Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Tổng tập truyện thơ Nôm các dân tộc thiểu số Việt Nam, tập 22: Truyện thơ

14/04/2024


Cơ quan soạn thảo: Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Viện Khoa học xã hội Việt Nam

Tác giả :
  • Trịnh Khắc Mạnh và Trần Thị Thu Hường (giới thiệu, phiên âm, dịch nghĩa và chú thích)

Địa chỉ liên hệ: 183 Đặng Tiến Đông, Đống Đa, Hà Nội

Năm xuất bản: 2021

Số trang: 259

Kho sách của Viện Nghiên cứu Hán Nôm thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là một trung tâm lưu trữ rất nhiều các văn bản với nội dung phong phú và đa dạng về chữ viết các dân tộc thiểu số.

Trong hai năm 2017-2018, với sự quan tâm của lãnh đạo Viện Nghiên cứu Hán Nôm và lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện đã tiến hành triển khai đề tài “Nghiên cứu văn bản, biên dịch dân ca nghi lễ và truyện thơ Nôm dân tộc Tày" và ấn phẩm Tổng tập Truyện thơ Nôm các dân tộc thiểu số Việt Nam, tập 22: Truyện thơ do Nhà Xuất bản Khoa học xã hội Việt Nam phát hành vào quý IV/2021 chính là kết quả của đề tài này. Cuốn sách do 2 tác giả Trịnh Khắc Mạnh và Trần Thị Thu Hường đồng giới thiệu, phiên âm, dịch nghĩa và chú thích.

Tại tập 22, các tác giả tập trung khảo cứu, phiên âm, dịch nghĩa và chú thích truyện thơ Đính Chi, văn bản có ký hiệu ST.2270; truyện thơ Kim Sinh, văn bản ký hiệu ST.2217 và truyện thơ Thôi Văn Thuỵ, văn bản có ký hiệu VNv.693 đều viết bằng tiếng Nôm Tày và lưu trữ tại kho sách của Viện Nghiên cứu Hán Nôm.

Thông qua các nội dung được trình bày bạn đọc sẽ bước đầu tiếp cận được đến loại hình truyện thơ rất đặc sắc được viết bằng chữ Nôm của dân tộc Tày. Đây là loại hình tư liệu được các nhà khoa học đánh giá rất cao, là tư liệu có giá trị trong nghiên cứu đời sống văn hoá nghệ thuật không chỉ của riêng người Tày mà còn là di sản văn hoá nghệ thuật truyền thống của Việt Nam nói chung.

Tại phần giới thiệu các văn bản được nghiên cứu, các tác giả cho biết: Văn bản truyện thơ Nôm Tày Đính Chi các tác giả giới tihệu bản ST.2270, văn bản gồm 54 trang, trong đó từ trang 01 đến trang 51 thuộc nội dung tác phẩm truyện thơ Đính Chi, 03 trang cuối từ trang 52 đến trang 54 văn bản không thuộc nội dung truyện thơ, mỗi trang văn bản gồm 10 dòng, mỗi dòng khoảng từ 13 đến 16 chữ, văn bản được viết tay trên giấy dó, màu mực đen, chữ viết to, rõ ràng. Tuy nhiên văn bản truyện thơ Nôm Tày Đính Chi không có tiêu đề rõ ràng, không ghi tiêu đề tác phẩm.

Các văn bản truyện thơ ghi bằng chữ Nôm Tày hiện đang lưu trữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm đều là những truyện thơ khuyết danh, truyện thơ Đính Chi cũng là truyên thơ khuyết danh của đồng bào Tày được sao chép và lưu truyền cho đến ngày nay.

Truyện thơ Kim Sinh có nội dung kể về cuộc đời của hai nhân vật chính là chàng Kim Sinh và nàng Viên Nữ, họ là đôi bạn sống cùng Mường, một ngày chàng Kim Sinh xa nàng Viên Nữ lên chốn kinh kỳ học chữ, ba năm dài đằng đẵng học chữ nhưng nỗi nhớ người bạn gái luôn hiện lên trong tâm trí chàng. Trong suốt ba năm xa chàng Kim Sinh, nàng Viên Nữ vò võ ở nhà đợi chàng nhưng khi chàng Kim Sinh trở về thì nàng lại cảm thấy không xứng với chàng, nhưng chuyện vợ chồng là bởi duyên trời định nên cuối cùng họ đã được đẹp nghĩa tào khang. Truyện đọc cuốn hút người đọc bằng những giá trị nhân văn cao cả, với những tình tiết thú vị khi miêu tả về nhân vật Kim Sinh và Viên Nữ, cốt truyện được phát triển và diễn biến hết sức éo le, phức tạp khi miêu tả về cuộc sống của chàng Kim Sinh khi phải xa quê lên kinh kỳ học chữ, nhưng vẫn đem đến cho người đọc một cái kết có hậu, đó là lý tưởng thẩm mỹ được thể hiện sâu đậm trong hầu hết truyện thơ Nôm Tày nói chung và truyện Kim Sinh nói riêng.

Đối với truyện thơ Thôi Văn Thuỵ bạn đọc lại được tiếp cận đến một tác phẩm có kết cấu chặt chẽ, nhiều tình tiết, sự việc ly kỳ, hấp dẫn và lôi cuốn người đọc từ đầu đến cuối truyện, truyện kể về cuộc sống vợ chồng của Văn Thuỵ và Tứ Thư, Văn Thuỵ là người trần gian còn Tứ Thư lại là người thượng tiên mường Trời… Tác giả truyện Thôi Văn Thuỵ đã xây dựng hai tuyến nhân vật đối kháng nhằm đả kích những mặt xấu của xã hội phong kiến ngày xưa, những thói hư tật xấu của bọn tham quan vô lại khiến cho muôn dân loạn lạc, đói khổ. Hơn nữa, tác giả đã đưa hình ảnh tiên nữ, đại diện cho thiên đình xuống đến ban hạnh phúc cho muôn dân, lối xây dựng nhân vật có phần dễ dãi nhưng lại phù hợp với sự thưởng thức bình dị của quảng đại quần chúng ngày xưa đã tạo nên những giá trị nhất định cho tác phẩm được lưu truyền rộng rãi trong dân gian và mãi cho đến đời sau…

Có thể khẳng định cuốn sách là công trình nghiên cứu công phu nghiêm túc được nhóm tác giả tham khảo, phân tích và tổng hợp dựa các nguồn tư liệu uy tín. Với những nội dung được phân tích sắc sảo, hy vọng cuốn sách sẽ cung cấp nguồn thông tin tham khảo bổ ích cho độc giả, những người quan tâm tới vấn đề này.

Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc./.

Phạm Vĩnh Hà


Các tin đã đưa ngày: