Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • bkt - chu tich
  • 3.5 top logo - tin hoi nghi hoi thao

Hội thảo khoa học “Những vấn đề xã hội và phát triển xã hội bền vững ở Việt Nam”

24/08/2019

Sáng ngày 23/8/2019, tại Hội trường 3D, trụ sở 1A, Liễu Giai, Ba Đình, Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã tổ chức Hội thảo khoa học “Những vấn đề xã hội và phát triển xã hội bền vững ở Việt Nam”. Hội thảo diễn ra đã thu hút sự quan tâm tham dự của các nhà khoa học, các học giả đến từ các viện nghiên cứu chuyên ngành và các cơ quan hữu quan trên địa bàn thành phố Hà Nội.

GS.TS. Đặng Nguyên Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm phát biểu tại Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, GS.TS. Đặng Nguyên Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm nhận định: Sau 35 năm thực hiện công cuộc Đổi mới, Việt Nam đã xác định phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, tập trung đổi mới gắn liền với phát triển kinh tế thị trường, tăng cường hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, thực tế đã phát sinh nhiều vấn đề xã hội bức xúc, thậm trí ngoài dự đoán và mong muốn. Thành tựu về tăng trưởng và phát triển kinh tế dường như rất ít ý nghĩa nếu các vấn đề xã hội bức xúc không được xử lý hay giải quyết tốt. Do vậy, việc đánh giá đúng thực trạng những vấn đề xã hội phục vụ mục tiêu phát triển xã hội bền vững luôn chiếm vai trò hết sức quan trọng đối với những mục tiêu phát triển của Việt Nam trong thời gian tới.

Theo đó, Hội thảo đã được lắng nghe nhiều tham luận có liên quan đến các vấn đề nổi bật đang nhận được sự quan tâm của xã hội như: vấn đề an sinh cho người dân ở Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới; Cơ cấu xã hội, phân tầng xã hội và mô hình phát triển xã hội; Các vấn đề liên quan đến dân số; Lao động, việc làm và phát triển nguồn nhân lực đến năm 2030; Phát triển niềm tin xã hội trong bối cảnh Việt Nam chuyển đổi và hội nhập…

Tại Việt Nam do hạn chế trong nhận thức về tầm quan trọng của phát triển xã hội nên các vấn đề xã hội luôn bị coi nhẹ, thậm trí không được giải quyết. Quản lý xã hội vẫn được nhìn nhận là chủ thể chịu trách nhiệm về an sinh xã hội, xử lý những vấn đề xã hội; Vai trò của người dân trong quản lý xã hội, giám sát xã hội chưa được chú ý đúng mức; Quyền lực của bộ máy công quyền không được kiểm soát dẫn đến nhiều hệ lụy tới sự phát triển kinh tế - xã hội.

Theo GS.TS. Đặng Nguyên Anh để phát triển bền vững, cần kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội, giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, giữa nông thôn và thành thị và giữa các vùng miền; Coi trọng an sinh xã hội; Hạn chế gia tăng gây bất bình đẳng, phân hóa và xung đột xã hội.

GS.TS. Trịnh Duy Luân phát biểu tại Hội thảo

Cùng với những thành công của sự nghiệp Đổi mới, những bất cập trong phân bổ nguồn lực, phân hóa giàu nghèo ngày càng tăng, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí vẫn chưa được đẩy lùi, môi trường sống (cả tự nhiên và văn hóa, đạo đức) bị ô nhiễm và xuống cấp nghiêm trọng… những tồn tại đó không chỉ làm gia tăng bất bình đẳng, mất niềm tin trong xã hội mà còn dẫn đến những lệch lạc so với những chuẩn mực của một nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc mà Đảng và Nhà nước ta đang xây dựng.

Theo GS.TS. Trịnh Duy Luân (Viện Xã hội học), để nâng cao hiệu quả của quản lý phát triển xã hội, trước hết cần gia tăng những yếu tố “xã hội” trong các hoạt động và chính sách liên quan đến phát triển xã hội gắn với định hướng phát triển bền vững. Cụ thể là cần tích hợp nhiều hơn các yếu tố xã hội vào trong các chính sách, chương trình, dự án phát triển… Bên cạnh những số liệu thống kê xã hội, cần sớm hình thành Bộ Chỉ số phát triển xã hội, bao gồm những chỉ tiêu, chỉ số về xã hội trong những giai đoạn nhất định (3 năm, 5 năm, 10 năm) như những mục tiêu thực tiễn và khả thi.

Tham luận về những vấn đề liên quan đến dân số, PGS.TS. Nguyễn Đức Vinh (Viện Xã hội học) cho rằng: Mật độ dân số hiện nay của Việt Nam đã rất cao, vì vậy cần duy trì vững chắc mức sinh thay thế và nỗ lực giảm tỷ lệ giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên; Tích cực chủ động thích ứng với quá trình già hóa dân số (tránh giảm mức sinh quá nhanh, không để mức sinh quá thấp, tích cực truyền thông vận động nâng cao nhận thức về thích ứng với quá trình già hóa dân số, hoàn thiện chính sách bảo vệ, chăm sóc và phát huy vai trò của người cao tuổi, xây dựng lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu hợp lý; tận dụng cơ hội cơ cấu dân số vàng và cách mạng công nghiệp 4.0 để đẩy mạnh gia tăng năng suất lao động…). Bên cạnh đó cần xây dựng hệ thống quản trị dân cư hiện đại, hiệu quả, tạo điều kiện tối đa cho luân chuyển nhận lực trong thị trường lao động, đảm bảo phân bố cư dân hợp lý, hài hòa với cơ sở hạ tầng và môi trường. Ngoài ra, cần đạt được những đột phá mới trong việc nâng cao chất lượng dân số Việt Nam cả về thể lực, trí lực và các kỹ năng mềm khác.

PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Hương trình bày tham luận tại Hội thảo

Theo PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Hương (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) việc làm đầy đủ, nhiều hơn và tốt hơn cho người lao động phải trở thành ưu tiên hàng đầu cho phát triển kinh tế và gắn kết xã hội. Cần đa dạng hóa các hình thức việc làm (khởi nghiệp bằng việc làm bán thời gian, việc làm chia sẻ, làm qua mạng, việc làm trong các ngành nghề mới) đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường, phù hợp với CMCN 4.0...). Để làm tốt được điều này, cần đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nhất là nguồn nhân lực có chất lượng cao; Đào tạo đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động; Tăng cường bình đẳng tiếp cận giáo dục, nhất là giáo dục nghề nghiệp; Tạo sức hút về vấn đề cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao với bạn bè trong nước và quốc tế (cung ứng nguồn lao động nước ngoài trong các ngành công nghệ tiên tiến, sáng tạo, đổi mới kỹ thuật…)

Thông qua các trao đổi sâu, các đại biểu cũng cho rằng hiện nay những vấn đề liên quan đến niềm tin xã hội, hoàn thiện hệ thống pháp luật sẽ là những nhóm giải pháp giúp hạn chế những vấn đề liên quan đến phát triển xã hội. Theo đó, những sai lệch về các giá trị, chuẩn mực xã hội sẽ được “đo lường”, “giới hạn” và tạo thành những “khung khổ” cần thiết để xã hội vận hành và phát triển theo đúng các thiết chế quy định, hướng tới thực hiện thành công các mục tiêu phát triển bền vững mà Việt Nam đã và đang hướng tới./.

Phạm Vĩnh Hà

 

Các tin đã đưa ngày: