Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Phân cực chính trị ở Mỹ hiện nay: Tình hình, nguyên nhân và tác động

18/05/2020


Tác giả :
  • TS. Lê Thị Thu (chủ biên)
  • TS. Lê Khương Thùy
  • TS. Nguyễn Lan Hương
  • ThS. Vũ Thị Hưng
  • ThS. Lê Thị Bích

Năm xuất bản: 2019

Số trang: 400

 

 

Nước Mỹ trong những năm gần đây chứng kiến nhiều biến động trong chính trường, thể hiện sự phân cực sâu sắc trong chính trị nội bộ. Phân cực được nhận thấy ở nhiều khía cạnh trong chính trị Mỹ, từ Quốc hội đến Tòa án tới các cơ quan lập pháp bang và thậm chí là trong cử tri, mối liên kết chung của tất cả các loại này là đảng phái chính trị. Sự phân cực tăng nhanh khi Tổng thống Barack Obama đắc cử và tình trạng này còn trở nên gay gắt hơn nữa khi Tổng thống Donald Trump lên nắm quyền. Thực tế đó dẫn đến đặc điểm nổi bật của chính trị Mỹ trong giai đoạn hiện nay là không khí chính trị bất ổn hơn, phân cực hơn và căng thẳng hơn nhiều trong quá khứ, rất khó để có các cuộc đối thoại chính trị mang tính xây dựng trong môi trường chính trị Mỹ hiện nay, nhất là dưới thời Tổng thống Donald Trump. Sự phân cực khiến nước Mỹ khó đạt được thỏa hiệp nhanh chóng và cũng tạo ra những rào cản đáng kể đối với việc ban hành chính sách lưỡng đảng để giải quyết các thách thức về kinh tế, môi trường và những vấn đề khác liên quan.

Trước những diễn biến phức tạp và ngày càng khó đoán định như hiện nay, đặc biệt là cuộc bầu cử ở Mỹ vào tháng 11 năm 2020 đang đến gần, Nhà xuất bản Khoa học xã hội đã cho ra mắt cuốn sách chuyên khảo: “Phân cực chính trị ở Mỹ hiện nay: Tình hình, nguyên nhân và tác động” do TS. Lê Thị Thu làm chủ biên nhằm làm sáng tỏ những gì đã, đang và sẽ diễn ra trên chính trường nước Mỹ, cũng như sự phân cực đó ảnh hưởng như thế nào tới nước Mỹ trong thời gian tới. Cuốn sách là ấn phẩm dựa trên báo cáo nghiên cứu của đề tài nghiên cứu cấp Bộ thuộc Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam về “Chia rẽ chính trị ở Mỹ hiện nay: Nguyên nhân và tác động” do TS. Lê Thị Thu làm chủ nhiệm. Ngoài phần Lời nói đầu và Kết luận, cuốn sách được kết cấu thành 5 chương:

Chương 1. Khái quát về hệ thống chính trị Mỹ và định nghĩa phân cực chính trị

Khái quát về hệ thống chính trị Mỹ, nhóm tác giả đã tổng hợp và điểm lại một số vấn đề nổi bật sau: (i) hệ thống tam quyền phân lập; (ii) Các đảng phái chính trị ở Mỹ; (iii) Vai trò của các nhóm lợi ích. Điểm nhấn của chương này là nhóm nghiên cứu đã tập trung so sánh những điểm giống nhau và khác nhau giữa đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa bởi hai đảng này đã chi phối nền chính trị bầu cử từ những năm 1860, điều này phản ánh những khía cạnh mang tính cấu trúc của hệ thống chính trị nước này cũng như những nét đặc thù của các đảng. Từ một số định nghĩa liên quan đến “phân cực chính trị”, nhóm tác giả đề cập đến các tiêu chí đánh giá, đo lường phân cực chính trị.

Chương 2. Lịch sử và tình hình phân cực chính trị ở Mỹ hiện nay

Nhìn lại lịch sử và nguồn gốc phân cực chính trị ở Mỹ có thể thấy mức độ phân cực chính trị đã biến động trong hơn một thế kỷ qua, , theo nhóm nghiên cứu nguồn gốc sâu xa nhất tạo ra sự phân cực chính trị của nước Mỹ là do: (i) Sự thay đổi điều kiện xã hội và hành động của chính phủ dẫn đến những bất đồng cơ bản về việc chính phủ nên làm gì và làm như thế nào; (ii) Sự sắp xếp đảng phái. Tình trạng phân cực chính trị mà biểu hiện rõ ràng nhất là mâu thuẫn giữa hai đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa đã tồn tại từ lâu nhưng chưa bao giờ căng thẳng và gay gắt như giai đoạn hiện nay: đối kháng, ngăn cản, khống chế nhau. Dựa trên những phân tích và xâu chuỗi từ tình hình phân cực giữa đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa đến sự phân cực chính trị về các vấn đề chính sách cụ thể, nghiên cứu đã đưa ra những đánh giá về phân cực chính trị dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Chương 3. Nguyên nhân của phân cực chính trị ở Mỹ

Phân tích nguyên nhân của phân cực chính trị ở Mỹ, nhóm nghiên cứu cho rằng, có 5 nguyên nhân cơ bản sau: (i) Nguyên nhân từ sắp xếp lại đảng phái; (ii) Nguyên nhân từ công chúng, cử tri Mỹ (iii) Môi trường truyền thông; (iv) Nguyên nhân xuất phát từ thể chế và vai trò của các nhóm lợi ích; (v) Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 và gia tăng bất bình đẳng thu nhập, trong đó 3 yếu tố chính được nhóm tác giả đưa ra là con người, lịch sử và các thể chế. Ngoài ra, còn một nguyên nhân nữa nhóm nghiên cứu cho là có vai trò đặc biệt quan trọng so với các giai đoạn trước đó dẫn đến tình trạng phân cực hiện nay ở Mỹ là “nguyên nhân từ cá nhân tổng thống”, bởi chưa bao giờ trong lịch sử Mỹ, cá nhân Tổng thống da màu đầu tiên của Mỹ - Barack Obama và tính cách cá nhân và phong cách cầm quyền bất định của Tổng thống Donald Trump lại là nguyên nhân nhân gây phân cực sâu sắc đến vậy.

Chương 4. Tác động của phân cực chính trị ở Mỹ

Nhóm tác giả tập trung phân tích những tác động của cực chính trị ở Mỹ tới kinh tế, chính trị, xã hội cũng như đến chính sách đối ngoại và vị thế quốc tế của Mỹ. Sự rối loạn trong chính trị nội bộ Mỹ, đặc biệt sau sự kiện đóng cửa chính phủ vào tháng 10 năm 2013 đã cho thế giới thấy mặt trái của hệ thống chính trị Mỹ. Nghiên cứu khẳng định, việc đối đầu giữa hai chính đảng làm thay đổi cán cân quyền lực giữa các cơ quan liên bang, làm tăng các chi phí hoạt động của Quốc hội; khuyến khích các nhà hành pháp và thẩm phán hành động đơn phương mà không cần có sự đồng ý của nhánh lập pháp, đồng thời tác động tiêu cực đến hiệu quả hoạt động của quản lý nhà nước và tư pháp, do đó góp phần làm giảm niềm tin của dân chúng vào đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa. Ngoài những tác động mang tính tiêu cực của phân cực chính trị thì tình trạng đó về mặt nào đó cũng đem lại một số ảnh hưởng mang tính tích cực đối với nước Mỹ. Trên cơ sở nghiên cứu về phân cực chính trị ở Mỹ hiện nay, nhóm tác giả rút ra một số hàm ý và tác động đối với Việt Nam.

Chương 5. Đánh giá xu hướng chính trị Mỹ trong thời gian tới

Trên cơ sở phân tích thực trạng, nguyên nhân và tác động của phân cực chính trị ở Mỹ, nghiên cứu đưa ra một số đánh giá xu hướng chính trị Mỹ trong thời gian tới cũng như nhìn nhận về tương lai của Donald Trump tại Nhà Trắng năm 2020, trong đó nhấn mạnh đến những thuận lợi và khó khăn của Tổng thống Donald Trump trong cuộc bầu cử năm 2020.

Đây là một công trình nghiên cứu công phu được nhóm tác giả tổng hợp và phân tích từ những tư liệu uy tín và có giá trị khoa học về phân cực chính trị ở Mỹ hiện nay. Hy vọng cuốn sách sẽ là nguồn tài liệu hữu ích cho các nhà nghiên cứu và những độc giả quan tâm.

Xin trân trọng giới thiệu!

Nguyễn Minh Hồng

 

 


Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Các tin đã đưa ngày: