Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Quá trình thực hiện chủ trương, chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc từ năm 1986-2020

14/06/2024


Tác giả :
  • TS. Duy Thị Hải Hường (Chủ biên)
  • PGS.TS. Nguyễn Văn Nhật
  • PGS.TS. Nguyễn Duy Bính
  • TS. Ngô Hoàng Nam
  • ThS. Phan Thị Hạnh Thu
  • ThS. Trần Thanh Hà
  • ...

Địa chỉ liên hệ: Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Năm xuất bản: 2023

Số trang: 424

 

Việt Nam là quốc gia nhiều dân tộc sinh sống, ngoài dân tộc Kinh, còn có tới 53 dân tộc thiểu số đa phần cư trú ở vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa. Có thể nói miền núi phía Bắc Việt Nam là vùng có số dân tộc thiểu số nhiều nhất cả nước với khoảng ba mươi dân tộc. Với truyền thống hiếu học và trọng dụng trí thức, ngay từ thời phong kiến, các vương triều đã ý thức về vai trò của giáo dục và quan niệm rằng, muốn xây dựng đất nước phải mở mang giáo dục, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Vấn đề ưu tiên phát triển giáo dục đối với đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi được thống nhất từ chủ trương, quan điểm của Đảng đến các chính sách của Nhà nước. Chính sách ưu tiên phát triển giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ được thể hiện trong các chương trình, đề án phát triển kinh tế – xã hội vùng miền núi nói chung mà con được thể hiện trong các Nghị quyết, đề án nói riêng của chính phủ về giáo dục, đào tạo dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi.

Với mong muốn nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện về quá trình thực hiện chủ trương, chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc trong hơn ba mươi năm đổi mới (1986-2020), nhóm nghiên cứu đã thực hiện đề tài cấp Bộ “Quá trình thự hiện chủ trương, chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc từ năm 1986 đến năm 2020” do Học viện Khoa học xã hội chủ trì qua hai giai đoạn 1986-2000 và 2001-2020 trên các nhóm chính sách: Xây dựng hệ thống trường lớp, cơ sở giáo dục; Chính sách đối với giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục; Nội dung, chương trình học tập, sách giáo và chính sách giáo dục đối với người học. Để đưa kết quả nghiên cứu đến gần hơn với độc giả quan tâm, năm 2023, Nhà xuất bản khoa học xã hội xuất bản cuốn sách chuyên khảo với nhan đề “Quá trình thự hiện chủ trương, chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc từ năm 1986 đến năm 2020” do TS. Duy Thị Hải Hường làm chủ biên. Thông qua cuốn sách, nhóm tác giả đưa ra nhận xét về việc triển khai chủ trương, chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước giai đoạn 1986-2020, đồng thời đề xuất giải pháp, kiến nghị nhằm phát triển giáo dục ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn hiện nay.

Ngoài Lời nói đầu và Kết luận, nội dung chính của cuốn sách được kết cầu thành 3 chương:

Chương 1. Quá trình thực hiện chủ trương, chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước ở vùng đồng bào dân tộc thiếu số miền núi phía Bắc giai đoạn 1986-2000

Chương 2. Quá trình thực hiện chủ trương chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc giai đoạn 2001-2020

Chương 3. Nhận xét và giải pháp, kiến nghị nhằm phát triển giáo dục ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số hiện nay

Nghiên cứu chi ra rằng, thực hiện chủ trương đổi mới của Đảng, Nhà nước, ngành giáo dục các tỉnh miền núi phía Bắc đã khắc phục rất nhiều khó khăn, bỡ ngỡ ban đầu để cùng với đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục, chuyển đổi mô hình, thích nghi với cơ chế quản lý, tổ chức giáo dục theo hướng đổi mới, từ quản lý giáo dục bao cấp, mệnh lệnh chuyển sang gắn với thị trường, đào tạo theo nhu cầu của thị trường, xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong giai đoạn 1986 – 2000, ngành giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số các tỉnh miền núi phía Bắc đã cơ bản thực hiện tốt, triển khai tốt chủ trương, chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước. Từ chính sách miễn học phí, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập; chính sách cử tuyển, dự bị đại học vào các trường đại học, cao đẳng đối với học sinh sau khi tốt nghiệp THPT ở các trường PTDTNT… đã tạo động lực quan trọng để giáo viên yên tâm công tác và học sinh các DTTS yên tâm đến trường.

Giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2020, Đảng và Nhà nước tiếp tục quan tâm, ưu tiên đầu tư phát triển giáo dục và đào tạo đối với các vùng đặc biệt khó khăn, vùng DTTS, biên giới, vùng sâu, vùng xa và các đối tượng chính sách nhờ đó chất lượng giáo dục của các trường ở vùng đồng bào DTTS dã từng bước được cải thiện và nâng lên đáng kể so với giai đoạn 1986-2000. Nhóm tác giả khẳng định, với việc triển khai đồng bộ, kịp thời nhiều chính sách trong đó đặc biệt nhóm chính sách ưu tiên đối với giáo viên và học sinh đã làm cho giáo dục vùng đồng bào DTTS các tỉnh miền núi phía Bắc có nhiều chuyển biến tốt, nhiều kết quả đáng khích lệ… Tuy nhiên, nghiên cứu cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế như hệ thống cơ sở vật chất còn thiếu; chất lượng giáo dục dù đã được cải thiện nhưng tỷ lệ học sinh bỏ học vẫn còn diễn ra ở một số vùng, địa phương; cán bộ quản lý giáo dục, năng lực đội ngũ giáo viên một số nơi còn hạn chế…

Để thực hiện chủ trương “bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp đỡ nhau cùng phát triển giữa các dân tộc” và chủ trương “công bằng trong giáo dục”, nhằm phát triển giáo dục ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn hiện nay, nhóm tác giả đề xuất một số giải pháp và kiến nghị đối với Đảng, Nhà nước, Bộ Giáo dục và Đào tạo và các bộ ngành khác liên quan. Trong đó, nhấn mạnh vào việc đầu tư hơn nữa cho giáo dục miền núi; tăng cường kiểm tra và giám sát việc thực hiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, điều kiện dạy, học; xây dựng chương trình giáo dục sát hợp với thực tiễn cho học sinh; xây dựng đội ngũ giáo viên là người DTTS…

Cuốn sách là công trình nghiên cứu công phu và nghiêm túc của tập thể tác giả. Trên cơ sở tiếp cận tài liệu và các phương pháp nghiên cứu chuyên sâu, nhóm nghiên cứu đã mang đến cho độc giả những luận cứ xác đáng, những thông tin bổ ích giúp những người làm chính sách có thêm căn cứ đề xây dựng văn bản Luật và Đề án liên quan sát với thực tế, mang lại hiệu quả cao trong trong thời gian tới.

Xin trân trọng giới thiệu!

Nguyễn Minh Hồng


Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Các tin đã đưa ngày: