Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • gs nguyen quang thuan va dai su
  • 3.2 top logo - tin hop tac quoc te

Tọa đàm khoa học kỷ niệm “90 năm Gurudev Rabindranath Tagore tới Sài Gòn (Thành phố Hồ Chí Minh)”

30/03/2019

Sáng ngày 29/3/2019, tại Hội trường 3D, trụ sở số 1 Liễu Giai, Ba Đình, Hà Nội, Viện Nghiên cứu Ấn Độ và Tây Nam Á (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm)) phối hợp với Đại sứ quán Ấn Độ tại Hà Nội tổ chức Tọa đàm khoa học kỷ niệm “90 năm Gurudev Rabindranath Tagore tới Sài Gòn (Thành phố Hồ Chí Minh)”.

GS.TS. Đặng Nguyên Anh phát biểu khai mạc tại Tọa đàm

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, GS.TS. Đặng Nguyên Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm nhận định: Gurudev Rabindranath Tagore (1861-1941) là nhà thơ Bengal, triết gia Bà La Môn và nhà dân tộc chủ nghĩa ở Ấn Độ. Ông được trao giải Nobel Văn học năm 1913, trở thành người Châu Á đầu tiên đoạt giải Nobel. Ca khúc "Chúa là linh hồn tất cả chúng sinh" do ông sáng tác năm 1911 đã trở thành quốc ca Ấn Độ từ năm 1950. Tagore không chỉ là đại diện văn hóa tiêu biểu của Ấn Độ mà ông còn là một nhà thơ Châu Á đầu tiên được trao giải Nobel Văn học, ông được tôn vinh là một trong “tam vị nhất thể” của Ấn Độ hiện đại, cùng với Mahatma Gandhi và Jawarharlal Nehru.

Trong suốt sự nghiệp sáng tác Tagore đã để lại cho nhân loại một khối lượng tác phẩm đồ sộ gồm 42 vở kịch, 12 cuốn tiểu thuyết cùng với hàng trăm truyện ngắn, bút ký, tiểu luận, diễn văn, hồi ký, 2000 tranh vẽ, hơn 2000 bài hát và nhờ đó sáng tạo nên Rabindra Sangeet – một thể loại âm nhạc Bengal quan trọng mang tên ông. Và có lẽ, Tagore là nhà thơ duy nhất trên thế giới đã sáng tác quốc ca cho cả hai nước Ấn Độ và Bangladesh. Tuy nhiên, đóng góp xuất sắc nhất của Tagore vào sự phát triển của văn học Ấn Độ và thế giới là lĩnh vực thơ ca với hơn 1000 bài thuộc 50 tập thơ. Trong đó, tập thơ “Lời dâng” (Gitanjali) gồm nhiều bài thơ về triết lý tôn giáo, đã được trao giải Nobel Văn học năm 1913. Với tập thơ này ông được xem là một phát hiện của thơ ca thế kỷ “một biểu tượng vĩ đại phối hợp trong mình với hai nguồn tinh túy Á – Âu… Mọi người nhớ đến Tagore như một nhà tư tưởng vĩ đại, nhiều ý tưởng của Tagore đã trở thành những chủ đề của những cuộc tranh luận sôi nổi của các học giả Ấn Độ.

Ba Ngày thăm Sài Gòn của Tagore 90 năm trước thực sự trở thành một dấu son đáng nhớ lịch sử giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Ấn Độ. Theo tài liệu do tác giả Nguyễn Đức Hiệp sưu tầm trong cuốn Sài Gòn - Chợ Lớn, ký ức đô thị và con người (NBX Văn hóa - Văn nghệ TP HCM 2016), cộng đồng người Ấn ở Sài Gòn rất mong chờ một ngày gần nhất được đón tiếp Tagore đến thăm viếng Nam Kỳ. Trung tuần tháng 6/1929, Tagore đã có chuyến thăm Sài Gòn trên đường ông từ Nhật về nước. Báo Phụ nữ Tân văn miêu tả "Khi tàu cập bến có quan chánh văn phòng trên phủ Thống Đốc thay mặt chánh phủ và ông Béziat, Đốc lý Sài Gòn cùng nhiều quan chức nghinh đón, đều lên tàu chào mừng tiên sinh. Người mình lâu nay ước mong được chiêm ngưỡng dung nhan một nhà đại thi hào, thì hôm nay dân Sài Gòn đã toại nguyện", người dân thành phố cả Tây lẫn ta và đông đảo người Ấn Độ tề tựu đông đảo, nghênh tiếp nhà thơ rất trọng thể tại Nhà hát lớn của thành phố, Tagore đã được giới thiệu với giới trí thức. Trong chuyến thăm, Tagore được bố trí nghỉ ngơi tại nhà ông Diệp Văn Giáp (thành viên Hội đồng quản hạt) tại góc đường Legrand de la Liraye và rue Barbet (nay là Điện Biên Phủ - Lê Quý Đôn). Điểm nhấn chuyến thăm Sài Gòn của Tagore là buổi sáng chủ nhật 23/6/1929 ông ghé tòa soạn Phụ nữ Tân văn ở số 42 rue Catinat (nay là đường Đồng Khởi, quận 1). Đây vừa là trụ sở báo, vừa là nơi kinh doanh vải lụa cao cấp của ông bà Nguyễn Đức Nhuận - chủ báo này.

PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung phát biểu tại Tọa đàm Toàn cảnh Tọa đàm

Những tập thơ tiêu biểu của ông là Thơ DângBalacaNgười làm vườnMùa hái quảNgày sinh. Trong chương trình phổ thông ở Việt Nam, học sinh cũng quen thuộc với nhà thơ này qua nhiều tác phẩm được trích dẫn.

Đôi mắt em băn khoăn u buồn, đôi mắt em muốn dò hỏi ý nghĩa lời anh nói, như mặt trăng muốn soi vào đáy biển.

Anh đã phơi bày trần trụi đời mình trước mắt em, anh không giấu giếm điều gì. Chính vì thế mà em chẳng biết gì về anh.

Nếu đời anh chỉ là viên ngọc quý anh sẽ đập ra làm trăm mảnh xâu thành chuỗi quàng vào cổ em.

Nếu đời anh chỉ là bông hoa nhỏ bé, tròn xinh, thơm tho, anh sẽ ngắt nó ra cài lên mái tóc em.

(Bài thơ tình số 28, bản dịch của Đào Xuân Quý)

Đại biểu tham dự chụp ảnh lưu niệm tại Tọa đàm

Tổng kết Tọa đàm PGS. TS. Nguyễn Xuân Trung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ấn Độ và Tây Nam Á nhận định: Ba ngày thăm Sài Gòn củaTagore 90 năm về trước đã thực sự trở thành một dấu mốc đáng nhớ trong lịch sử giao lưu văn hóa Việt Nam - Ấn Độ. Bắt đầu từ năm 1961, việc dịch những tác phẩm tiêu biểu của Tagore sang tiếng Việt đã được rất nhiều người quan tâm. Cho tới nay, nhiều tác phẩm của Tagore đã được dịch và đưa vào sách giáo khoa của các trường phổ thông và đại học ở Việt Nam. Điều đó đã cho thấy khi nhân loại đang phải đối diện với những thách thức khắc nghiệt mới. Tagore đã luôn được nhớ đến với vai trò là một nhà thơ lớn, một nhà nhân văn kiên định, ủng hộ tinh thần đoàn kết quốc tế, phản đối chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi. Tagore luôn được coi là nhà tư tưởng, đem lại cho các dân tộc bị áp bức niềm tin vào sự bình đẳng, hội nhập và đoàn kết; Học tập tư tưởng của Ông chính là nêu cao tinh thần đoàn kết, bình đẳng, bác ái, hướng tới những điều tốt đẹp, nhân văn, giữa các dân tộc và con người. Tọa đàm thực sự đã trở thành diễn đàn học thuật bổ ích, góp phần thúc đẩy tình hữu nghị và sự hiểu biết lẫn nhau giữa hai quốc gia Việt - Ấn.

Phạm Vĩnh Hà

 

Các tin đã đưa ngày: