Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • bkt - chu tich
  • 3.5 top logo - tin hoi nghi hoi thao

Hội thảo “Các công cụ chính sách thúc đẩy tiêu dùng bền vững tại Việt Nam”

07/12/2018

Sáng ngày 6/12/2018, Tại Hà Nội, Viện Kinh tế Việt Nam thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) đã tổ chức Hội thảo khoa học về chủ đề “Các công cụ chính sách thúc đẩy tiêu dùng bền vững tại Việt Nam” với sự tham dự của nhiều đại biểu đến từ các đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm như Viện Nghiên cứu và Phát triển bền vững Vùng, Viện Địa lý Nhân văn, Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới, Viện Nghiên cứu Châu Âu, Viện Nghiên cứu Trung Quốc và các chuyên gia, nhà nghiên cứu đến từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư; Bộ Tài Nguyên và Môi trường…

PGS.TS. Nguyễn Chiến Thắng phát biểu tại Hội thảo

Phát biểu khai mạc Hội thảo PGS.TS. Nguyễn Chiến Thắng, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam chia sẻ: Tiêu dùng bền vững đã trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu của các quốc gia phát triển trên thế giới. Sự gia tăng dân số cùng với nhu cầu phát triển nóng các nền kinh tế đã tạo điều kiện cho những nền sản xuất nông nghiệp dựa nhiều vào yếu tố phát triển theo chiều rộng thay vì chiều sâu, làm tiêu tốn nhiều tài nguyên thiên nhiên, tiêu hao năng lượng gây ra tỷ suất phát thải ô nhiễm cao, ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường. Bên cạnh đó, nhu cầu tiêu dùng trong dân cư tăng nhanh và sự bành trướng của “chủ nghĩa tiêu thụ” đã trở thành một trông những mối nguy hại lớn nhất đe dọa tới sự bền vững của môi trường sinh thái toàn cầu. Tuy nhiên, việc này vẫn chưa thu được kết quả như mong đợi. Trong khuôn khổ hợp tác giữa Viện Kinh tế Việt Nam và Viện FNF (Friedrich Naumann Stiftung) - Cộng hòa Liên bang Đức hai bên đã cùng nhau thực hiện Dự án nghiên cứu “Tiêu dùng bền vững tại Việt Nam” trong đó tập trung nghiên cứu nhóm các công cụ chính sách đang được sử dụng đối với 2 sản phẩm: túi ni lông và xăng E5. Hội thảo được tổ chức nhằm báo cáo kết quả nghiên cứu của Dự án. Qua đó, tiếp tục có những trao đổi sâu, gợi mở về những hướng tiếp cận mới và những vấn đề cần luận giải cũng như đưa ra những gợi ý, khuyến nghị về việc hạn chế sử dụng túi ni lông và khuyến khích sử dụng xăng sinh học E5 tại Việt Nam.

Tiếp lời PGS.TS. Nguyễn Chiến Thắng, ông Phạm Hùng Tiến, đại diện Viện FNF tại Việt Nam nhấn mạnh: Việt Nam đang trên đà phát triển kinh tế và đô thị hóa với tốc độ cao, vì thế không thể tránh khỏi các vấn đề về ô nhiễm môi trường. Trong đó đặc biệt phải kể đến vấn đề tiêu dùng không bền vững trong dân cư. Đã đến lúc chúng ta phải bắt tay hành động vì một môi trường xanh, sạch, đẹp cho chính chúng ta và thế hệ tương lai. Bởi, Việt Nam đang xếp thứ 11 trong top 11 quốc gia ô nhiễm nặng nề nhất về khói bụi và xếp thứ 4 trong top những nước có ô nhiễm rác thải nhựa ra biển. Hàng ngày, hàng giờ, chúng ta phải hít thở trong bầu không khí ô nhiễm và sống chung với rác thải. Chúng ta đang phải đối mặt với thảm họa ô nhiễm trắng - ô nhiễm túi ni lông; Vì vậy, việc nghiên cứu, phân tích, đánh giá các công cụ thúc đẩy tiêu dùng bền vững tại Việt Nam là vô cùng cấp thiết qua đó, góp phần cung cấp các luận cứ khoa học và định hướng người dân thực hiện tiêu dùng bền vững, bảo vệ môi trường.

Hội thảo đã được nghe Báo cáo về các công cụ chính sách thúc đẩy tiêu dùng bền vững tại Việt Nam do TS. Bùi Thị Thu Trang (Viện Kinh tế Việt Nam) và ThS. Lê Thị Thu Hiền, Viện Nghiên cứu Phát triển bền vững Vùng trình bày. Thông qua 2 điểm nghiên cứu là Hà Nội và Hải Dương, nhóm nghiên cứu đã đánh giá được thực trạng và vai trò của các công cụ chính sách đang được sử dụng để thúc đẩy tiêu dùng bền vững tại Việt Nam. Nhóm nghiên cứu cho rằng: Tiêu dùng bền vững là việc sử dụng các dịch vụ và các sản phẩm liên quan, nhằm đáp ứng nhu cầu cơ bản và mang lại một chất lượng cuộc sống tốt hơn trong khi giảm thiểu được việc sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên và vật liệu độc hại cũng như phát thải chất thải và các chất ô nhiễm trong vòng đời dịch vụ hoặc sản phẩm mà không gây nguy hiểm cho các nhu cầu của thế hệ tương lai. Việc hạn chế sử dụng sản phẩm gây tác hại tới môi trường hay khuyến khích sử dụng sản phẩm vì môi trường là các hành vi hướng tới tiêu dùng bền vững; Hành vi của người tiêu dùng mang tính chất quyết định và thay đổi hành vi tiêu dùng được xem như là chìa khóa dẫn tới tiêu dùng bền vững.

 

TS. Bùi Thị Thu Trang (Viện Kinh tế Việt Nam) trình bày tham luận tại Hội thảo ThS. Lê Thị Thu Hiền, Viện Nghiên cứu Phát triển bền vững Vùng trình bày tham luận tại Hội thảo

Khảo cứu tại Hà Nội và Hải Dương, nhóm nghiên cứu cho rằng: Việc sử dụng túi ni lông đang ngày càng nhiều và trở nên phổ biến, phần lớn người dân đều ý thức được tác hại của túi ni lông thải ra môi trường nhưng vẫn không có giải  pháp thay thế do hành vi tiêu dùng đã trở thành thói quen và giá thành của túi ni lông rất rẻ, chưa có nguyên liệu thay thế; Với xăng E5, người tiêu dùng chưa thực sự tin tưởng vào chất lượng cũng như mức giá chênh lệch giữa xăng E5 và xăng khoáng; Các công cụ kinh tế mặc dù được áp dụng nhưng vẫn không tuân theo nguyên tắc thị trường, không phát huy hiệu quả do mức thuế đưa ra không phù hợp; mức trợ giá của Chính phủ trong khuyến khích sử dụng xăng E5 chưa đủ phát huy được tác dụng để người tiêu dùng thay đổi hành vi, thói quen; Các công cụ hành chính, luật pháp chưa thật sự linh hoạt, cứng ngắc, còn tạo ra lỗ hổng trong hành lang pháp luật, nên chưa nhận được sự ủng hộ của người dân; Sự phối hợp giữa các công cụ chính sách còn chưa thực sự hài hòa, không có tác dụng hỗ trợ thậm chí còn cản trở hiệu quả tác động lẫn nhau; Công tác tuyên truyền còn nhiều hạn chế, chưa đạt hiệu quả như mong muốn…

Qua các ý kiến trao đổi, có thể khẳng định, Việt Nam là quốc gia đi sau nên có điều kiện học hỏi, tham khảo thêm kinh nghiệm của các quốc gia đi trước về việc thiết kế, thực thi chính sách. Tuy nhiên, khi áp dụng tại Việt Nam cần có sự tính toán kỹ lưỡng trong khâu thiết kế và đánh giá sơ bộ về tính khả thi, hiệu lực chính sách để đưa ra các giải pháp phù hợp trước khi ban hành hoặc cần dựa trên đặc tính của từng loại sản  phẩm, tâm lý, thái độ, thói quen của người tiêu dùng để từ đó có những lộ trình và bước đi phù hợp.

Đại biểu tham dự chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo

Tổng kết các ý kiến tại Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Chiến Thắng và Ông Phạm Hùng Tiến đều đánh giá cao kết quả đạt được của Dự án và các ý kiến trao đổi. Đồng thời cho rằng, Việt Nam đã và đang tham gia vào tiến trình Marrakech và cam kết xây dựng chiến lược riêng về phát triển sản xuất và tiêu dùng bền vững; Nhiều chương trình hành động đã được thực hiện nhằm thay đổi hành vi tiêu dùng trong dân cư hướng đến phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, kết quả đạt được vẫn chưa diễn ra như mong đợi. Vì vậy, để có được các kết luận tổng quan hơn về những công cụ chính sách đã và đang được áp dụng đối với túi ni lông và xăng E5 nhằm thực hiện hai mục đích trái ngược nhau là hạn chế sử dụng túi ni lông và thúc đẩy tiêu dùng xăng sinh học E5, nhóm nghiên cứu cần mở rộng thêm các mẫu khảo sát nhằm bổ sung kịp thời các cứ liệu nghiên cứu, góp phần hiệu quả vào việc phân tích, đánh giá một cách toàn diện việc vận dụng các công cụ chính sách hướng thúc đẩy tiêu dùng bền vững tại Việt Nam.

Phạm Vĩnh Hà

 

Các tin đã đưa ngày: