Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • bkt - chu tich
  • 3.5 top logo - tin hoi nghi hoi thao

Hội nghị Thông báo Văn hóa năm 2018 với chủ đề “Văn hóa nông thôn trong bối cảnh chuyển đổi”

04/12/2018

Sáng ngày 04 tháng 12 năm 2018, tại trụ sở 27 Trần Xuân Soạn, Hà Nội, Viện Nghiên cứu Văn hóa thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã tổ chức hội nghị Thông báo Văn hóa năm 2018 với chủ đề “Văn hóa nông thôn trong bối cảnh chuyển đổi”.

Hội nghị có sự tham dự về phía khách mời có: PGS.TS. Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, PGS.TS. Đỗ Thị Hảo, Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam, PGS.TS. Nguyễn Thị Hiền, Phó Viện trưởng, Viện Văn hóa Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội; Về phía Viện Nghiên cứu Văn hóa, có: PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Châm, Viện trưởng, TS.Hoàng Cầm, Phó Viện trưởng; cùng các học giả, nhà nghiên cứu, sưu tầm, quản lý và giảng dạy về văn hóa đến từ các cơ quan khác nhau trong cả nước, các cộng tác viên, học viên và nghiên cứu sinh Khoa Văn hóa học Học viện Khoa học xã hội, cùng toàn thể cán bộ viên chức đã và đang công tác tại Viện Nghiên cứu Văn hóa.

  PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Châm phát biểu khai mạc Hội nghị

Phát biểu khai mạc Hội nghị, PGS.TS.Nguyễn Thị Phương Châm, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa khẳng định, Hội nghị Thông báo Văn hóa là hoạt động thường niên và đã trở thành diễn đàn khoa học đối với giới nghiên cứu, sưu tầm, giảng dạy và quản lý văn hóa của các viện nghiên cứu, các trường đại học, các cơ quan trên cả nước; diễn đàn để các nhà khoa học công bố những kết quả nghiên cứu mới, chia sẻ những những thành tựu về khoa học trong lĩnh vực nghiên cứu văn hóa trong năm.

Từ gần một tram bài tham luận được các học giả hiện đang công tác tại các cơ quan nghiên cứu, quản lý và các trường đại học từ Bắc đến Nam gửi đến, Ban tổ chức đã chọn ra 69 bài tham luận có chất lượng đưa ra Hội nghị, tập trung chủ yếu vào 5 nhóm chủ đề lớn, đó là: 1- Những vấn đề lý luận chung về văn hóa nông dân, nông thôn (34 tham luận); 2- Diện mạo văn hóa, xã hội nông thông hiện nay (22 tham luận); 3- Sinh kế nông thôn: Cơ hội và thách thức (6 tham luận); 4- Di dân nông thôn và các chiều cạnh tác động (4 tham luận); 5- Tát cấu trúc văn hóa, xung đột, thương thỏa, thích ứng, … trong cộng đồng nông dân, nông thôn Việt Nam hiện nay (3 tham luận).

Với nhóm chủ đề thứ nhất, tìm hiểu về sự biến chuyển về sinh kế, sự biến đổi các chiến lược mưu sinh ở các làng quê Việt Nam hiện nay. Các tác giả nhấn mạnh, trước sức mạnh của công nghiệp hóa, toàn cầu hóa, rất nhiều làng quê đã lựa chọn cho mình những chiến lược mưu sinh mới để thích nghi với đời sống đương đại. Tuy nhiên các sinh kế nông thôn truyền thống vẫn là giải pháp an toàn giúp cho người nông dân thích nghi với những thách thức bấp bênh của môi trường công nghiệp hóa, đô thị hóa. Chủ đề thứ hai, các báo cáo tập trung nhận diện những biến đổi của các giá trị văn hóa truyền thống trong thực hành văn hóa đương đại. Các biến đổi văn hóa làng, biến đổi xã hội nông thôn (bao gồm: biến đổi không gian nhà ở, không gian làng quê, biến đổi văn hóa phi vật thể của các dân tộc thiểu số trong bối cảnh hiện nay…). Từ đó, các tác giả nhấn mạnh tới việc bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa nông thôn, các tiềm năng của văn hóa truyền thống. Các tác giả cũng chỉ ra rằng cần phải đánh giá lại giá trị của các nguồn vốn xã hội, vốn văn hóa với tư cách là các nguồn lực quan trọng của quốc gia trước sự lên ngôi của chủ nghĩa vị lợi trong nền kinh tế thị trường, trước sự lấn lướt của các con sóng toàn cầu hóa và trước sự thắng thế một cách áp đảo của các cuộc cách mạng công nghệ. Nhóm thứ ba, thảo luận về những thực hành văn hóa nông thôn đương đại hiện nay (như hầu đồng, nghi lễ cưới xin hiện nay, vấn đề tiền mừng, quà cưới, vấn đề phục dựng lễ hội truyền thống, vấn đề di dân nông thôn – thành thị, vấn đề về diện mạo, cơ cấu kinh tế hộ gia đình trong đời sống công nghiệp hóa, hiện đại hóa,…). Nhóm thứ tư, về vấn đề di dân và các chiều cạnh tác động ảnh hưởng đến cộng đồng di dân nơi đến và nơi đi. Nhóm thứ năm, tập trung về nông thôn mới và những vấn đề đặt ra, nhìn nhận và đánh giá lại những tiêu chí nông thôn mới hiện nay, ... 

Số lượng và chất lượng các tham luận gửi đến cho thấy nghiên cứu văn hóa ngày càng phát triển và có vai trò quan trọng trong mọi mặt của đời sống xã hội, thu hút sự tham gia của nhiều nhà nghiên cứu, đặc biệt là các nhà nghiên cứu trẻ. Việc nghiên cứu văn hóa ngày càng được mở rộng theo hướng đa chiều, đặc biệt là các giá trị văn hóa dân gian, văn hóa truyền thống, lễ hội được đề cao trong xã hội và được ứng dụng vào trong cuộc sống đương đại…

Phát biểu của một số đại biểu tham dự Hội nghị

Ban Tổ chức đã chọn ra sáu tham luận được trình bày tại Hội nghị: (1) “Mâu thuẫn giữa ý chí của chính quyền và nguyện vọng của người dân: Bước đầu tìm hiểu việc thờ phụng Lê Ngọc Hân ở quê ngoại của bà” của TS Nguyễn Giáo, Viện Nghiên cứu Văn hóa; (2) “Phục dựng lễ hội Điện Trường Bà ở huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi” của ThS. Phan Thùy Giang, Viện Khoa học xã hội Vùng Trung bộ; (3) “Đời sống văn hóa ở một ‘làng tỷ phú’: Phú quý sinh lễ nghĩa hay sự thỏa mãn nhu cầu nhân sinh thực tại” của ThS. Nguyễn Thanh Tùng, Viện Nghiên cứu Văn hóa; (4) “Những thách thức trong việc huy động vốn văn hóa vào việc phát triển bền vững kinh tế nông thôn hiện nay” của TS Mai Thanh Sơn, Viện Khoa học xã hội Vùng Trung bộ; (5) “Vai trò của tri thức dân gian trong sản xuất nông nghiệp của người Khơ Mú ở huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An trong bối cảnh hiện nay” của ThS. Lương Văn Thiết, Bảo Tàng Dân tộc học; (6) “Nông dân, nông thông Việt Nam qua góc nhìn của nghệ thuật biếm họa” của TS. Vũ Tú Quỳnh, Viện Nghiên cứu Văn hóa.

Quang cảnh hội nghị

Hội nghị nhận được nhiều ý kiến trao đổi, thảo luận của các đại biểu tham dự. Các đại biểu đều thống nhất văn hóa là nguồn lực vô cùng quan trọng cho sự phát triển. Những ý kiến  trao đổi sẽ góp phần gợi mở những hướng nghiên cứu mới về văn hóa, đưa ra các vấn đề nghiên cứu, các vấn đề cần thảo luận, đa dạng góc nhìn, bao quát thực hành văn hóa đương đại trên cơ sở giữ vững hướng nghiên cứu truyền thống, góp phần vào việc bảo tồn và phát triển các giá trị văn hóa dân tộc. Hội nghị là diễn đàn để các nhà khoa học công bố những kết quả nghiên cứu mới, chia sẻ những những thành tựu về khoa học trong lĩnh vực nghiên cứu văn hóa, đặc biệt là những thảo luận xung quanh vấn đề văn hóa nông thôn đương đại.

Các đại biểu tham dự Hội nghị chụp ảnh lưu niệm

PV.

Các tin đã đưa ngày: