Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • bkt - chu tich
  • 3.5 top logo - tin hoi nghi hoi thao

"Vai trò của các nhà sử học trong việc ngăn ngừa và giải quyết xung đột"

19/02/2019

Ngày 18/2/2019, tại trụ sở số 1 Liễu Giai, Ba Đình, Hà Nội, Viện Sử học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam phối hợp với Đại sứ quán Phần Lan (tại Hà Nội) tổ chức tọa đàm khoa học về chủ đề “Vai trò của các nhà sử học trong việc ngăn ngừa và giải quyết xung đột”.

Tham dự Tọa đàm có Đại sứ Phần Lan Kari Kahiluoto và một số tùy viên theo đoàn; PGS.TS. Trần Đức Cường - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; GS.TSKH. Vũ Minh Giang - Chủ tịch Hội đồng khoa học, Đại học Quốc gia Hà Nội; PGS.TS. Nguyễn Đức Nhuệ - Phó Viện trưởng Viện Sử học, TS. Trần Thị Phương Hoa - Phó Viện trưởng Viện Sử học; TS. Trần Việt Thái, PGS.TS. Nguyễn Thị Hạnh (Học viện Ngoại giao); GS.TS. Đỗ Thanh Bình, PGS.TS. Đào Tuấn Thành, PGS.TS. Văn Ngọc Thành (Khoa Lịch Sử - Đại học Sư phạm Hà Nội); GS.TS. Hoàng Khắc Nam (Đại học KHXH&NV); PGS.TS. Nguyễn Gia Đối (Viện Khảo cổ học)…

Đại sứ Kari Kahiluoto phát biểu tại Tọa đàm GS.TS. Erkki Tuomija trình bày tham luận tại Tọa đàm

 

Tại tọa đàm, GS.TS. Erkki Tuomija (Phần Lan) đã có bài thuyết trình, trong đó nhấn mạnh về vai trò của nhà sử học trong ngăn ngừa và giải quyết xung đột trên thế giới. Qua ví dụ điển hình về sự kiện lịch sử đau thương dưới thời Đế chế Ottoma – một đế chế từng trải dài từ thành phố Bihac của Bosnia ngày nay đến tận Basra, Iraq – là bức tranh đầy màu sắc bởi sự pha trộn văn hóa, truyền thống và ngôn ngữ dưới quyền cai quản tối cao của vị Sultan ở Istanbul. Đây từng là nơi đặc biệt ổn định, tạo ra nền tảng hòa bình cho toàn khu vực suốt hàng trăm năm. Tuy nhiên, khi sự tan rã bắt đầu nhen nhóm, nó đã khiến tình hình trở nên vô cùng bạo lực, khiến cho 1,5 triệu dân thường phải bỏ mạng. Cho đến ngày nay thì sự kiện lịch sử này vẫn là nguyên nhân của sự bất đồng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia… khi mà quan điểm và cách tiếp cận lịch sử của các nhà sử học có ảnh hưởng sâu sắc dẫn đến cách hiểu khác nhau ở mỗi quốc gia. Điều này giúp người ta nhận ra vai trò vô cùng to lớn của các nhà sử học trong việc góp phần vào việc tạo ra và khơi dậy những quan điểm chính trị, cản trở hoặc thúc đẩy nỗ lực giải quyết xung đột giữa các bên.

Theo giáo sư, tất cả các sự thật lịch sử và những diễn giải về lịch sử không nên được đưa vào các vấn đề lập pháp. Mối quan hệ giữa lịch sử và chính trị; việc sử dụng - và lạm dụng của lịch sử cho mục đích chính trị là một vấn đề phức tạp. Danh sách các ví dụ xấu và thậm trí là đáng sợ khi các quan điểm về lịch sử không thống nhất giữa các quốc gia là rất dài. Điều này đặc biệt có vấn đề khi quốc gia đang nói đến là một cường quốc, có thể cho phép các quan điểm về lịch sử của nó được phản ánh trực tiếp trong các chính sách đối ngoại của các quốc gia. Nếu trong trường hợp quốc gia ấy có chế độ độc tài/độc đoán thì quan điểm này sẽ tri phối và ảnh hướng tới cả một giai đoạn dài của lịch sử và ảnh hưởng tới sự phát triển chung tác động sự phát triển bền vững của chính con người.

Sự thiếu hiểu biết hoặc hiểu biết không đầy đủ, nhiều chiều sẽ làm tăng nguy cơ xung đột, trở thành "tù nhân vô thức" của lịch sử và là con mồi cho những mưu mô của các nhà chính trị (khi họ khai thác lịch sử theo chiều hướng không có lợi cho nhân loại).

Quang cảnh tọa đàm TS. Trần Thị Phương Hoa phát biểu tại Tọa đàm

 

Các nhà sử học cũng đề cập trực tiếp đến những vấn đề cụ thể mà Việt nam đã và đang gặp phải khi trình bày những biến cố lịch sử (ví dụ như những vấn đề còn tồn tại liên quan đến chiến tranh biên giới phía Bắc Việt Nam, các vấn đề trên Biển Đông…), ở Phần Lan và các quốc gia khác nhau trên thế giới. Các nhà khoa học đã cùng nhau thống nhất quan điểm về vai trò của tổ chức các nhà sử học “không biên giới”. Đây là tổ chức phi chính phủ được GS.TS. Erkki Tuomija khởi xướng thành lập năm 2015 tại Phần Lan. Các nhà sử học ở khắp nơi trên thế giới quan tâm có thể đăng kí thành viên tại website (www.hwb.fi/info@hwb.fi) để có thể cùng nhau đóng góp các kết quả nghiên cứu, thảo luận các quan điểm phi chính trị, làm tường minh những vấn đề thuộc về lịch sử trên cơ sở tôn trọng mọi vấn đề liên quan đến lịch sử, hướng tới sự phát triển chung vì con người, vì sự tiến bộ của con người.

Tổng kết Tọa đàm Đại sứ Kari Kahiluoto đã đánh giá cao các ý kiến trao đổi tại Tọa đàm và cho rằng với tiêu chí hành động vì sự phát triển con người nói chung, tổ chức “Các nhà sử học không biên giới” sẽ cùng nhau nỗ lực nhiều hơn trong các hoạt động chuyên môn để đóng góp vào sự phát triển chung của nhân loại đối với quá trình giải quyết và ngăn ngừa các xung đột có căn nguyên bắt nguồn từ quá khứ, hướng tới một tương lai an toàn, an ninh và hòa bình bền vững cho tất cả mọi người./.

Phạm Vĩnh Hà

 

Các tin đã đưa ngày: