Khảo sát văn hóa truyền thống của Dân tộc Brâu và Rơ-măm phục vụ công tác bảo tồn
Trong tháng 11/2025 và tháng 01/2026, Dự án “Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của hai dân tộc thiểu số rất ít người Brâu và Rơ-măm gắn với phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Kon Tum” (mã số VINIF09.2024.DA02), do Quỹ Đổi mới Sáng tạo Vingroup (VinIF) tài trợ, TS. Nguyễn Thị Tám làm chủ nhiệm, Viện Dân tộc học và Tôn giáo học chủ trì đã tổ chức hai đợt khảo sát thực địa tại xã Bờ Y và xã Mô Rai, tỉnh Quảng Ngãi.
Anh-tin-bai
Đoàn công tác thảo luận với đại diện lãnh đạo và cán bộ của UBND xã Mô Rai

Hoạt động khảo sát nhằm thu thập tư liệu định tính về văn hóa truyền thống của hai dân tộc Brâu và Rơ-măm, đồng thời tham vấn ý kiến cộng đồng phục vụ xây dựng mô hình bảo tàng cộng đồng dưới dạng số, qua đó góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa tộc người trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội và chuyển đổi số hiện nay.

Đoàn công tác gồm các nhà nghiên cứu thuộc những lĩnh vực dân tộc học, văn hóa học, văn học, bảo tàng học và kiến trúc, trong đó điền dã dân tộc học được sử dụng làm phương pháp nghiên cứu chủ đạo. Trên thực địa, đoàn đã tiến hành phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm với các thông tín viên người Brâu tại làng Đắk Mế, xã Bờ Y và người Rơ-măm tại làng Le, xã Mô Rai; đồng thời nghiên cứu so sánh một số cộng đồng dân tộc thiểu số cận cư như dân tộc Xơ-đăng (nhóm Ca Dong) ở làng Tà Ka, xã Bờ Y và dân tộc Gia-rai ở làng Tang, xã Mô Rai, qua đó làm rõ quá trình giao thoa và tiếp biến văn hóa giữa các tộc người trong cùng địa vực cư trú.

Bên cạnh đó, dự án còn triển khai thu thập dữ liệu, tư liệu hóa di sản và tham vấn cộng đồng, tạo cơ sở khoa học ban đầu cho việc xây dựng mô hình bảo tàng cộng đồng dân tộc Brâu và Rơ-măm dưới dạng số, bảo đảm sự tham gia chủ động của cộng đồng chủ thể văn hóa.

Kết quả khảo sát cho thấy, mặc dù văn hóa truyền thống của người Brâu và Rơ-măm đã có những biến đổi nhất định dưới tác động của kinh tế thị trường và quá trình giao thoa văn hóa, nhiều thành tố văn hóa cơ bản vẫn được duy trì và phát huy giá trị trong đời sống đương đại. Các lĩnh vực như tín ngưỡng, ẩm thực và trình diễn nghệ thuật dân gian tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong sinh hoạt cộng đồng và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Đáng chú ý, các nhà nghiên cứu đã ghi nhận và làm rõ một số giá trị văn hóa đặc sắc, tiêu biểu như kiến trúc độc đáo của ngôi nhà rông với tên gọi “rông puếch” cùng quan niệm vũ trụ ba tầng của người Brâu, và nghệ thuật tạc tượng nhà mồ với những đặc trưng riêng của người Rơ-măm. Đây là những tư liệu có giá trị khoa học và thực tiễn cao, cần được bảo tồn, giới thiệu và phát huy phù hợp trong bối cảnh hiện nay. 

Kết quả của hai đợt khảo sát là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ việc xây dựng nội dung chuyên môn và các sản phẩm ứng dụng của dự án, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của hai dân tộc Brâu và Rơ-măm, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho công tác nghiên cứu và hoạch định chính sách văn hóa - xã hội đối với các dân tộc thiểu số rất ít người.

Anh-tin-bai

Các nhà nghiên cứu thảo luận cùng nghệ nhân Brâu về mô hình bảo tàng cộng đồng tại làng Đắk Mế, xã Bờ Y

Anh-tin-bai
Các nhà nghiên cứu trò chuyện cùng người có uy tín của làng Đắk Mế về nhạc cụ dân tộc Brâu
Nguồn bài viết: Viện Dân tộc học và Tôn giáo học
Tin cùng chuyên mục
Thống kê truy cập
  • Đang online: 1
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 1
  • Tất cả: 1