Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Điều chỉnh chiến lược của Trung Quốc và những tác động tới quan hệ Mỹ -Trung Quốc

07/11/2018


Tác giả :
  • PGS.TS. Cù Chí Lợi (Chủ biên)

Năm xuất bản: 2018

Số trang: 396

 

 

Từ khi tiến hành cải cách mở cửa năm 1978, kinh tế Trung Quốc đã có sự phát triển vượt bậc và hiện nay, Trung Quốc đã trở thành một cường quốc kinh tế thứ hai thế giới sau Mỹ. Trung Quốc đã thực thi chính sách đối ngoại mới, chuyển từ chiến lược “giấu mình, chờ thời” sang ngoại giao sức mạnh, gia tăng và sẵn sàng sử dụng các biện pháp mạnh trong giải quyết tranh chấp lãnh thổ với các nước láng giềng, thách thức vai trò của Mỹ tại khu vực. Trên con đường hiện thực hóa “giấc mộng Trung Hoa”, Trung Quốc đang triển khai một loạt các biện pháp gia tăng ảnh hưởng, lôi kéo các nước vào quỹ đạo của mình thông qua chiến lược “Một vành đai, một con đường”.

Trong mối quan hệ Mỹ- Trung Quốc, Mỹ đã chủ động lôi kéo và hỗ trợ Trung Quốc trong cuộc chiến chống Liên Xô sau khi bình thường hóa quan hệ năm 1979. Mối quan hệ song phương Mỹ - Trung Quốc đã bị ảnh hưởng tiêu cực bởi sự kiện Thiên An Môn năm 1989 và cuộc khủng hoảng eo biển Đài Loan năm 1996. Bất chấp những khác biệt về chính trị và những nghi ngờ chiến lược, Mỹ và Trung Quốc vẫn tiếp tục duy trì quan hệ song phương và Mỹ , Trung Quốc đã trở thành những đối tác thương mại quan trọng hàng đầu của nhau. Trong giai đoạn gần đây, Trung Quốc đã điều chỉnh và đưa vào triển khai nhiều chiến lược phát triển mới bao gồm những điều chỉnh mô hình phát triển kinh tế trong nước và những chính sách đối ngoại theo một tư duy mới. Những điều chỉnh chiến lược mới của Trung Quốc vừa góp phần vào thúc đẩy hợp tác khu vực và quốc tế, nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức đối với các nước trong khu vực, đặc biệt là thách thức vai trò của Mỹ tại khu vực.

Trước những mối quan hệ phức tạp, đa chiều giữa Mỹ và Trung Quốc hiện nay, nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản cuốn: “Điều chỉnh chiến lược của Trung Quốc và những tác động tới quan hệ Mỹ - Trung Quốc” do PGS.TS Cù Chí Lợi làm chủ biên. Cuốn sách tập trung phân tích những thách thức đối với Mỹ từ sự phát triển gần đây của Trung Quốc trên các phương diện kinh tế và chính trị - an ninh và thảo luận những đánh giá, quan điểm của Mỹ cũng như việc triển khai trên thực tế một số chính sách của Mỹ trước chiến lược mới của trung Quốc, trên cơ sở đó đưa ra một số nhận định và gợi ý chính sách cho Việt Nam. Nội dung cuốn sách gồm 4 chương: Chương 1. Quan hệ Mỹ - Trung Quốc trong những năm gần đây; Chương 2. Điều chỉnh chiến lược của Trung Quốc và những thách thức đặt ra với Mỹ; Chương 3. Phản ứng của Mỹ đối với những điều chỉnh chiến lược của Trung Quốc; Chương 4. Xu thế quan hệ Mỹ - Trung Quốc và tác động của quan hệ Mỹ - Trung Quốc tới Việt Nam.

Chương 1, tập trung phân tích những tiến triển của quan hệ Mỹ - Trung Quốc trong giai đoạn khoảng một thập kỷ trở lại đây trên tất cả các mặt kinh tế, chính trị - an ninh, quan hệ ngoại giao nhân dân. Mục tiêu chính của chương này nhằm cung cấp cho độc giả một cách chi tiết những phát triển chính của quan hệ song phương Mỹ - Trung Quốc trên cả phương diện hợp tác và cạnh tranh; qua đó độc giả có thể hình dung những lợi ích, những khác biệt và tiềm lực của hai siêu cường.

Chương 2 nhóm tác giả làm rõ những thay đổi trong đường lối phát triển của Trung Quốc  trong những năm gần đây, đặc biệt là kể từ sau khi Đại hội XVIII Đảng Cộng sản Trung Quốc (cuối năm 2012) có ảnh hưởng như thế nào tới quan hệ Mỹ - Trung Quốc và các vấn đề quan hệ quốc tế khác. Sự phát triển của Trung Quốc mang lại cả những cơ hội và thác thức đối với Mỹ. Điểm nổi bật của chương này là nhấn mạnh đến các thách thức từ sự phát triển cũng như những điều chỉnh chiến lược gần đây của Trung Quốc đối với Mỹ: Thứ nhất, làm xói mòn sự lãnh đạo của Mỹ và thiết lập trật tự hai cực Mỹ - Trung Quốc; Thứ hai, làm xói mòn địa vị đứng đầu của Mỹ cả về kinh tế và quân sự; Thứ ba, đe dọa sự thống trị của Mỹ ở vòng cung Ấn – Thái; Thứ tư, đe dọa tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông; Thứ năm, buộc Mỹ chuyển giao quyền thống trị Đông Á – Thái Bình Dương bao gồm Biển Đông; Thứ sáu, lôi kéo ASEAN và làm suy yếu TPP.

Chương 3. Chương này nhóm tác giả phân tích nhận thức của Mỹ đối với sự phát triển của Trung Quốc bao gồm nhận thức của các tầng lớp dân cư trong xã hội, của chính phủ Mỹ và những phản ứng của Mỹ trước những thách thức đặt ra bao gồm các nỗ lực xây dựng quan hệ hợp tác với Trung Quốc, các biện pháp nhằm hạn chế những thách thức đặt ra từ Trung Quốc đối với an ninh khu vực và vai trò của Mỹ. Nhóm tác giả cho rằng việc điều chỉnh chiến lược “Tái cân bằng” sang Châu Á – Thái Bình Dương có căn cứ nguyên chính từ sự trỗi dậy nhanh chóng và nhất là cách hành xử áp đặt và đơn phương của Trung Quốc. Do đó Mỹ đã có những phản ứng mạnh mẽ đối với một số chính sách của Trung Quốc như: Gia tăng các biện pháp đối kháng; Đẩy mạnh hội nhập kinh tế với khu vực Châu Á – Thái Bình Dương; Thúc đẩy giải quyết bất đồng và gia tăng niềm tin với Trung Quốc.

Chương 4 đưa ra một số đánh giá và nhận xét về chiến lược và quan hệ Mỹ - Trung Quốc trong những năm trước mắt, trong tương lai trung hạn và ảnh hưởng của nó tới các nước trong khu vực và việt Nam, trong đó nổi bật là Mỹ điều chỉnh “chiến lược “Xoay trục”: Phiên bản 2.0”. Với chiến lược này, Mỹ sẽ đẩy mạnh can dự về ngoại giao, kinh tế, tiếp tục gia tăng hiện diện quân sự, bên cạnh đó thực hiện một số nhượng bộ, chấp nhận vai trò của Trung Quốc nhiều hơn, lớn hơn, đổi lại để có được sự hợp tác nhiều hơn từ Trung Quốc đối với các vấn đề khu vực và quốc tế, hướng Trung Quốc đi theo các quy chuẩn chung của thế giới.  Dựa trên những nhận định và sự phát triển của quan hệ Việt Nam – Trung Quốc và quan hệ Việt Nam– Mỹ trên các lĩnh vực chính trị- an ninh, kinh tế trong giai đoạn gần đây, nhóm tác giả đã nêu lên một số hàm ý chính sách của Việt Nam trong việc thúc đẩy quan hệ Việt Nam với 2 quốc gia này  trên nền tảng duy trì môi trường hòa bình và bảo vệ an ninh quốc gia cũng như tận dụng các cơ hội để thúc đẩy tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Với những nội dung trên, hy vọng cuốn sách là nguồn tài liệu hữu ích cho những độc giả quan tâm.

Xin trân trọng giới thiệu!

Nguyễn Minh Hồng

 


Khoa học xã hội

Các tin đã đưa ngày: