Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường vùng Trung du và miền núi phía Bắc

13/05/2024


Cơ quan soạn thảo: Viện Địa lí nhân văn, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam

Tác giả :
  • TS. Phạm Thị Trầm (chủ biên)
  • Lê Văn Hà
  • Nguyễn Thị Hằng
  • Đoàn Thị Thu Hương
  • Nguyễn Thu Nhung
  • Trần Thị Mai Phương
  • Lê Thu Quỳnh
  • Bùi Thị Cẩm Tú

Địa chỉ liên hệ: 176 Thái Hà

Năm xuất bản: 2023

Số trang: 283

Sau hơn 7 năm triển khai thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững; gần 4 năm thực hiện Kế hoạch cơ cấu lại ngành nông nghiệp giai đoạn 2017-2020, ngành nông nghiệp vùng Trung du và miền núi phía Bắc đã có nhiều chuyển biến khá tích cực, góp phần thúc đẩy ngành nông nghiệp phát triển nhanh, bền vững với các thế mạnh về cây công nghiệp, cây ăn quả, lâm nghiệp; ngành sản xuất cũng được chú trọng về chất lượng, nâng cao được giá trị gia tăng, sản xuất nông nghiệp sạch, hữu cơ, nông sản dược liệu được quan tâm, phát triển, trở thành vùng trọng điểm về lâm nghiệp trong cả nước.

Để giúp bạn đọc có thêm tư liệu về vấn đề này, tháng 11/2023, Nhà xuất bản Khoa học xã hội đã phát hành ấn phẩm “Tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường vùng Trung du và miền núi phía Bắc”, cuốn sách là kết quả của đề tài cấp Bộ cùng tên của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam do Viện Địa lý Nhân văn chủ trì và TS. Phạm Thị Trầm làm chủ nhiệm. Ngoài phần mở đầu và kết luận, cuốn sách được kết cấu gồm 3 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường

Chương 2: Thực trạng tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường vùng trung du miền núi phía Bắc

Chương3: Đề xuất một số giải pháp thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường trung du và miền núi phía Bắc.

Theo đó, các nội dung trong cuốn sách đã góp phần khẳng định việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp là việc thay đổi chiến lược, mục tiêu, cách thức tổ chức và hoạt động trong chuỗi giá trị ngành nông nghiệp nhằm khai thác, tận dụng, tối đa lợi thế so sánh để tạo ra hiệu quả kinh tế; tạo ra năng lực cạnh tranh và đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp trong sự phát triển hài hòa của 3 yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường.

Nhóm tác giả khẳng định tái cơ cấu nông nghiệp gắn với bảo vệ mội trường phải được xác định là quá trình sắp xếp, thay đổi và tổ chức lại các lĩnh vực và hoạt động sản xuất nông nghiệp kết hợp với việc áp dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ hiện đại để phát huy lợi thế so sánh, tạo năng lực cạnh tranh đi đôi với việc thực hiện đồng bộ các giải pháp bảo vệ môi trường trong đó tập trung vào các vấn đề: Khai thác và sử dụng hơp lý tài nguyên thiên nhiên; giữ gìn, phòng ngừa, hạn chế những tác động tiêu cực đến môi trường; nâng cao khả năng thích ứng của hệ thống nông nghiệp trước các tác động từ biến đổi khí hậu và khủng hoảng kinh tế.

Bên cạnh đó vấn đề nhận thức và hiểu rõ tầm quan trọng của tự nhiên cũng như tài nguyên thiên nhiên đối với sự sống và sự phát triển bền vững nông nghiệp, giữ gìn, phòng ngừa và hạn chế tác động của hoạt động sản xuất đến các thành phần môi trường và khắc phục các tình trạng ô nhiễm, suy thoái trong quá trình tái cơ cấu nông nghiệp cũng được nhóm tác giả đặc biệt nhấn mạnh.

Mặt khác, nhóm tác giả cũng cho biết trong giai đoạn triển khai thực hiện đề án, vùng Trung du miền núi phía Bắc đã đạt được nhiều kết quả tích cực như hình thành được các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, phương thức chăn nuôi từ nhỏ lẻ tự phát được dịch chuyển sng công nghiệp, bán công nghiệp quy mô lớn, chăn nuôi nông hộ an toàn dịch bệnh gia tăng, tốc độ gia tăng giá trị sản xuát ngành thủy sản tăng cao nhất so với các vùng khác trong cả nước, công tác bảo vệ, phát triển rừng có chuyển biến tích cực, chất lượng, giá trị rừng trồng được cải thiện, đứng thứ 2 cả nước về độ che phủ rừng, thị trường tiêu thụ sản phẩm được mở rộng, đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường trong nước và một số thị trường quốc tế. Một số sản phẩm địa phương đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý như: cam Cao Phong (Hòa Bình), xoài Yên Châu (Sơn La), gạo tám Mường Thanh (Điện Biên), nếp Tú Lệ, Nàng Hương (Yên Bái), gạo Séng Cù (Lào Cai)… đã giúp người tiêu dùng dễ dàng truy xuất nguồn gốc, tăng khả năng cạnh tranh, và tăng thêm thu nhập cho nông dân…

Ngoài việc nêu bật các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm, nhóm tác giả cũng đưa ra các kiến nghị về các hoạt động bảo vệ môi trường, trong đó tập trung và hoạt động bảo vệ và phát triển rừng, chuyển đổi rừng trồng thành rừng gỗ lớn, phát triển các hình thức canh tác nông nghiệp theo hướng thực hành tốt nông nghiệp hữu cơ nhằm góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường và sử dụng tài nguyên hợp lý. Khuyến nghị việc ứng dụng khoa học kỹ thuật và các kỹ thuật tiên tiến trong hoạt động sản xuất nông nghiệp; Thúc đẩy phát triển và nhân rộng mô hình nông nghiệp tuần hoàn để thực hiện mục tiêu kép về phát triển kinh tế nông nghiệp, đầu tư dài hạn vào công tác bảo vệ môi trường đặc biệt là môi trường nông nghiệp sẽ là một trong những giải pháp khả thi để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Mô hình kinh tế tuần hoàn được nhóm tác giả đặc biệt nhấn mạnh và cho rằng quá trình sản xuất theo quy trình khép kín, chất thải, phế phụ phẩm được quay lại làm nguyên liệu đầu vào cho quá trình sản xuất khác thông qua việc áp dụng công nghệ sinh học, công nghệ hóa lý và các tiến bộ khoa học kỹ thuật khác sẽ là biện pháp linh hoạt đối với người nông dân trong quá trình tổ chức sản xuất và kinh doanh.

Mặc khác chính quyền địa phương cũng cần xác định rõ các vấn đề môi trường nông nghiệp nông thôn của địa phương mình để có những cơ chế phối hợp phù hợp với các dự án, chương trình, kế hoạch phát triển ngành nông nghiệp địa phương. Có cơ chế, chính sách đặc thù của vùng để thu hút sự tham gia của các doanh nghiệp nông nghiệp trong bảo vệ môi trường, khuyến khích các hợp tác xã nông nghiệp có nhiều hoạt động sáng tạo, biện pháp phù hợp trong hoạt động bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên trong phát triển nông – lâm nghiệp vùng Trung du và miền núi phía Bắc…

Có thể khẳng định cuốn sách là công trình nghiên cứu công phu nghiêm túc được nhóm tác giả tham khảo, phân tích và tổng hợp dựa các nguồn tư liệu uy tín. Với những nội dung được phân tích sắc sảo, hy vọng cuốn sách sẽ cung cấp nguồn thông tin tham khảo bổ ích cho độc giả, những người quan tâm tới vấn đề này.

Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc./.

Phạm Vĩnh Hà


Các tin đã đưa ngày: