Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • bkt - chu tich
  • 3.5 top logo - tin hoi nghi hoi thao

Hội thảo quốc tế “Nâng cao chất lượng dân số: Kinh nghiệm quốc tế và gợi mở cho Việt Nam”

10/08/2019

Sáng ngày 9/8/2019, tại Hội trường 3A, Nhà B, trụ sở số 1 Liễu Giai, Ba Đình, Hà Nội, Viện Xã hội học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) đã tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề: “Nâng cao chất lượng dân số: Kinh nghiệm quốc tế và gợi mở cho Việt Nam” với sự tham dự của nhiều học giả quốc tế đến từ Đại học Senshu, Nhật Bản; Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan và các học giả Việt Nam đến từ các đơn vị nghiên cứu và đào tạo chuyên ngành, giảng viên các trường Đại học và đại diện lãnh đạo của Tổng cục Dân số (Bộ Y tế)…

GS.TS. Đặng Nguyên Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm (ngồi giữa) chụp ảnh lưu niệm cùng đại biểu tham dự Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, GS.TS. Đặng Nguyên Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm nhận định: Trong tiến trình đi lên của đất nước, việc nâng cao chất lượng dân số là một trong những yếu tố quan trọng, góp phần đảm bảo nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, việc tổ chức Hội thảo có ý nghĩa hết sức quan trọng nhằm tìm hiểu, phân tích các kinh nghiệm quốc tế, qua đó gợi mở cho Việt Nam những giải pháp có tính khả thi, đồng bộ hướng tới nâng cao chấp lượng dân số phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của đất nước trong thời kỳ CNH, HĐH và CMCN 4.0 hiện nay.

Thông qua 2 phiên làm việc; phiên 1: Nâng cao chất lượng dân số. Phiên 2: Chất lượng nguồn nhân lực ở Việt Nam, các đại biểu đã cùng nhau tham luận rất nhiều vấn đề liên quan. Theo PGS.TS. Nguyễn Đức Vinh (Viện trưởng Viện Xã hội học) dân số và nguồn lực Việt Nam hiện đang phải đối mặt với rất nhiều hệ lụy có liên quan đến mức sinh giảm, tỷ số giới tính khi sinh cao trên mức tự nhiên, có sự khác biệt đáng kể về mức sinh theo khu vực địa lý và các nhóm; tốc độ gia tăng dân số giảm mạnh. Việt Nam cũng đang đứng trước nguy cơ già hóa dân số… Do vậy để phát triển bền vững, Việt Nam cần tận dụng tối đa tiềm năng dân số. Đồng thời, hạn chế, ứng phó những tác động không thuận lợi của biến động nhân khẩu học. Để làm được điều đó, cần không để mức sinh giảm quá thấp, dẫn đến dân số già hóa quá nhanh; Giảm thiểu tình trạng tỷ số giới tính khi sinh; Tận dụng giai đoạn cơ cấu dân số vàng để nâng cao chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực, tăng năng suất lao động, đẩy mạnh quá trình CNH và HĐH trong bối cảnh CMCN 4.0…

PGS.TS. Nguyễn Đức Vinh trình bày tham luận tại Hội thảo

Đề cao vai trò của giáo dục đại học đối với nguồn nhân lực GS.TS. Hiroshi Kaneko và GS.TS. Katsumi Shimane đến từ trường Đại học Senshu, Nhật  Bản chia sẻ, trên cơ sở công bố “Chiến lược nâng cao năng lực quản lý các trường đại học quốc lập” vào tháng 6/2015, công cuộc cải cách giáo dục đại học tại Nhật Bản đã đi vào chiều sâu, với mục tiêu kỳ vọng của cải cách giáo dục lần này sẽ trở thành động lực thúc đẩy sự biến chuyển của xã hội và mọi người dân đều có thể cảm nhận thực tế vai trò của giáo dục bậc cao. Bộ Giáo dục Nhật Bản đã chủ trương cải cách để các trường đại học Nhật Bản trở thành nơi mang lại cơ hội giáo dục bậc cao với chất lượng tốt và đa dạng, vừa có khả năng mở ra cơ hội tiếp nhận giáo dục bậc cao đối với những thanh niên có nguyện vọng và khả năng học tập, vừa trở thành nơi học tập suốt đời - cung cấp cơ hội được đào tạo lại và đào tạo nâng cao đối với những người đã đi làm, đẩy mạnh việc tiếp nhận du học sinh nước ngoài, nâng cao chất lượng đào tạo trên đại học. Chính phủ Nhật Bản đã có các chính sách đầu tư cho giáo dục bậc cao, biến các trường đại học ở Nhật Bản trở thành những cơ sở đào tạo có khả năng cung ứng nguồn nhân lực toàn cầu hóa, hoạt động trên vũ đài quốc tế, cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao sáng tạo ra những giá trị mới cho nhân loại. Đồng thời, các trường đại học cũng là nơi đào tạo chuyên môn sâu cùng với những kiến thức xã hội rộng lớn. Điều này là cơ sở để tạo ra những bước nhảy vọt ngoạn mục trong tương lai của Nhật Bản. Ngoài ra, các trường đại học ở Nhật còn nắm giữ vai trò giải quyết các vấn đề thông qua nghiên cứu, đồng thời thúc đẩy hoạt động sản xuất, các ngành sản xuất ở mỗi địa phương, sáng tạo ra tri thức và giá trị mới với vai trò lãnh đạo cộng đồng một cách năng động.

GS.TS. Hiroshi Kaneko phát biểu tại Hội thảo

Tham chiếu lại những vấn đề còn tồn tại về chất lượng nguồn nhân lực, nhìn từ góc độ tuyển dụng và sử dụng nhân lực ở các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), PGS.TS. Nguyễn Đức Chiện cho rằng học vấn và trình độ chuyên môn của phần lớn lao động DNNVV vẫn còn ở mức thấp (Bộ Kế hoạch và Đầu tư 2015), phần lớn người lao động còn thiếu kỹ năng hoặc khan hiếm, thiếu hụt người lao động có tay nghề. Bên cạnh đó, người sử dụng lao động còn tự ý đặt ra các quy định khắt khe và lấy đó làm căn cứ để xử lý kỷ luật lao động một cách tùy tiện; người lao động chưa có tác phong làm việc công nghiệp, làm việc còn tùy tiện, cẩu thả, thiếu tự giác, chưa có tinh thần hợp tác trong công việc; Tình trạng nghỉ việc tự do hoặc chểnh mảng trong công việc vẫn đang diễn ra ở hầu khắp các đơn vị sử dụng lao động. Trong bối cảnh hiện nay, sự gia tăng về số lượng các DNNVV đã và đang đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế tại Việt Nam, tạo ra những chuyển biến có tính đột phá trong chuyển đổi cơ cấu ngành nghề , giải quyết được nhiều vấn đề xã hội. Đặc biệt, hội nhập và sự tác động của CMCN 4.0 đã và đang mở ra những cơ hội mới và cũng khiến cho nhân lực ở các DNNVV Việt Nam phải đối mặt với những thách thức nổi lên trong môi trường cạnh tranh toàn cầu.

Như vậy, có thể thấy, với những tham luận mang tính trực diện, các tham luận và ý kiến trao đổi đã cùng nhau làm rõ nhiều yếu tố quan trọng có ảnh hưởng lớn tới chất lượng dân số tại Việt Nam. Thông qua các bài học kinh nghiệm quốc tế được luận bàn, các nhà khoa học đã chỉ ra những hướng đi, giải pháp có tính khả thi cao. Nhất là vấn đề liên quan cải cách giáo dục theo hướng nội dung đào tạo tiệm cận hơn nữa với nhu cầu công việc thực tiễn, đồng thời cần có sự gắn kết chặt chẽ giữa các cơ quan nghiên cứu, cơ sở đào tạo và đơn vị tuyển dụng, góp phần cùng nhau tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ đắc lực công cuộc phát triển đất nước hiện nay tại Việt Nam.

Phạm Vĩnh Hà

Các tin đã đưa ngày: