Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững xã hội ở các tỉnh ven biển Bắc Bộ

12/09/2019


Tác giả :
  • TS. Lê Anh Vũ (chủ biên)
  • TS. Nguyễn Cao Đức
  • TS. Nguyễn Thị Tổ Uyên
  • ThS. NCS. Lê Thị Thu Hiền

Năm xuất bản: 2018

Số trang: 216

 

Sau hơn 30 năm “Đổi mới”, Việt Nam trở thành một trong số quốc gia đạt mức tăng trưởng kinh tế cao, là nền tảng đưa nước ta từ một nước nghèo trở thành nước có mức thu nhập trung bình, tỷ lệ nghèo giảm nhanh; y tế, giáo dục, việc làm và thu nhập đươc cải thiện; nền kinh tế hội nhập ở mức độ cao với khu vực và thế giới. Nhờ môi trường đầu tư ngày càng thuận lợi cũng như một loạt chính sách cởi mở hơn đã tạo cơ hội cho các địa phương, các vùng miền phát huy lợi thế so so sánh, trong đó có các tỉnh ven biển Bắc Bộ (tỉnh Quảng Ninh, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình và thành phố Hải Phòng). Sau khi đã qua thời kỳ mở đầu của quá trình đổi mới, Việt Nam nói chung cũng như các tỉnh ven biển Bắc Bộ nói riêng đã đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao, tạo đà tăng trưởng cho những năm đầu thế kỷ XXI. Mặc dù vậy, chính trong quá trình tăng trưởng kinh tế, các tỉnh cũng bộc lộ những hạn chế phát triển thiếu bền vững. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu của đề tài khoa học, năm 2018, Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản cuốn: “Tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững xã hội ở các tỉnh ven biển Bắc Bộ” do TS. Lê Anh Vũ làm chủ biên. Cuốn sách biên soạn dựa trên việc xử lý và phân tích nhiều nguồn tư liệu khác nhau, bao gồm tài liệu đã công bố, tài liệu đã thống kê của trung ương và địa phương, đặc biệt là tài liệu thực địa do nhóm tác giả và cộng tác viên thu thập tại các tỉnh ven biển Bắc Bộ.

Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung cuốn sách gồm 3 chương:

Chương 1. Cơ sở lý luận về ảnh hưởng của tăng trưởng kinh tế đến phát triển bền vững xã hội và kinh nghiệm quốc tế gắn tăng trưởng kinh tế với phát triển bền vững xã hội.

Khái quát một số lý luận có liên quan đến vấn đề nghiên cứu như: (i) Tăng trưởng và chất lượng tăng trưởng kinh tế; (ii) Một số học thuyết về tăng trưởng kinh tế; (iii) Lý luận về phát triển bền vững xã hội; (iv) Mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triền bền vững. Cùng với việc phân tích những nhân tố ảnh hưởng đến việc gắn tăng trưởng kinh tế với phát triển bền vững xã hội, nhóm tác giả chia sẻ một số kinh nghiệm quốc tế về gắn tăng trưởng với phát triển bền vững xã hội từ Trung Quốc, Malaysia và Thụy Điển. Qua đó nhóm nghiên cứu khẳng định các nước đều có chính sách thường xuyên quan tâm đến chăm sóc sức khỏe và đạo tạo nguồn nhân lực thông qua phát triển mạng lưới y tế và hệ thống giáo dục, các nước thực hiện chính sách tăng đầu tư cho y tế và giáo dục, tạo điều kiện để các thành viên có cơ hội tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và giáo dục đào tạo.

Chương 2. Ảnh hưởng của tăng trưởng kinh tế tới phát triển bền vững xã hội ở các tỉnh ven biển Bắc Bộ từ 2006 đến nay

Nhóm tác giả tập trung phân tích tình hình tăng trưởng kinh tế ở các tỉnh ven biển Bắc Bộ từ năm 2006 và nhận định: chất lượng tăng trưởng ở khu vực này chưa cao, chưa đảm bảo tính bền vững, yếu tố năng suất lao động tổng hợp chưa đóng góp nhiều vào tăng trưởng, đặc biệt tiềm năng phát triển kinh tế của các tỉnh chưa phát huy có hiệu quả. Nhìn nhận về kết quả này, nhóm tác giả cho rằng mô hình tăng trưởng của các tỉnh ven biển Bắc Bộ còn nhiều bất cập, tăng trưởng kinh tế chủ yếu dựa trên mở rộng đầu tư, cơ cấu kinh tế bộc lộ những bất hợp lý, các ngành gia công, sử dụng lao động giá rẻ, tay nghề thấp và năng suất lao động thập, suất tiêu hao năng lượng và tài nguyên cao, giá trị gia tăng thấp chiếm tỷ trọng cao, nhưng lại chưa được điều chỉnh kịp thời. Xét theo cơ cấu GDP của các khu vực kinh tế thì hầu như các tỉnh vẫn dựa vào sản xuất nông nghiệp truyền thống và nguồn tài nguyên thiên nhiên. Mặc dù đã có chính sách gắn tăng trưởng với phát triển bền vững xã hội, các tỉnh đã lồng ghép mục tiêu tăng trưởng với tạo việc làm cho người lao động song việc gắn mục tiêu tăng trưởng kinh tế với phát triển bền vững xã hội còn nhiều hạn chế, kết quả còn khiêm tốn bởi chưa chú trọng tới vấn đề toàn dụng lao động, chưa thực sự gắn với phát triển y tế, giáo dục. Nghiên cứu nhấn mạnh, cơ cấu kinh tế ven biển Bắc Bộ chuyển dịch chậm, thiếu liên kết giữa các tỉnh và giữa các ngành. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế cho thấy những hạn chế về chất lượng tăng trưởng của các tỉnh.

Chương 3. Quan điểm định hướng và giải pháp gắn tăng trưởng kinh tế với phát triển bền vững xã hội ở các tỉnh ven biển Bắc Bộ đến năm 2020

Trước bối cảnh trong nước và quốc tế có nhiều biến động: (i) gia tăng xung đột sắc tộc và tôn giáo, tranh chấp biển đảo cũng như tội phạm xuyên quốc gia; (ii) tình trạng căng thẳng trên biển Đông do Trung Quốc gây ra; (iii) những nỗ lực tái cấu trúc nền kinh tế sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007- 2008, cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu 2009-2010; (vi) kinh tế Việt Nam có nhiều dấu hiệu phục hồi; (v) thách thức về biến đổi khí hậu… nhóm tác giả đã đề xuất một số giải pháp gắn tăng trưởng kinh tế với phát triển bền vững ở các tỉnh ven biển Bắc Bộ đến năm 2020 và tầm nhìn 2030: Thứ nhất, chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng “xanh và bao trùm” phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu và nước biển dâng; Thứ hai, đẩy  mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế trên cơ sở thay đổi chính sách ngành phù hợp với điều kiện các tỉnh ven biển Bắc Bộ; Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; Thứ tư, ứng dụng khoa học – công nghệ; Thứ năm, phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ kết nối các tỉnh ven biển Bắc Bộ; Thứ sáu; hỗ trợ giảm nghèo và đảm bảo phát triển xã hội gắn với đa dạng hóa sinh kế phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu và nước biển dâng.

Hy vọng với những nội dung trên, cuốn sách là nguồn tư liệu hữu ích dành cho những độc giả quan tâm tới vấn đề tăng trưởng và phát triển bền vững, đặc biệt là về kinh tế và xã hội ở các tỉnh ven biển Bắc Bộ.

Trân trọng giới thiệu!

Nguyễn Minh Hồng


Khoa học xã hội

Các tin đã đưa ngày: