Buổi làm việc có sự tham dự của TS. Lê Nam Trung, Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm, ThS. Võ Thị Vương Ngọc, Phó Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm, PGS.TS. Lê Hải Đăng, Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, PGS.TS. Vương Thị Hường, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Nghiên cứu Hán Nôm cùng các cán bộ chuyên môn trực tiếp tham gia xây dựng nội dung trưng bày.

Khẩn trương chuẩn bị, bảo đảm trưng bày sẵn sàng ngay đầu năm

Tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch Đặng Xuân Thanh nhấn mạnh, trưng bày lần này được tổ chức vào thời điểm đầu xuân, gắn với không khí năm mới và các hoạt động chung của Viện Hàn lâm, do đó yêu cầu đặt ra là công tác chuẩn bị phải được triển khai sớm, chủ động, tránh dồn việc vào thời điểm sau Tết.

Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm lưu ý, cần phấn đấu để ngay những ngày làm việc đầu tiên của năm mới, khi cán bộ, viên chức toàn Viện tập trung trở lại, không gian trưng bày đã được hoàn thiện, sẵn sàng đón khách tham quan và tổ chức các hoạt động giới thiệu. Việc thi công, lắp đặt cần tính toán kỹ lưỡng, nhất là trong bối cảnh thời gian cận Tết, các đơn vị dịch vụ có thể nghỉ sớm, ảnh hưởng đến tiến độ.

Đồng chí cũng đề nghị các đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Viện Hàn lâm trong việc chuẩn bị cơ sở vật chất, bảo đảm an ninh, an toàn, hệ thống giám sát, cũng như phương án bố trí không gian hợp lý tại khu vực sảnh trung tâm và hai cánh trưng bày.

Nội dung trưng bày kết nối truyền thống và khát vọng phát triển

Báo cáo tại buổi làm việc, PGS.TS. Vương Thị Hường cho biết, đơn vị đã xây dựng kế hoạch trưng bày với phần nội dung tập trung vào gìn giữ di sản, làm nổi bật giá trị của tư liệu, sách Hán Nôm và kết quả sưu tầm, nghiên cứu phục vụ bảo tồn di sản văn hóa dân tộc.

Các sản phẩm dự kiến trưng bày gồm một số bộ sách Hán Nôm đã xuất bản, tư liệu, hình ảnh tiêu biểu, cùng các bảng giới thiệu khái quát về đóng góp của Viện Nghiên cứu Hán Nôm trong lĩnh vực bảo tồn, nghiên cứu và phát huy di sản. Đơn vị cũng dự kiến giới thiệu tư liệu, hình ảnh liên quan đến quá trình sưu tầm tư liệu Hán Nôm về chủ quyền biển, đảo, góp phần cung cấp cơ sở tư liệu lịch sử phục vụ công tác nghiên cứu và tuyên truyền.

Bên cạnh đó, Viện Nghiên cứu Hán Nôm đề xuất tổ chức hoạt động viết thư pháp trong dịp khai trương, góp phần tạo điểm nhấn văn hóa truyền thống, tăng tính tương tác với công chúng.

Phát biểu tại cuộc họp, PGS.TS. Lê Hải Đăng cho biết, nội dung trưng bày do Bảo tàng phụ trách sẽ lấy chủ đề Tết làm trục xuyên suốt, qua đó vừa tạo không khí mùa Xuân, vừa giới thiệu các giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Không gian trưng bày được thiết kế thành các phân khu, giới thiệu Tết cổ truyền của người Việt và Tết của một số dân tộc thiểu số như Thái, Mường, Mông, Khmer… thông qua hệ thống poster, hình ảnh và tư liệu chọn lọc.

Đơn vị cũng kết hợp giới thiệu những dấu ấn hoạt động nổi bật của Bảo tàng trong thời gian qua, qua đó góp phần làm rõ vai trò của công tác nghiên cứu, sưu tầm và trưng bày trong bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc.

Bố trí không gian hài hòa, tăng tính thẩm mỹ và hiệu quả truyền thông

Một trong những nội dung được trao đổi kỹ tại buổi làm việc là phương án bố trí không gian trưng bày tại sảnh trung tâm, nơi có các yếu tố trang trí xuân như cây đào, cũng như khu vực sảnh hai cánh bên.

Các ý kiến thống nhất cần xử lý hài hòa giữa yếu tố trang trí Tết và nội dung trưng bày, bảo đảm vừa tạo điểm nhấn thẩm mỹ, vừa không che khuất, làm phân tán thông tin. Hệ thống poster, bảng giới thiệu được thiết kế theo nhiều cấp độ, bảo đảm tính hệ thống, mạch lạc giữa chủ đề chung và các nội dung nhánh của từng đơn vị.

TS. Lê Nam Trung, Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm cho biết Văn phòng đã chủ động chuẩn bị tốt các điều kiện về không gian, bảo vệ, bổ sung camera giám sát tại các khu vực trưng bày,… góp phần bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hiện vật và tư liệu trưng bày.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch Đặng Xuân Thanh đánh giá cao sự chủ động của hai đơn vị trong việc xây dựng ý tưởng và chuẩn bị nội dung trưng bày. Đồng chí nhấn mạnh, đây không chỉ là một hoạt động chuyên môn đơn thuần mà còn là sự kiện có ý nghĩa chính trị – văn hóa sâu sắc, góp phần thực hiện nhiệm vụ của Viện Hàn lâm trong nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc.

Phó Chủ tịch yêu cầu các đơn vị tiếp tục rà soát, hoàn thiện nội dung theo hướng bảo đảm tính khoa học, tính hệ thống và tính thuyết phục, làm rõ thông điệp xuyên suốt của trưng bày: từ gìn giữ giá trị truyền thống đến khơi dậy khát vọng phát triển, đổi mới và hội nhập của đất nước trong giai đoạn hiện nay.

Bên cạnh đó, cần chú trọng yếu tố giáo dục, đặc biệt là giáo dục truyền thống, bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với việc bảo tồn di sản văn hóa. Nội dung trưng bày phải vừa bảo đảm chiều sâu học thuật, vừa có cách thể hiện gần gũi, dễ tiếp cận với công chúng rộng rãi.

Về tổ chức thực hiện, Phó Chủ tịch Đặng Xuân Thanh đề nghị Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam và Viện Nghiên cứu Hán Nôm tăng cường phối hợp chặt chẽ, phân công rõ đầu mối, trách nhiệm từng bộ phận; xây dựng kế hoạch chi tiết cho từng khâu từ lựa chọn tư liệu, hiện vật, thiết kế không gian, biên soạn thuyết minh, đến công tác truyền thông cần được triển khai sớm, đồng bộ trên các kênh thông tin của Viện Hàn lâm và các đơn vị thành viên, nhằm tạo sự quan tâm của công chúng trước, trong và sau thời gian trưng bày. Hình thức truyền thông cần đa dạng, kết hợp giữa báo chí, mạng xã hội, sản phẩm truyền thông số, góp phần nâng cao hiệu quả lan tỏa của sự kiện.

Đồng chí cũng lưu ý các đơn vị đặc biệt quan tâm đến công tác bảo quản hiện vật, an toàn trưng bày, cũng như phương án tổ chức các hoạt động bên lề như giao lưu chuyên gia, hướng dẫn tham quan chuyên đề cho học sinh, sinh viên…, qua đó làm phong phú thêm nội dung và gia tăng giá trị xã hội của trưng bày.

Kết luận buổi làm việc, Phó Chủ tịch Đặng Xuân Thanh thống nhất về chủ đề và định hướng nội dung trưng bày, đồng thời yêu cầu hai đơn vị tiếp tục hoàn thiện phương án chi tiết, phân công rõ đầu mối phụ trách từng hạng mục, bảo đảm tiến độ, chất lượng.

Trưng bày “Gìn giữ giá trị – Khát vọng vươn xa” được kỳ vọng không chỉ là hoạt động chuyên môn đầu xuân mà còn là điểm nhấn văn hóa, góp phần giới thiệu tới công chúng những đóng góp của các đơn vị thuộc Viện Hàn lâm trong gìn giữ di sản, phát huy giá trị văn hóa dân tộc và hướng tới những khát vọng phát triển trong giai đoạn mới.