Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Phát triển nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu của Thái Lan, Malaysia và hàm ý cho Việt Nam

09/07/2021


Cơ quan soạn thảo: Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Tác giả :
  • TS. Lê Phương Hòa (chủ biên)
  • TS. Hà Lê Huyền
  • TS. Nguyễn Ngọc Lan
  • NCS. Phạm Thị Bích Ngọc
  • ThS. Trịnh Hải Tuyến

Địa chỉ liên hệ: 176 Thái Hà

Năm xuất bản: 2019

Số trang: 275

Biến đổi khí hậu khiến cho diễn biến thời tiết trong những năm gần đây xảy ra phức tạp, không theo quy luật và khó dự báo với những hiện tượng thiên nhiên tiêu cực diễn ra với cường độ và phạm vi ngày càng lớn.

Trong các ngành kinh tế, nông nghiệp là ngành chịu nhiều tác động của những hiện tượng thời tiết cực đoan, nước biển dân do biến đổi khí hậu, sự nóng lên toàn cầu gây ra các tác động trực tiếp đến tài nguyên khí hậu, đất, nước, tài nguyên sinh vật… gây ra ảnh hưởng to lớn tới tình hình sản xuất nông nghiệp.

Thái Lan và Malaysia trong những năm qua đã nổi tiếng trong khu vực với những mô hình nông nghiệp phát triển hiệu quả cao. Vậy hai quốc gia này đã làm như thế nào? Họ đã định hướng và thực hành nền nông nghiệp bền vững thích ứng với biến đổi khí hâu ra sao là điều mà chúng ta cần học hỏi…

Do đó, vào tháng 11/2019, Nhà xuất bản Khoa học xã hội đã xuất bản ấn phẩm với tựa đề “Phát triển nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu của Thái Lan, Malaysia và hàm ý cho Việt Nam”. Cuốn sách do TS. Lê Phương Hòa (Viện Nghiên cứu Đông Nam Á thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) chủ biên. Ngoài phần Lời nói đầu và Kết luận, nội dung cuốn sách được kết cấu thành 4 chương như sau:

Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu

Thông qua việc trình bày một số nhóm vấn đề như: Biến đổi khái hậu và thích ứng biến đổi khí hậu; Nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu; Biến đổi khí hậu ở Thái Lan và Malaysia, nhóm tác giả cho rằng cũng như Việt Nam, Thái Lan và Malaysia  là hai quốc gia Đông Nam Á chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu. Mỗi quốc gia có đặc điểm phát triển nông nghiệp riêng và do đó, kết quả phát triển nông nghiệp cũng không giống nhau. Trước hết đó là đối với ngành nông nghiệp Thái Lan, chính phủ đã sớm xây dựng được những chính sách liên quan đến thích ứng biến đổi khí hậu, tạo mọi cơ chế tốt nhất để thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân đầu tư vào phát triển nông nghiệp bền vững. Bên cạnh đó, công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật cho nông dân được thực hiện bài bản, có tính đến mọi khía cạnh tiếp nhận của người dân như: trình độ, đặc thù vùng miền, quan điểm phát triển… Với Malaysia, bài học nông nghiệp lớn nhất chính là tập trung vào cây nông nghiệp có giá trị kinh tế cao. Ngoài trồng cây lương thực, Malaysia chủ trương phát triển quy mô lớn ở mức trang trại để có thể ứng dụng khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất. Đó là những tiêu điểm rất cần chú trọng nghiên cứu để rút ra những bài học kinh nghiệm ứng dụng tại Việt Nam…

Chương 2. Thực trạng phát triển nông nghiệp và chính sách phát triển nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu của Thái Lan.

Trên cơ sở phân tích các vấn đề liên quan đến: (i) Thực trạng phát triển nông nghiệp trong điều kiện biến đổi khí hậu (đặc điểm chung về phát triển nông nghiệp Thái Lan; Cơ cấu phát triển ngành nghề trong nông nghiệp; Tác động của biến đổi khí hậu lên nông nghiệp Thái Lan). (ii). Chính sách phát triển nông nghiệp của Thái Lan nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu (Chính sách phát triển nông nghiệp thích ứng biến đổi khí ậu; Đánh giá chính sách phát triển nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu của Thái Lan), nhóm tác giả cho rằng dù chịu nhiều tác động bởi biến đổi khí hậu nhưng những chính sách của Thái Lan rất đúng hướng và khôn ngoan, Chính phủ Thái Lan đã chủ động đầu tư nguồn lực cả về tài chính, thể chế và cơ chế cho phát triển khoa học kĩ thuật, xây dựng sản phẩm, hỗ trợ tiếp cận thị trường cho người dân. Thậm chí là bao tiêu sản phẩm để người dân yên tâm sản xuất, doanh nghiệp yên tâm đầu tư là yếu tố then chốt giúp Thái Lan đạt được nhiều thành công trong phát triển nông nghiệp với đặc trưng là hình thành các liên kết hợp tác xã nông nghiệp.

Chương 3. Thực trạng phát triển nông nghiệp và chính sách phát triển nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu của Malaysia

Trên cơ sở phân tích thực trạng phát triển nông nghiệp của Malaysia qua 3 tiếp cận là: (i) Đặc điểm chung về phát triển nông nghiệp Malaysia; (ii). cơ cấu các phân ngành, tác động của biến đổi khí hậu đến nông nghiệp; (iii). Chính sách phát triển nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu; nhóm tác giả đã có những đánh giá nhất định về phát triển nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu của Malaysia như sau: Trong thập kỷ qua, nông nghiệp Malaysia đã đạt được nhiều thành tựu, cây công nghiệp tiếp tục chiếm ưu thế và có thể đạt đến một bước ngoặt khi sản lượng dầu cọ của Malaysia hiện đang đứng thứ 2 chỉ sau Indonesia. Để thực hiện được việc trồng các giống lúa thích ứng với lũ úng, khô hạn, Chính phủ Malaysia đã đầu tư cho các cơ sở nghiên cứu để phát triển các giống lúa phù hợp với cả hai hướng thích ứng với điều kiện khô, hạn và ngập úng, thực hiện chính sách ưu tiên cho phát triển các công nghệ mới phục vụ sản xuất, tác động tích cực đối với việc nâng cao sản lượng, cải tiến công nghệ để mang lại lợi ích nhiều hơn cho người nông dân…

Chương 4. Một số nhận xét và hàm ý cho Việt Nam

Thông qua phân tích nông nghiệp Việt Nam trong điều kiện biến đổi khí hậu; Thực trạng phát triển nông nghiệp Việt Nam trong điều kiện biến đổi khí hậu, nhóm tác giả nhận định bài học từ Thái Lan và Malaysia sẽ phù hợp cho Việt Nam ở những vùng phát triển nông nghiệp lương thực và cây ăn quả như vùng đồng bằng sông Cửu Long, đồng bằng sông Hồng và duyên hải miền Trung. Ngoài ra có 5 nhóm giải pháp được nhóm tác giả khuyến nghị để Việt Nam triển khai thực hiện đó là: Giảm nhẹ tác động của các tai biến lên nông nghiệp liên quan đến biến đổi khí hậu; Ngăn chặn các tác động thông qua thích ứng từng bước để ngăn chặn các tác động của biến đổi khí hậu; Thay đổi cách sử dụng nguồn lực đầu vào nông nghiệp phù hợp với điều kiện phát triển thực tế của từng vùng, miền trước những tác động của biến đổi khí hậu; Nghiên cứu áp dụng khoa học, kĩ thuật với các công nghệ và phương pháp mới vào sản xuất nông nghiệp trong đó đặc biệt quan tâm đến cải tiến giống, vật tư nông nghiệp, kxi thuật chăm bón, tưới tiêu, diệt trừ dịch hại; Giáo dục, thông tin và khuyến khích người dân thay đổi hành vi liên quan đến sản xuất và tiêu dùng sản phẩm nông nghiệp…

Có thể nói, cuốn sách là công trình nghiên cứu công phu nghiêm túc được nhóm tác giả tham khảo, phân tích và tổng hợp dựa các nguồn tư liệu uy tín. Với những nội dung được phân tích sắc sảo, hy vọng cuốn sách sẽ cung cấp nguồn thông tin tham khảo bổ ích cho độc giả, những người quan tâm tới vấn đề này.

Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

Phạm Vĩnh Hà

 


Khoa học xã hội

Các tin đã đưa ngày: