Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Hòa nhập xã hội của người khuyết tật từ tiếp cận phát triển con người

15/07/2020


Tác giả :
  • TS. Vũ Thị Thanh (chủ biên)
  • TS. Lê Thị Đan Dung
  • ThS. Lê Thị Thu Hà
  • ThS. Nguyễn Thị Huệ
  • ThS. Phạm Thu Hương
  • NCS. Lê Mạnh Hùng

Năm xuất bản: 2019

Số trang: 220

 

Trong bối cảnh thế giới hiện nay chú trọng đến sự phát triển bao trùm để không ai bị bỏ lại phía sau thì sự hòa nhập xã hội của các nhóm yếu thế, trong đó có người khuyết tật, ngày càng được quan tâm. Hoà nhập xã hội có gắn bó mật thiết với phát triển con người và được coi là tiền đề thiết yếu cho sự phát triển con người. Để có được sự hoà nhập đòi hỏi phải loại bỏ được những rào cản gây ra sự tách biệt xã hội và tăng cường năng lực cho những nhóm dễ bị tổn thương để họ có khả năng tham gia vào các phương diện của đời sống xã hội. Việt Nam  là quốc gia có tỷ lệ người khuyết tật khá cao trong khu vực châu Á Thái Bình Dương. Sự phát triển con người của người khuyết tật ở Việt Nam hiện nay còn khá hạn chế trên nhiều phương diện và do đó họ có nguy cơ cao bị tách biệt xã hội. Để góp phần làm rõ thực trạng và những yếu tố ảnh hưởng đến sự hòa nhập xã hội cũng như tìm ra giải pháp nhằm thúc đẩy hòa nhập của của người khuyết tật ở Việt Nam hiện nay, năm 2019, Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản cuốn sách chuyên khảo với nhan đề: “Hòa nhập xã hội của người khuyết tật từ tiếp cận phát triển con người” do TS Vũ Thị Thanh làm chủ biên. Cuốn sách được thực hiện dựa trên các  dựa trên các kết quả nghiên cứu của đề tài nghiên cứu cấp Bộ (2017-2018) ‘Hòa nhập xã hội vì mục tiêu phát triển con người đối với người khuyết tật ở Thái Bình: Thực trạng và giải pháp’. Ngoài phần Lời nói đầu, Kết luận và khuyến nghị, cuốn sách được kết cấu thành 3 chương.

Chương 1. Cơ sở lý luận và phương pháp luận nghiên cứu hòa nhập xã hội của người khuyết tật từ tiếp cận phát triển con người

Trình bày cơ sở lý luận nghiên cứu hòa nhập xã hội của người khuyết tật. Các khái niệm liên quan đến chủ đề nghiên cứu được nhóm tác giả làm rõ bao gồm khái niệm về khuyết tật, hòa nhập xã hội, hội nhập xã hội, tách biệt xã hội. Chương 1 cũng giới thiệu các cách tiếp cận về người khuyết tật trên thế giới như cách tiếp cận nhân đạo, cách tiếp cận y tế, cách tiếp cận xã hội, các tiếp cận dựa trên quyền và điểm lại các công cụ luật pháp quốc tế, quốc gia liên quan đến việc thúc đẩy hòa nhập xã hội và phát triển con người của người khuyết tật.

Chương 2. Thực trạng hòa nhập xã hội của người khuyết tật

Làm rõ cách tiếp cận và các phương pháp, kỹ thuật được sử dụng trong nghiên cứu. Nghiên cứu này dựa trên quan điểm lý thuyết của cách tiếp cận phát triển con người - coi phát triển con người là việc nâng cao năng lực và mở rộng cơ hội lựa chọn cho con người. Hòa nhập xã hội và phát triển con người là hai khái niệm bổ sung cho nhau. Cả hai khái niệm này đều xem các cơ hội công bằng của con người là sự thể hiện của tiến bộ xã hội và coi khả năng của con người là động lực của yếu của sự tiến bộ này. Dựa trên các kết quả khảo sát định lượng với 150 hộ gia đình có người khuyết tật và 150 hộ gia đình không có người khuyết tật ở hai xã tại huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình và đặc biệt là sử dụng  kết quả nghiên cứu định tính từ các phỏng vấn sâu với người khuyết tật, chính quyền địa phương các cấp, các tổ chức của người khuyết tật và vì người khuyết tật cùng các thảo luận nhóm với người dân tại địa bàn khảo sát, nghiên cứu đã chỉ ra một số điểm sau: Thứ nhất, về phương diện kinh tế, phần lớn NKT không có việc làm và không tham gia hoạt động kinh tế của gia đình. Sự hạn chế về thể chất, về trình độ, kỹ năng và khả năng tài chính là những rào cản trong việc tiếp cận việc làm, tham gia lao động tạo thu nhập của NKT. Việc tham gia học nghề để nâng cao khả năng tiếp cận việc làm của NKT còn bị hạn chế. Thứ hai, về phương diện y tế, có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến khả năng và cơ hội tiếp cận các dịch vụ khám chữa bệnh của NKT như họ không thể tự chủ trong việc khám chữa bệnh (kinh phí, khả năng di chuyển…), cơ sở hạ tầng của các cơ sở y tế tại địa phương cũng chưa phù hợp để NKT có thể tiếp cận và sử dụng; Thứ ba, đa số gia đình NKT và người dân hiện nay đều biết đến quyền được giáo dục của NKT nhưng việc đảm bảo quyền được giáo dục cho NKT và thúc đẩy sự hòa nhập xã hội trên phương diện giáo dục vẫn còn là một thách thức lớn. Giáo dục hòa nhập chưa phải là điều được chấp nhận phổ biến ở cả người không khuyết tật và gia đình NKT; Thứ tư, về tham gia xã hội, sự tham gia của NKT vào các tổ chức của NKT cũng còn rất hạn chế. Việc thường xuyên kết nối, duy trì các mối quan hệ xã hội với hàng xóm, bạn bè, người thân của NKT là ít hơn nhiều so với người KKT. Các tổ chức của NKT cũng chưa có cách thức, cơ chế để phản ánh tiếng nói của NKT vào các quyết định có ảnh hưởng đến NKT tại địa phương.

Chương 3. Một số yếu tố ảnh hưởng đến sự hòa nhập xã hội của người khuyết tật

Khi tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến sự hòa nhập xã hội từ tiếp cận phát triển con người, nhóm tác giả phân tích vai trò của các thiết chế chính trị, cộng đồng, gia đình và cá nhân đối với sự hòa nhập xã hội của người khuyết tật. Trên cơ sở đó nhóm nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy hòa nhập xã hội của người khuyết tật: Thứ nhất, về chính sách đối với người khuyết tật, cần có các chính sách hướng tới việc sớm định hướng học nghề cho NKT; cải thiện chính sách bảo hiểm y tế cũng như tăng cường nhân viên hỗ trợ y tế cho NKT; nên có các chương trình và hoạt động tăng cường tập huấn về giáo dục đặc biệt cho giáo viên, chú trọng trang bị kỹ năng mềm cho NKT đặc biệt là kỹ năng tìm kiếm việc làm; Thứ hai, đối với các ban ngành, chính quyền và tổ chức xã hội địa phương: nên có các hoạt động thúc đẩy sự phát triển các tổ chức của NKT; tăng cường các hoạt động truyền thông để người dân và gia đình NKT hiểu được ý nghĩa cũng như vai trò của giáo dục hòa nhập đối với trẻ khuyết tật; Thứ ba, đối với cộng đồng, gia đình và cá nhân người khuyết tật: cần tăng cường các hoạt động thông tin, giáo dục, truyền thông để cộng đồng và gia đình thay đổi quan điểm về NKT nhằm đảm bảo quyền tham gia vào các hoạt động xã hội của NKT; khuyến khích NKT tham gia vào các cuộc họp địa phương để góp tiếng nói của mình trong các quyết định tại cộng đồng, đặc biệt nên tham gia các khóa tập huấn kỹ năng mềm, khai thác thông tin trên internet để tìm kiếm cơ hội học tập và làm việc cho bản thân.

Với những nội dung trên, hy vọng cuốn sách đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của độc giả quan tâm tới vấn đề hòa nhập xã hội của người khuyết tật.

Xin trân trọng giới thiệu!

Nguyễn Minh Hồng

 


Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Các tin đã đưa ngày: