Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 3.3 top logo - tin hanh chinh to chuc

Lễ Kỷ niệm 65 năm thành lập Viện Sử học (1953-2018)

27/11/2018

Sáng ngày 26/11/2018, tại trụ sở số 1 Liễu Giai, Ba Đình, Hà Nội, Viện Sử học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 65 năm thành lập (1953-2018). Buổi lễ vinh dự được đón tiếp TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; Đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm; Đại diện một số các cơ quan trên địa bàn thủ đô Hà Nội: Học viện Chính trị (Bộ Quốc phòng), Viện Lịch sử Công an (Bộ Công An), Viện Lịch sử Đảng (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh), Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Hội Khoa học Lịch sử (Đại học Sư phạm Hà Nội), Viện Lịch sử Quân sự (Bộ Quốc Phòng), Sở Văn hóa Thể thao Hà Nội, Viện Viễn Đông Bác cổ (tại Hà Nội), Khoa Lịch sử (Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội); Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), Thông tấn xã Việt Nam… cùng sự có mặt của nhiều thế hệ công chức, viên chức đã và đang công tác tại Viện Sử học.

PGS.TS. Đinh Quang Hải phát biểu tại buổi lễ

Tại diễn văn kỷ niệm 65 năm thành lập, PGS.TS. Đinh Quang Hải, Viện Trưởng Viện Sử học đã điểm lại những dấu mốc lịch sử quan trọng của Viện Sử học trong 65 năm xây dựng và phát triển trong đó nhấn mạnh: Năm 1953, tại chiến khu Việt Bắc, Tổ lịch sử trong Ban nghiên cứu lịch sử, địa lý, văn học (sau đổi thành Ban Văn Sử Địa), do Ban Bí thư Trung ương Đảng Lao động Việt Nam ra quyết định thành lập ngày 2/12/1953. Từ thuở ban đầu chỉ có 5 thành viên sáng lập và lãnh đạo Ban do GS.VS. Trần Huy Liệu làm Trưởng Ban, vào tháng 6/1954, tập san Lịch sử - Địa lý - Văn học ra số đầu tiên (sau đổi là Tập san Văn - Sử - Địa, năm 1959 chuyển thành tạp chí Nghiên cứu Lịch sử). Đến năm 2018, số lượng cán bộ của Viện đã tăng lên 56 người, trong đó có 9 phó giáo sư, tiến sĩ; 9 tiến sĩ; 28 thạc sĩ; 5 cử nhân; 5 cao đẳng và người lao động. Đại đa số cán bộ hiện đang công tác đều là những cán bộ trẻ, tỷ lệ nữ chiếm 60%. Trải qua hành trình 65 năm xây dựng và phát triển, Viện Sử học đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao. Trong công tác nghiên cứu khoa học, Viện đã tập trung nghiên cứu và xuất bản nhiều công trình khoa học có giá trị trên nhiều lĩnh vực: (1). Nghiên cứu các vấn đề lịch sử thời đại Hùng vương góp phần khẳng định và tạo niềm tin của nhân dân ta vào cội nguồn và sự thống nhất quốc gia dân tộc Việt Nam; (2). Khởi xướng và tổ chức Nghiên cứu văn hóa - văn minh Việt Nam. Đây là một trong những chủ đề quan trọng nhằm làm sáng tỏ bản sắc văn hóa dân tộc với hàng loạt các công trình nghiên cứu đồ sộ được công bố; (3). Nghiên cứu và tổ chức nghiên cứu về các vấn đề thuộc chính trị, văn hóa, xã hội trong lịch sử (tổ chức bộ máy nhà nước qua các thời kỳ, mối quan hệ giữa nhà nước với làng xã, chính sách với các dân tộc thiểu số, các vấn đề kinh tế - xã hội trong đó đi sâu vào nghiên cứu kinh tế nông lâm nghiệp, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, thương mại, du lịch - dịch vụ, xây dựng mộ hình hợp tác xã, tác động của đô thị hóa, chính sách xóa đói, giảm nghèo, an sinh xã hội…); (4). Nghiên cứu về giai cấp công nhân, về ruộng đất, nông dân, nông thôn trong lịch sử… Trong lộ trình 2013-2020, với hệ thống đề tài cấp Bộ được duyệt, Viện đã và đang nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống về nông thôn Việt Nam từ thế kỷ X đến năm 2006 (điểm nghiên cứu tập trung vào đồng bằng Bắc Bộ, đồng bằng miền Trung, đồng bằng sông Cửu Long) và sẽ tiếp tục nghiên cứu khu vực nông thôn vùng Tây Bắc, Tây Nguyên đến hết năm 2020 để tạo thành một chương trình nghiên cứu đầy đủ, có giá trị về nông nghiệp, nông thôn, nông dân Việt Nam.

Bằng việc tổ chức, nghiên cứu, biên soạn bộ Lịch sử Việt Nam gồm 15 tập (từ khởi thủy đến năm 2000). Đây là bộ sách được thực hiện dựa trên cơ sở kết quả Chương trình nghiên cứu trọng điểm cấp Bộ của Viện Khoa học xã hội Việt Nam nay là Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam với sự tham gia của 29 giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ của Viện Sử học. Viện đã cho xuất bản trọn bộ 15 tập vào năm 2013-2014 để chào mừng 60 năm thành lập Viện Hàn lâm. Đến năm 2018, bộ sách đã được tái bản và được bổ sung thêm một số tư liệu nâng tổng số độ dày trang sách lên 10.580 trang và được đánh giá là bộ sách rất có giá trị về mặt khoa học và thực tiễn, góp phần quan trọng vào công tác nghiên cứu, giảng dạy và truyền bá kiến thức lịch sử Việt Nam đến với độc giả trong và ngoài nước.

Song song với nhiệm vụ nghiên cứu, Viện còn xuất bản bộ sách Lịch sử Việt Nam thường thức từ khởi thủy đến năm 2005 gồm 5 tập. Năm 2018, được Viện Sử học và Nhà xuất bản Chính trị - Quốc gia Sự thật tái bản lần thứ nhất, có sửa chữa và bổ sung thành bộ Lịch sử Việt Nam phổ thông, từ khởi thủy đến năm 2000 (gồm 9 tập). Bên cạnh đó, Viện còn thu thập, giám định, dịch thuật và cho xuất bản các bộ lịch sử cổ bằng chữ Hán như Khâm định Việt sử Thông giám cương mục (20 tập); Đại Nam thực lục (lần đầu 38 tập, lần sau gộp thành 10 tập); Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ (10 tập); Gia định thành thông chí, Cổ Luật Việt Nam; Khâm định Đại Nam Hội điển sự lệ (10 tập chính biên, 8 tập tục biên) và rất nhiều bộ sách quý hiếm khác.

Một trong những tiết mục văn nghệ chào mừng Lễ kỷ niệm 65 năm thành Viện Sử học Đại biểu tham dự lễ kỷ niệm chụp ảnh lưu niệm tại buổi Lễ

Trong 65 năm năm qua, với sự nỗ lực không ngừng của nhiều thế hệ, Viện Sử học đã đạt được nhiều thành tích to lớn, xứng đáng với các danh hiệu và giải thưởng cao quý vì những cống hiến trong nghiên cứu khoa học và các lĩnh vực công tác được nhà nước trao tặng như: Anh hùng Lao động thời kỳ Đổi mới (năm 2000), Huân chương Lao động hạng Nhất (năm 1980); Huân chương Độc lập hạng Nhất (năm 1998) - cho Viện Sử học; Huân chương Lao động hạng Nhì (năm 1980) - cho Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử; Các tổ chức đoàn thể của Viện: Chi bộ, Công đoàn, đoàn Thanh niên hàng năm đều đạt các danh hiệu tiên tiến xuất sắc, được lãnh đạo Viện Hàn lâm khen thưởng.

Đánh giá chung các kết quả đạt được của Viện Sử học, nhiều đại biểu và khách mời đều nhận định: Các thành tích mà Viện Sử học đạt được trong 65 năm qua là rất quan trọng. Các thành tựu trên có được bắt nguồn từ nhiều yếu tố trong đó có sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, của Đảng ủy, lãnh đạo Viện Hàn lâm; từ sự cố gắng, nỗ lực không ngừng của lãnh đạo, công chức, viên chức và người lao động Viện sử học qua các thời kỳ. Mỗi thành tựu mà Viện Sử học đạt được đều gắn liền với công lao to lớn của các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của Viện Sử học và sự phối hợp, giúp đỡ có hiệu quả của các nhà nghiên cứu, các cơ quan hữu quan trong và ngoài Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Đồng thời, bày tỏ tin tưởng với truyền thống đoàn kết, thống nhất, với lòng hăng say học tập, lao động và nghiên cứu, toàn thể cán bộ, viên chức và người lao động, trong thời gian tới, Viện Sử học chắc chắn sẽ gặt hái thêm nhiều thành tích mới, tiếp nối truyền thống tốt đẹp để tiếp tục xây dựng và phát triển Viện Sử học, xứng đáng là cơ quan nghiên cứu và đào tạo hàng đầu về khoa học và lịch sử của đất nước; Góp phần làm rõ những vấn đề lý luận trong nghiên cứu cơ bản về lịch sử Việt Nam và thế giới, cung cấp có hiệu quả các luận cứ khoa học giúp Đảng và Nhà nước hoạch định các đường lối, chiến lược phát triển nhanh và  bền vững theo định hướng XHCN, nâng cao vị thế của ngành Sử học, vị trí của Viện Sử học nói riêng và Viện Hàn lâm nói chung lên tầm cao mới cả trong và ngoài nước…

Toàn cảnh Lễ kỷ niệm

Trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm, Viện Sử học cũng tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Viện Sử học trên con đường phát triển” nhằm chia sẻ những thành tựu và những vấn đề nghiên cứu còn tồn tại. Tại buổi lễ các nhà khoa học đã dành nhiều thời gian tham luận và trao đổi các ý kiến liên quan đến các tiếp cận lịch sử mới tầm nhìn 2035 nhằm triển khai các đề tài, nhiệm vụ trọng điểm, góp phần làm rõ các quan điểm phi lịch sử, phát hiện các quy luật, tìm ra những bài học bổ ích, những di sản lịch sử cần kế thừa và tiếp tục phát huy… Qua đó, cung cấp thêm những vấn đề lý luận, thúc đẩy sự phát triển của ngành Lịch sử học nói chung, của Viện Sử học nói riêng trong bối cảnh đổi mới và hội nhập quốc tế hiện nay.

Phạm Vĩnh Hà

 

Các tin đã đưa ngày: