Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế ở một số nước Bắc Âu dưới tác động của cuộc khủng hoảng nợ công Châu Âu

05/06/2020


Tác giả :
  • PGS.TS. Đinh Công Tuấn (Đồng chủ biên)
  • TS. Đinh Công Hoàng (Đồng chủ biên)
  • PGS.TS. Nguyễn An Hà
  • PGS.TS. Lưu Ngọc Trịnh
  • PGS.TS. Nguyễn Anh Tuấn
  • PGS.TS. Đặng Hoàng Linh
  • ThS. Vũ Thanh Hà

Năm xuất bản: 2019

Số trang: 280

 

Mô hình tăng trưởng kinh tế là cách thức tổ chức huy động và sử dụng các nguồn lực để đảm bảo có sự tăng trưởng kinh tế qua các năm với một tốc độ hợp lý. Do đó, mỗi lần xảy ra cuộc khủng hoảng lớn về kinh tế là kéo theo những tranh luận từ các chuyên gia liệu có nên điều chỉnh hoặc thay đổi mô hình kinh tế sang mô hình khác hay không và thay đổi như thế nào?. Cuộc khủng hoảng nợ công ở châu Âu và cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu bắt đầu từ năm 2008 đến nay đã và đang bộc lộ rõ những khuyết điểm của mô hình tăng trưởng kinh tế và cơ cấu kinh tế của thế giới và từng nước, trong đó có các nước Bắc Âu. Phần lớn các chuyên gia đều cho rằng, mô hình tăng trưởng kinh tế theo chủ nghĩa tự do mới nếu thiếu bàn tay hữu hình của nhà nước và nếu phó mặc cho thị trường tự điều chỉnh thì sớm muộn sẽ dẫn đến khủng hoảng. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu một mô hình tăng trưởng kinh tế tương đối hiệu quả (như Bắc Âu) và những chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế đó trong bối cảnh khủng hoảng nợ công châu Âu là điều vô cùng cần thiết, bởi qua việc nghiên cứu những mô hình này có thể giúp Việt Nam nhìn nhận đươc những mặt yếu kém, những khiếm khuyết và bất hợp lý của cơ cấu kinh tế hiện đại và tạo cơ hội để tái cấu trúc nền kinh tế cho phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

Để hiểu rõ hơn về những mô hình tăng trưởng kinh tế hậu khủng hoảng cũng như những kinh nghiệm về chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế ở các nước Bắc Âu sau khủng hoảng, năm 2019, Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản cuốn sách chuyên khảo: “Chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế ở một số nước Bắc Âu dưới tác động của cuộc khủng hoảng nợ công Châu Âu” do PGS.TS. Đinh Công Tuấn và TS. Đinh Công Hoàng đồng chủ biên. Cuốn sách được nhóm tác giả tổng hợp và hệ thống hóa các lý luận cũng như những kinh nghiệm về chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế ở các nước Bắc Âu sau khủng hoảng để làm cơ sở lý luận và thực tiễn phù hợp và đầy đủ cho việc thiết kế một mô hình tăng trưởng hiệu quả ở Việt Nam.

Ngoài phần Lời nói đầu và Kết luận, cuốn sách gồm 4 chương:

Chương 1. Mô hình tăng trưởng trong các lý thuyết kinh tế và những tranh luận về chuyển đổi mô hình tăng trưởng hậu khủng hoảng kinh tế toàn cầu

Trên cơ sở khái quát một số mô hình tăng trưởng trong lý thuyết kinh tế: (i) Mô hình kinh tế thị trường tự do; (ii) Mô hình kinh tế nhà nước chủ đạo; (iii) Mô hình kinh tế nhà nước phúc lợi ở châu Âu, nhóm tác giả phân tích những ưu điểm và hạn chế của một số mô hình tăng trưởng kinh tế trên thế giới hiện nay. Đặc biệt nhóm nghiên cứu đã đưa ra ý tưởng xây dựng mô hình tăng trưởng kinh tế mới hậu khủng hoảng kinh tế toàn cầu và khẳng định không thể xây dựng hoặc đổi mới một mô hình tăng trưởng chung và chuẩn mực cho mọi quốc gia. Các mô hình đều cần có sự điều chỉnh sau khủng hoảng, nhưng nội dung, biện pháp và cách thức điều chỉnh của mỗi mô hình là hoàn toàn khác nhau

Chương 2. Mô hình tăng trưởng kinh tế của các nước Bắc Âu dưới tác động của cuộc khủng hoảng nợ công Châu Âu và định hướng chuyển đổi

Qua việc đánh giá khái quát mô hình tăng trưởng kinh tế của các nước Bắc Âu trước thời điểm xảy ra khủng hoảng nợ công, nhóm nghiên cứu nhận diện một số hạn chế của mô hình này: (i) Một số mục tiêu cơ bản của mô hình Bắc Âu không được đảm bảo; (ii) Khu vực chính phủ chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế khiến mô hình Bắc Âu tỏ ra không năng động trong một số khía cạnh; (iii) Mô hình Bắc Âu đang gặp phải thách thức khi phải đối mặt với sự cạnh tranh kinh tế toàn cầu; (iv) Một số nhóm người bị rơi vào tình trạng “bên lề hóa” và tách biệt xã hội. Từ những phân tích, đánh giá về những hạn chế của mô hình Bắc Âu và những tác động của cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu đối với mô hình tăng trưởng kinh tế của khu vực này, cùng những tuyên bố cải cách chính sách của các nhà lãnh đạo các nước Bắc Âu kể từ năm 2008 đến nay, nhóm tác giả đề xuất định hướng một số nội dung cơ bản cần điều chỉnh trong mô hình tăng trưởng kinh tế của khu vực Bắc Âu thời kỳ hậu khủng hoảng kinh tế toàn cầu và khẳng định, chuyển đổi mô hình tăng trưởng của các nước Bắc Âu lần này không phải là tiếp tục sử dụng các giải pháp cũ không còn thích hợp, mà là áp dụng các hệ thống giải pháp mang tính đồng bộ và linh hoạt hơn, trong đó, đề cao tính minh bạch và công nghệ trong hoạt động kinh tế và phân bổ phúc lợi xã hội

Chương 3. Chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế của các nước Bắc Âu dưới tác động của cuộc khủng hoảng nợ công Châu Âu

Qua việc tìm hiểu nguyên nhân chuyển đổi mô hình tăng tưởng kinh tế ở mỗi nước Bắc Âu và nhìn nhận những cải cách, chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế các nước khu vực này, nhóm nghiên cứu đưa ra một số nhận xét, đánh giá bước đầu về kết quả đạt được từ mô hình tăng trưởng kinh tế mới ở một số nước Bắc Âu như Thụy Điển, Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy và khẳng định, các nước đều đã cố gắng sử dụng các biện pháp ổn định kinh tế vĩ mô, đầu tư vốn nhân lực, tái cơ cấu kinh tế, phát triển thị trường lao động và thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Sau lần điều chỉnh thứ hai, các nước Bắc Âu được đánh giá là mô hình lý tưởng, có khả năng thoát khỏi khủng hoảng kinh tế toàn cầu nhanh nhất.

Chương 4. Đánh giá thực trạng chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế ở Bắc Âu, bài học kinh nghiệm và kiến nghị chính sách cho Việt Nam

 Trên cơ sở đánh giá thực trạng chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế của các nước Bắc Âu dưới tác động của cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu, nhóm tác giả đã rút ra một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam về chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế: (i) Bài học về quản lý nền kinh tế trong khủng hoảng nợ công châu Âu; (ii) Bài học từ điều chỉnh mô hình “sưu cao, thuế nặng, phúc lợi lớn” trong khủng hoảng; (iii) Bài học từ sự phụ thuộc xuất khẩu của các nước Bắc Âu dưới tác động của cuộc khủng hoảng nợ công; (iv) Bài học về mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và thực hiện các chính sách xã hội trong phát triển bền vững. Mặc dù mọi sự so sánh đều là khập khiễng xong theo nhóm nghiên cứu cho rằng, tất cả còn nguyên giá trị, tính thời sự và sự phù hợp trong việc rút ra kinh nghiệm và kiến nghị chính sách cho chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế của Việt nam hiện nay.

Cuốn sách đã được nhóm nghiên cứu tổng hợp từ các nguồn tài liệu có uy tín trong và ngoài nước, đặc biệt là hệ thống hóa các cơ sở lý thuyết làm cơ sở nền tàng cho những nghiên cứu, đánh giá ở các chương sau giúp cho người đọc có cái nhìn sâu chuỗi và khách quan hơn về các mô hình tăng trưởng kinh tế hiện nay. Cùng với những lập luận xác đáng, những con số hết sức thuyết phục đã tạo nên một sản phẩm khoa học có giá trị cả về lý luận và thực tiễn. Hy vọng với những nội dung trên sẽ giúp cho các độc giả, đặc biệt các đối tượng là sinh viên, nghiên cứu sinh trong việc nghiên cứu tìm hiểu các kiến thức cơ bản về mô hình kinh tế, đặc biệt là việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế ở một số nước Bắc Âu dưới tác động của cuộc khủng hoảng nợ công ở châu Âu

Xin trân trọng giới thiệu./.

Nguyễn Minh Hồng


Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Các tin đã đưa ngày: