Phát huy vai trò của Viện Hàn lâm trong nghiên cứu và hợp tác quốc tế về di sản

Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) giữ vai trò quan trọng trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, góp phần cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chủ trương, chính sách phát triển đất nước. Theo chức năng, nhiệm vụ được giao, bên cạnh nghiên cứu cơ bản và hợp tác quốc tế, Viện Hàn lâm còn thực hiện các hoạt động nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn, bảo tàng và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Là đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (Bảo tàng) triển khai các hoạt động nghiên cứu, bảo tồn, trưng bày và giáo dục di sản gắn với định hướng phát triển khoa học xã hội và nhân văn. Trong đó, hợp tác quốc tế không chỉ tạo điều kiện trao đổi kinh nghiệm chuyên môn mà còn mở rộng cơ hội nghiên cứu so sánh, tiếp cận các phương pháp bảo tồn, diễn giải di sản và chuyển tải kết quả nghiên cứu đến gần hơn với công chúng.

Trên nền tảng nghiên cứu khoa học của Viện Hàn lâm, hoạt động hợp tác giữa Bảo tàng  và các đối tác nước ngoài từng bước được triển khai theo hướng thiết thực, gắn kết nghiên cứu học thuật với các chương trình trưng bày, trình diễn và thực hành văn hóa. Quan hệ hợp tác với Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc là một trong nhữngminh chứng sinh động cho sự kết nối giữa nghiên cứu khoa học xã hội, bảo tồn di sản và giao lưu văn hóa quốc tế.

Từ kết quả hợp tác đến những định hướng phát triển giai đoạn 2026–2028

Quan hệ hợp tác giữa Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam và Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc đã được xây dựng và phát triển thông qua nhiều hoạt động chuyên môn. Một trong những kết quả nổi bật là Phòng Hàn Quốc, khai trương năm 2022 tại Bảo tàng , góp phần giới thiệu văn hóa Hàn Quốc đến công chúng và tạo nền tảng để hai bảo tàng tiếp tục mở rộng hợp tác.

Tiếp nối những kết quả đó, ngày 30/3/2026, đoàn công tác của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam  do PGS.TS. Lê Hải Đăng, Giám đốc Bảo tàng dẫn đầu, cùng cán bộ chuyên môn và TS. Lê Nam Trung, Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam  đã làm việc với lãnh đạo Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc nhằm trao đổi các định hướng hợp tác trọng tâm giai đoạn 2026–2028.

Tại buổi làm việc, trên cơ sở đánh giá kết quả hợp tác trong những năm qua, PGS.TS. Lê Hải Đăng đã đề xuất các nội dung hợp tác cụ thể về nghiên cứu khoa học, tổ chức hội thảo, trưng bày và trình diễn di sản văn hóa. Theo đó, trong năm 2026, hai bảo tàng hướng tới tổ chức hội thảo quốc tế về nghề làm giấy Dó truyền thống của Việt Nam và giấy Hanji Hàn Quốc. Năm 2027, dự kiến phối hợp thực hiện các hoạt động trưng bày, giới thiệu nghề thủ công và nghệ thuật trình diễn dân gian Hàn Quốc, gắn với các dấu mốc kỷ niệm quan trọng trong quan hệ hai nước và lịch sử phát triển của Bảo tàng. Đến năm 2028, hai bên hướng tới các hoạt động nghiên cứu, hội thảo và trưng bày về tín ngưỡng dân gian của Hàn Quốc và Việt Nam.

Đại diện Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc bày tỏ sự đồng thuận với các định hướng hợp tác, đồng thời đánh giá cao vai trò và phạm vi hợp tác nghiên cứu của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam . Đây là cơ sở quan trọng để hai bảo tàng tiếp tục thúc đẩy những chương trình hợp tác có chiều sâu, góp phần tăng cường hiểu biết về văn hóa giữa Việt Nam và Hàn Quốc.

Gần đây, ngày 19/10/2026, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam  tiếp tục đón tiếp đoàn công tác Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc để trao đổi về hoạt động hợp tác, kiểm tra thực tế Phòng Hàn Quốc và thảo luận kế hoạch phối hợp trong thời gian tới. Những hoạt động trao đổi thường xuyên cho thấy sự chủ động của hai bên trong việc duy trì, phát triển quan hệ hợp tác, từ nghiên cứu khoa học đến công tác quản lý trưng bày, bảo quản hiện vật và nâng cao chất lượng phục vụ công chúng.

Hội thảo về nghề làm giấy Hanji và giấy Dó: Hoạt động của Dự án hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc

Trong khuôn khổ các định hướng hợp tác nêu trên, ngày 13/11/2026, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề “Nghề làm giấy Hanji của Hàn Quốc và giấy Dó của Việt Nam: Bảo tồn, diễn giải và đối thoại văn hóa”.

Hội thảo là hoạt động khoa học cụ thể nhằm thúc đẩy trao đổi nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm các phương thức bảo tồn, phát huy giá trị nghề thủ công truyền thống trong bối cảnh đương đại. Đồng thời, chương trình góp phần triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu và hợp tác quốc tế của Bảo tàng, gắn với chức năng nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa của Viện Hàn lâm.

Nghề làm giấy Hanji của Hàn Quốc và giấy Dó của Việt Nam đều chứa đựng những tri thức bản địa, kỹ thuật thủ công và kinh nghiệm được cộng đồng tích lũy, trao truyền qua nhiều thế hệ. Không chỉ tạo ra các sản phẩm phục vụ đời sống, hai nghề làm giấy còn gắn với những giá trị lịch sử, văn hóa và thực hành xã hội đặc trưng của mỗi quốc gia.

Trước những biến đổi của đời sống đương đại, việc duy trì và phát huy giá trị các nghề thủ công truyền thống đặt ra nhiều vấn đề về bảo tồn tri thức, kỹ năng nghề, sự tham gia của cộng đồng và khả năng thích ứng với nhu cầu xã hội. Đây cũng là những nội dung trọng tâm được các nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ bảo tàng và nghệ nhân hai nước trao đổi tại hội thảo.

Điểm đáng chú ý của chương trình là sự kết hợp giữa các phiên tham luận khoa học với hoạt động trình diễn, trải nghiệm nghề làm giấy truyền thống. Các nghệ nhân đến từ Hàn Quốc và nghệ nhân người Nùng, người Việt của Việt Nam sẽ trực tiếp giới thiệu kỹ thuật chế tác, quy trình thực hành nghề và những kinh nghiệm được trao truyền trong cộng đồng.

Thông qua cách tiếp cận này, hội thảo không chỉ tạo diễn đàn trao đổi lý luận mà còn đặt tri thức nghề thủ công trong mối liên hệ trực tiếp với người thực hành và đời sống văn hóa. Đây là hướng tổ chức phù hợp với thế mạnh nghiên cứu dân tộc học, nhân học của Bảo tàng, đồng thời góp phần kết nối các kết quả nghiên cứu với hoạt động trưng bày, giáo dục và trải nghiệm dành cho công chúng.

Hội thảo được kỳ vọng mở ra thêm những cơ hội hợp tác trong nghiên cứu, tư liệu hóa, diễn giải và giới thiệu nghề thủ công truyền thống, góp phần làm phong phú hoạt động chuyên môn của hai bảo tàng trong những năm tiếp theo.

Đẩy mạnh hợp tác khoa học, góp phần thực hiện nhiệm vụ của Viện Hàn lâm

Trong bối cảnh đẩy mạnh hội nhập quốc tế và phát triển văn hóa, việc tăng cường kết nối giữa các tổ chức nghiên cứu, thiết chế bảo tàng và cộng đồng thực hành di sản có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động nghiên cứu và bảo tồn di sản văn hóa.

Hội thảo quốc tế về nghề làm giấy Hanji và giấy Dó là một trong những hoạt động thể hiện sự chủ động triển khai các định hướng hợp tác đã được hai bảo tàng trao đổi và thống nhất về chủ trương. Thông qua việc lựa chọn chủ đề nghiên cứu gắn với di sản văn hóa, kết nối các nhà khoa học, chuyên gia và nghệ nhân, Bảo tàng  tiếp tục phát huy thế mạnh chuyên môn của một đơn vị nghiên cứu trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Hoạt động này cũng góp phần thực hiện các định hướng của Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới, trong đó nhấn mạnh yêu cầu bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc gắn với chủ động hội nhập quốc tế.

Hướng tới kỷ niệm 73 năm Ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, việc triển khai những hoạt động hợp tác nghiên cứu cụ thể, thiết thực tiếp tục khẳng định vai trò của Viện Hàn lâm trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc Việt Nam. Đồng thời, thông qua các hoạt động chuyên môn, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam  góp phần lan tỏa kết quả nghiên cứu khoa học, tăng cường giao lưu văn hóa và mở rộng hợp tác quốc tế, thiết thực hưởng ứng phong trào thi đua lập thành tích chào mừng Ngày thành lập Viện Hàn lâm.

THÔNG TIN HỘI THẢO QUỐC TẾ

Tên hội thảo: “Nghề làm giấy Hanji của Hàn Quốc và giấy Dó của Việt Nam: Bảo tồn, diễn giải và đối thoại văn hóa”.

Đơn vị tổ chức: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc.

Thời gian: 08h00, thứ Sáu, ngày 13/11/2026 (giờ Việt Nam).

Địa điểm: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, đường Nguyễn Văn Huyên, phường Nghĩa Đô, Hà Nội.

Hình thức tham dự: Trực tiếp tại Bảo tàng và trực tuyến qua Zoom.

Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam trân trọng kính mời các nhà nghiên cứu, chuyên gia, cán bộ bảo tàng, các tổ chức và cá nhân quan tâm tham dự Hội thảo.

Đăng ký tham dự trực tuyến: https://zoom.us/meeting/register/Dj1ffgD7RUeShw1HQqbzGg