Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Tộc người với quốc gia – dân tộc trong phát triển ở Việt Nam hiện nay

14/06/2024


Cơ quan soạn thảo: Viện Dân tộc học, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam

Tác giả :
  • PGS.TS. Vương Xuân Tình

Địa chỉ liên hệ: 176 Thái Hà, Đống Đa, Hà Nội

Năm xuất bản: 2022

Số trang: 967

Tộc người với quốc gia – dân tộc trong phát triển ở Việt Nam hiện nay được hiểu là mối quan hệ toàn diện, không thể tách rời của hai thực thể trong phát triển ở một đất nước đa tộc người. Về bản chất, tộc người và quốc gia – dân tộc là những cộng đồng kiến tạo, được hình thành dựa trên những nhân tố khách quan và chủ quan trong quá trình lịch sử. Điểm then chốt của quan hệ tộc người với quốc gia – dân tộc trong phát triển ở Việt Nam hiện nay là quan hệ tộc người với Nhà nước. Trong mối quan hệ này, nhà nước quản lý bằng chính sách, cụ thể là chính sách dân tộc.

Kể từ năm 1945 đến nay, chính sách nhất quán của Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam là đảm bảo sự bình đẳng, đoàn kết, giúp đỡ nhau cùng phát triển giữa các dân tộc, thể hiện qua các chính sách vĩ mô và chính sách cụ thể. Song, để đảm bảo sự phát triển mà vẫn giữ được bản sắc với tư cách là một tộc người luôn là thách thức và mâu thuẫn cần giải quyết trong mối quan hệ giữa tộc người với quốc gia – dân tộc trong quá trình phát triển.

Để cung cấp cho bạn đọc nhiều hơn các thông tin về vấn đề này, tháng 12/2022, Nhà Xuất bản Khoa học xã hội đã phát hành ấn phẩm Tộc người với quốc gia – dân tộc trong phát triển ở Việt Nam hiện nay, ấn phẩm ra đời là kết quả nghiên cứu của đề tài cấp Bộ do Viện Dân tộc học (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) chủ trì, PGS.TS. Vương Xuân Tình là chủ nhiệm, được thực hiện trong năm 2020 -2021. Đề tài được triển khai nhằm phục vụ Đề án Hỗ trợ thông tin, tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo của Bộ Thông tin – Truyền thông. Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, cuốn sách được cấu trúc thành 3 phần như sau:

Phần 1: Những vấn đề chung về tộc người với quốc gia – dân tộc trong phát triển

Phần 2: Quan hệ tộc người trong phát triển

Phần 3: Văn hoá tộc người với văn hoá quốc gia trong phát triển

Qua các nội dung được trình bày, tác giả nhận định quá trình xây dựng quốc gia, dân tộc không phải là một cuộc cách mạng mà là sự tiến hoá, tức không có sự kết thúc mà chỉ là sự đổi thay, phát triển từ mức này đến mức khác và giải quyết những mâu thuẫn nảy sinh. Trong quá trình ấy, dù toàn cầu hoá có diễn ra mạnh mẽ như thế nào thì tộc người vẫn luôn song hành.

Để đảm bảo mối quan hệ tộc người với quốc gia – dân tộc cần phải quan tâm đến mối quan hệ giữa các tộc người, đặc biệt là giữa các tộc người thiểu số với tộc người đa số. Để quản lý mối quan hệ này, Đảng và Nhà nước đã và đang xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính sách. Theo đó, ngoài những ưu tiên cho người dân, việc thực thi các chương trình phát triển kinh tế - xã hội ở vùng dân tộc thiểu số sẽ góp phần nâng cao hiệu quả trong quản lý mối quan hệ này.

Tác giả cho biết, văn hoá tộc người luôn là động lực quan trọng trong phát triển hiện nay ở Việt Nam, giá trị của nền văn hoá tộc người là những tri thức gắn với sinh kế. Bên cạnh đó, văn hoá tộc người còn có tác dụng trong quản lý xã hội và tài nguyên, các tập quán về tương trợ cộng đồng hay những luật tục về sử dụng, bảo vệ tài nguyên và đảm bảo trật tự, an toàn xã hội vẫn được nhiều cộng đồng tộc người tiếp tục gìn giữ và phát huy.

Văn hoá quốc gia theo đó được hình thành và góp phần xây dựng nên ý thức, tạo nên sự thống nhất của các tộc người và nhóm cư dân, ngôn ngữ quốc gia giúp cho các tộc người có phương tiện để tiếp thu tri thức và hội nhập. Truyền thông bao gồm báo chí, đài phát thanh, truyền hình, internet có tác dụng nâng cao dân trí, cung cấp thông tin, tri thức và đáp ứng nhu cầu giải trí cho người dân. Đặc biệt là những chuyên mục dành cho đồng bào thiểu số và phát thanh, truyền hình bằng tiếng dân tộc… là cơ sở tạo điều kiện cho sự phát triển cá nhân, gia đình và cộng đồng từ sinh kế đến nâng cao chất lượng cuộc sống cả về vật chất và tinh thần.

Tác giả cũng cho rằng để góp phần đẩy mạnh nghiên cứu vấn đề quan hệ tộc người với quốc gia – dân tộc trong thời gian tới, cần tiếp tục làm rõ và sâu sắc hơn những khái niệm cơ bản về tộc người, bản sắc tộc người, quốc gia, dân tộc, xây dựng quốc gia – dân tộc; Tộc người với quốc gia – dân tộc trong phát triển ở Việt Nam hiện nay trong bối cảnh toàn cầu hoá; Xem xét mối quan hệ của văn hoá tộc người với văn hoá quốc gia ở một số tộc người thiểu số có dân số đông, dân số ít người, ở các tộc người thiểu số kém phát triển và phát triển, ở các tộc người thiểu số từng có các xung đột với tộc người đa số (Chăm, Khơ me, Hoa); Mối quan hệ văn hoá của tộc người thiểu số từng có ảnh hưởng lớn trong một khu vực với các tộc người thiểu số khác (Thái, Tày, Eđê, Gia rai); Tìm hiểu quan hệ giữa tộc người thiểu số với tộc người đa số trên các chiều cạnh kinh tế, xã hội, văn hoá; Nghiên cứu toàn diện những xung đột dân tộc (giữa tộc người thiểu số với tộc người đa số và với quốc gia, dân tộc) diễn ra trong các thập kỷ gần đây cùng hệ quả, và các bài học kinh nghiệm…

Hy vọng với những thông tin được trình bày nêu trên, cuốn sách sẽ đáp ứng được nhu cầu tìm đọc của độc giả xa gần.

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc./.

                                                                                                          Phạm Vĩnh Hà                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          


Các tin đã đưa ngày: