Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Cộng đồng ASEAN sau năm 2015 và sự tham gia của Việt Nam

09/10/2019


Tác giả :
  • Nguyễn văn Hà (Chủ biên)
  • PGS.TSKH Trần Khánh
  • TS. Võ Xuân Vinh
  • TS. Lê Thanh Hương

Năm xuất bản: 2018

Số trang: 216

 

Được thành lập từ năm 2015, Cộng đồng ASEAN (AC) là cộng đồng của các cơ hội dựa trên nền tảng của việc xây dựng đồng thời ba trụ cột là Cộng đồng Chính trị - An ninh ASEAN (APSC), Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) và Cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN (ASCC). Nhìn tổng thể, các nước thành viên ASEAN đều coi Cộng đồng ASEAN như là một thể chế để thông qua đó, duy trì và bảo vệ lợi ích của quốc gia họ và trên một góc độ khác, hài hóa hóa giữa lợi ích của quốc gia với khu vực trên các phương diện chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa – xã hội. Trong đó, về chính trị - an ninh, nền tảng để xây dựng AC dựa trên sự liên kết lỏng giữa các quốc gia có chủ quyền, đẩy mạnh hợp tác chính trị - an ninh, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, đồng thời thích ứng linh hoạt với những thay đổi ở bên ngoài.

Sự phát triển của quá trình hội nhập và liên kết của khu vực, từ Hiệp hội tới Cộng đồng sẽ có những tác động đáng kể đến tình hình chính trị - an ninh, kinh tế, văn hóa – xã hội của khu vực nói chung, các nước thành viên nói riêng, trong đó có Việt Nam. Do đó, việc nghiên cứu những vấn đề lớn, có tính nguyên tắc để định hướng cho quá trình xây dựng Cộng đồng ASEAN sau năm 2015 sẽ góp phần cung cấp những căn cứ về lý luận và thực tiễn cho quá trình hội nhập của Việt Nam đối với khu vực sau khi AC được hiện thực hóa. Trước thực tế đó, năm 2018, Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản cuốn sách: “Cộng đồng ASEAN sau năm 2015 và sự tham gia của Việt Nam” do Nguyễn Văn Hà làm chủ biên, đây là kết quả của công trình nghiên cứu khoa học cấp Bộ do Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam làm chủ trì. Mục tiêu của cuốn sách nhằm đánh giá một cách hệ thống những nội dung mà AC, ba cộng đồng trụ cột đã thực hiện vào năm 2015, những nội dung sẽ được triển khai trong 10 năm tiếp theo đồng thời nêu lên những cơ hội, thách thức và các giải pháp trong quá trình hội nhập khu vực của Việt Nam trong thời gian tới. Bố cục của cuốn sách được phân thành 3 chương:

Chương I: Cộng đồng ASEAN vào năm 2015- Đánh giá những nội dung chủ yếu

Trên cơ sở ba mục tiêu và những đặc trưng cơ bản: (i) xây dựng tính gắn kết, đoàn kết trong AC; (ii) một cộng đồng hướng tới người dân và coi người dân là trung tâm; (iii) một cộng đồng mở, hướng ra bên ngoài, nhóm tác giả đưa ra những đánh giá chung về Cộng đồng ASEAN vào thời điểm 31/12/2015 và cho rằng kết quả đạt được của AC chỉ mang tính chất tương đối và phần nhiều vẫn là nội dụng, mục tiêu mà ASEAN đang và sẽ theo đuổi trong suốt quá trình xây dựng cộng đồng những năm sau này. Đối với ba cộng đồng trụ cột là APSC, AEC và ASCC trong Kế hoạch tổng thể 2009-2015, nghiên cứu đánh giá triển vọng thực hiện các nội dung và nhận định ba trụ cột của AC chưa hoàn thành với các tỷ lệ thực hiện các biện pháp cho từng trụ cột là 90% (APSC), 92,7% (AEC) và chưa thực hiện xong các nội dung của ASCC. Xem xét các nội dung mà các nước thành viên còn chưa thực hiện xong theo kế hoạch tổng thể cho thấy, các nội dung còn lại tương đối khó khăn. Điều đó cho thấy, việc xây dựng AC gắn kết về chính trị, liên kết và hội nhập kinh tế, trách nhiệm xã hội vẫn chỉ là mục tiêu hướng tới, một quá trình mà các nước thành viên đều đang phấn đầu để hướng tới xây dựng một ngôi nhà chung là Cộng đồng ASEAN.

Chương II: Đánh giá triển vọng thực hiện Cộng đồng ASEAN và ba trụ cột sau năm 2015

Đánh giá triển vọng thực hiện ba nội dung của Cộng đồng ASEAN bao gồm: (i) Xây dựng tính gắn kết; (ii) Xây dựng Cộng đồng ASEAN hướng tới người dân, coi người dân là trung tâm; (iii) Xây dựng một cộng đồng mở hướng ra bên ngoài. Trong số các nội dung này, theo tác giả nội dung (iii) được xem là nội dung có thể hiện thực hóa và mang lại thành công rõ ràng hơn, bởi thực chất trong quá trình phát triển xuyên suốt của ASEAN từ hiệp hội, liên kết hội nhập và phát triển thành cộng đồng như ngày nay thì tính chất mở, hướng ra bên ngoài dường như là tính chất riêng có của khu vực này.

Đánh giá triển vọng thực hiện các cộng đồng trụ cột của Cộng đồng ASEAN (APSC, AEC và ASCC) sau năm 2015, nhóm tác giả cho rằng: đối với APSC sẽ hoàn thiện các cam kết, nhưng một số mục tiêu và nội dung có thể điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn, ngoài ra một số nội dung trong hợp tác liên quan đến giải quyết xung đột, kiến tạo hòa bình sau cung đột cũng như các vấn đề dân chủ, nhân quyền sẽ được điều chỉnh theo hướng thực chất và có hiệu quả hơn; đối với AEC, cùng với những khó khăn và thách thức mà AEC gặp phải thì con đường để đưa ASEAN trở thành một cộng đồng kinh tế thực sự với các đặc tính cố kết, liên kết kinh tế cao, có sức cạnh tranh, đổi mới…hướng tới người dân và coi người dân là trung tâm là một điều hết sức khó khăn; đối với ASCC, việc đánh giá triển vọng thực hiện ASCC trong những năm sắp tới cũng chủ yếu được đánh giá về mặt định tính, giai đoạn sắp tới vẫn là thời kỳ mà ASCC sẽ phải tiếp tục nỗ lực để có thể thực hiện ở mức cao nhất các nội dung đã đề ra.

Chương III: Sự tham gia của Việt Nam trong Cộng đồng ASEAN: những cơ hội, thách thức và các giải pháp

Bên cạnh việc phân tích những cơ hội và thách thức khi Việt Nam tham gia vào Cộng đồng ASEAN, nhóm nghiên cứu còn đưa ra những định hướng cho sự tham gia của Việt Nam trong AC và cho rằng để có thể hội nhập có hiệu quả, Việt Nam cần phải tiếp tục có những đóng góp cụ thể, thiết thực, nhằm hiện thực hóa ở mức cao nhất các mục tiêu, nội dung của AC trên ba vấn đề đã nêu. Nhóm tác giả đề xuất một số giải pháp để Việt Nam có thể hội nhập có hiệu quả trong AC cũng phải tính đến trên cả ba phương diện hội nhập quan trọng là chính trị an ninh, kinh tế và văn hóa xã hội. Đặc biệt, giải pháp đem đến sự thành công của Việt Nam trong AC là phải tranh thủ tối đa thể chế của khu vực vào công cuộc bảo vệ chủ quyền, tiếp tục cải cách và hoàn thiện thể chế kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng đất nước vào quá trình phát triển ổn định, bền vững trên mọi phương diện.

Với những nội dung trên, hy vọng cuốn sách là nguồn tài liệu lữu ích dành cho độc giả quan tâm tới Cộng đồng ASEAN và sự phát triển của nó trong thời gian tới cũng như thách thức và cơ hội của Việt Nam trong quá trình hội nhập vào khu vực.

Xin trân trọng giới thiệu!

Nguyễn Minh Hồng

 

 

 

 


Khoa học xã hội

Các tin đã đưa ngày: