Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Trách nhiệm về hậu quả chất Da cam/Dioxin ở Việt Nam: cơ sở pháp lý và phương pháp đấu tranh

05/03/2018


Tác giả :
  • PGS.TS. Nguyễn Như Phát và PGS.TS. Nguyễn Thị Việt Hương (đồng chủ biên)

Năm xuất bản: 2016

Số trang: 302

Trong vòng 10 năm từ năm 1961-1971, quân đội Hoa Kỳ đã rải xuống Miền Nam Việt Nam hàng trăm triệu lít các chất độc hóa học với hàm lượng dioxin rất lớn, trong đó chất da cam được sử dụng nhiều nhất. Hàng nghìn thôn làng Việt Nam đã bị rải trực tiếp chất độc hóa học này. Cho đến nay, những triệu trứng liên quan tới dioxin vẫn xuất hiện thường xuyên ở Việt Nam. Trẻ em sinh ra từ các giai đình có người bị nhiễm độc (thuộc thế hệ thứ 3) vẫn bị các dị tật có thể kết luận là do ảnh hưởng của chất dioxin. Đã qua hơn 40 năm kể từ khi chiến tranh kết thúc, hàng triệu nạn nhân chất độc da cam/dioxin của Việt Nam vẫn chua tìm được công lý và sự trợ giúp xứng đáng. Đó là điều hết sức bất công và trở thành gánh nặng trách nhiệm đối với Đảng, Nhà nước và toàn bộ giới nghiên cứu khoa học ở Việt Nam.

Trên cơ sở thực hiện Thông báo số 69-TB/TW ngày 5/7/2002 của Bộ Chính trị về việc giải quyết hậu quả chất độc da cam/dioxin, đồng thời tăng cường các kết quả nghiên cứu nhằm chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, căn cứ pháp lý, luận cứ khoa học để khi có điều kiện chúng ta sẽ đặt vấn đề đòi bồi thường ở cấp Nhà nước, tháng 12/2016, Nhà Xuất bản Khoa học xã hội đã phát hành ấn phẩm mang tên “Trách nhiệm về hậu quả chất Da cam/Dioxin ở Việt Nam: cơ sở pháp lý và phương pháp đấu tranh" do PGS.TS. Nguyễn Như Phát và PGS.TS. Nguyễn Thị Việt Hương, Viện Nhà nước và Pháp luật đồng chủ biên.

Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, cuốn sách được cấu trúc thành 3 phần như sau: Phần 1: Pháp luật Hoa Kỳ và pháp luật quốc tế về trách nhiệm của chính phủ và các công ty hóa chất đối với hậu quả do việc sử dụng chất da cam/dioxin trong chiến tranh; Phần 2: Khía cạnh pháp lý và kinh nghiệm về phương pháp giải quyết các yêu cầu Chính phủ và các công ty hóa chất Hoa Kỳ bồi thường thiệt hại do việc sử dụng chất da cam/dioxin trong chiến tranh gây ra; Phần 3: Quan điểm, phương án và giải pháp tiếp tục yêu cầu Chính phủ và các công ty hóa chất Hoa Kỳ chịu trách nhiệm về hậu quả do việc sử dụng chất da cam/dioxin trong chiến tranh gây ra đối với con người và môi trường Việt Nam. Mỗi phần bao gồm nhiều vấn đề khẳng định đấu tranh, đòi công lý cho các nạn nhân da cam không chỉ là vì quyền lợi của riêng họ mà còn có ý nghĩa nói lên đây là cuộc đấu tranh của cả nhân loại để bảo vệ loài người, bảo vệ hành tinh xanh - cái nôi duy nhất trong vũ trụ. Qua đó, đẩy mạnh các phong trào đấu tranh đòi công lý cho các nạn nhân da cam nhằm thức tỉnh rộng rãi dư luận trong nhân dân các nước, trong các giới khoa học và trong cả chính giới Hoa Kỳ trước thảm họa Dioxin.

Tại phần 1, các vấn đề liên quan đến pháp luật Hoa Kỳ, pháp luật quốc tế; Cơ sở pháp lý quốc tế và Việt Nam về trách nhiệm của chính phủ và các công ty hóa chất đối với hậu quả của việc sử dụng chất da cam/dioxin đã được làm rõ. Qua đó làm nổi bật các giá trị pháp lý có liên quan, xác lập các cơ sở pháp lý mang tính quốc tế nhằm khởi kiện các công ty hóa chất Hoa Kỳ đòi bồi thường thiệt hại cho các nạn nhân chất da cam Việt Nam.

Phần 2 tập trung luận bàn về các khía cạnh pháp lý, kinh nghiệm về phương pháp giải quyết các yêu cầu Chính phủ và các công ty hóa chất Hoa Kỳ bồi thường thiệt hại do việc sử dụng chất da cam/dioxin trong chiến tranh gây ra. Qua đó có thể thấy rằng, cuộc đấu tranh da cam/dioxin suy cho cùng cũng là một phương cách để hỗ trợ phần nào cho các nạn nhân da cam/dioxin Việt Nam có thêm những điều kiện vật chất và tinh thần tốt hơn trong quá tình chịu đựng những hậu quả về thể chất và tinh thần mà chiến tranh đã gây ra. Việc quy được trách nhiệm cho Chính phủ hay doanh nghiệp Hoa Kỳ không làm cho người Việt Nam là nạn nhân của cuộc chiến tranh phi nghĩa giảm hoặc không mắc bệnh mà có ý nghĩa tạo thêm nguồn lực vật chất (không chỉ từ nước Hoa Kỳ) nhằm giúp đỡ họ phần nào vượt qua nỗi đau về thể xác.

Phần 3 cung cấp các thông tin về quan điểm, phương án và giải pháp tiếp tục yêu cầu Chính phủ và các công ty hóa chất Hoa Kỳ chịu trách nhiệm về hậu quả do việc sử dụng chất da cam/dioxin trong chiến tranh gây ra đối với con người và môi trường Việt Nam. Qua đó các tác giả khẳng định cho đến nay, chưa ai có thể đưa ra con số chính xác về nạn nhân của chất độc da cam/dioxin. Ngoài con người, môi trường, môi sinh ở Việt Nam cũng chịu hậu quả nặng nề với trên 1/6 diện tích của Miền Nam Việt Nam bị rải chất độc này, nhiều khu rừng nguyên sinh bị hủy diệt, nhiều vùng đất trở thành điểm nóng với hàm lượng dioxin còn tồn lưu trong đất cao gấp nhiều ngàn lần mức cho phép, nhiều độc vật hoang dã bị tuyệt chủng.

Trong giai đoạn hiện nay, vấn đề trách nhiệm trong khắc phục hậu quả của chất độc này là một trong vấn đề nhạy cảm giữa Việt Nam  - Hoa Kỳ. Mặc dù vậy, các tác giả cũng cho rằng việc thực hiện các phương pháp đấu tranh ngoài tố tụng, đẩy mạnh các biện pháp phi tư pháp nhằm đem lại hiệu quả thực thế cho việc giải quyết hậu quả chất độc da cam/dioxin là tối ưu hơn đối với con người và môi trường Việt Nam.

Hy vọng với các nội dung như trên, cuốn sách sẽ trở thành tài liệu tham khảo bổ ích với nhiều độc giả.

Xin trân trọng giới thiệu./.

Phạm Vĩnh Hà

 


Các tin đã đưa ngày: