hóa đa chiều và giàu xúc cảm.
Hiện thực hóa tầm nhìn về một "Hệ sinh thái tri thức mở"
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và xu thế chuyển đổi số, việc công khai hóa và minh bạch hóa kết quả nghiên cứu là yêu cầu trọng tâm đối với các cơ quan khoa học xã hội và nhân văn hàng đầu của Việt Nam. Thực hiện Quyết định số 1660/QĐ-KHXH ngày 12/12/2025 của Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phê duyệt Đề án "Trưng bày thành tựu, nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn theo chủ đề của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam", không gian sảnh tầng 1 trụ sở Viện Hàn lâm đã được quy hoạch thành khu vực trưng bày quy mô và trang trọng.
Mục tiêu cốt lõi của Đề án là kiến tạo một không gian trưng bày mở, thân thiện nhưng đảm bảo tính hàn lâm, nhằm hệ thống hóa và giới thiệu có chọn lọc các thành tựu, hiện vật, tư liệu quý đến công chúng và cộng đồng học thuật. Hiện tại, không gian này đang giới thiệu các công trình nghiên cứu tiêu biểu và thành tựu khoa học của Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới và Viện Sử học (diễn ra từ ngày 01/01/2026 đến ngày 08/02/2026). Đây là những minh chứng trực quan góp phần chỉ rõ những đóng góp của ngành khoa học xã hội cho công cuộc kiến thiết và phát triển đất nước.
Hướng tới chủ đề Tết: Sự kết hợp giữa Di sản và Tri thức
Tiếp nối mạch nguồn tri thức đó, trong không khí chuẩn bị đón chào Xuân Bính Ngọ 2026, không gian trưng bày này sẽ có sự chuyển tiếp sang chủ đề văn hóa với sự chủ trì phối hợp của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam và Viện Nghiên cứu Hán Nôm. Tại đây, ngoài việc giới thiệu những thành tựu nổi bật của hai đơn vị trong những năm qua, trưng bày cònhứa hẹn mang đến một góc nhìn đa chiều và sâu sắc về sự đa dạng văn hóa của các dân tộc ở Việt Nam thông qua chủ đề Tết. Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu các tư liệu và hiện vật đơn thuần mà trưng bày này còn đưa ra các mốc sự kiện nhằm tái hiện sinh động các giá trị văn hóa của người Việt và cộng đồng các dân tộc thiểu số thông qua lăng kính nghiên cứu dân tộc học và di sản.
Điểm đặc biệt của trưng bày chuyên đề sắp tới là định hướng kết hợp hài hòa giữa trưng bày tĩnh, các thước phim ngắn và hoạt động trải nghiệm thực tế. Với mong muốn tạo dựng một không gian trang trọng, ấm áp và giàu ý nghĩa nhân văn ngay tại trụ sở Viện Hàn lâm, Ban tổ chức kỳ vọng sự kiện sẽ góp phần lan tỏa không khí chào đón năm mới, khơi dậy tinh thần đoàn kết và niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc. Đây sẽ là một điểm nhấn văn hóa - học thuật thú vị, hứa hẹn mang lại những cảm xúc và trải nghiệm giá trị cho cán bộ, viên chức, người lao động của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cũng như công chúng yêu mến di sản trong những ngày đầu xuân.
Công tác thi công và hoàn thiện trưng bày sẽ được thực hiện vào đầu tháng 2/2026. Đặc biệt, Lễ Khai mạc cùng các hoạt động trình diễn, trải nghiệm điểm nhấn như in tranh Đông Hồ, viết thư pháp sẽ được tổ chức trang trọng vào ngày 23/02/2026 (tức mùng 7 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Trưng bày này không chỉ là hoạt động chuyên môn mà còn là nỗ lực của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam và Viện Nghiên cứu Hán Nôm trong việc đưa di sản văn hóa và tri thức khoa học xã hội đến gần hơn với công chúng, khẳng định vị thế của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam như một trung tâm lưu trữ và lan tỏa tri thức hàng đầu quốc gia.
Nguồn bài viết: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam
An Thu Trà