Nghiệm thu nhiệm vụ khoa học cấp cơ sở năm 2026: Chính sách văn hóa ở Nam Bộ dưới triều Nguyễn giai đoạn 1802-1841
28/10/2026
Vào 16 giờ sáng ngày 27/10/2026, tại trụ sở Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở đã tổ chức đánh giá, nghiệm thu nhiệm vụ “Chính sách văn hóa ở Nam Bộ dưới triều Nguyễn giai đoạn 1802-1841”, mã số NB/NV/2026-09, do ThS. Lê Thị Huyền làm chủ nhiệm.
Tham dự có đại diện Phòng Hành chính – Tổng hợp, Bộ phận Quản
lý khoa học, chủ nhiệm nhiệm vụ cùng nghiên cứu viên của Viện. Hội đồng được
thành lập theo Quyết định số 246-QĐ/VKHXHVNB ngày 15/10/2026, gồm PGS.TS. Vũ Tuấn
Hưng làm Chủ tịch; PGS.TS. Trần Thị Mai (Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn
TP.HCM) và TS. Phạm Ngọc Hường là phản biện; TS. Phạm Phúc Vĩnh (Đại học Sài
Gòn) và TS. Nguyễn Khánh Trung Kiên (Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ) là ủy
viên; ThS. Từ Thị Phi Điệp là thư ký hành chính.
Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ khoa học cấp cơ sở mã số NB/NV/2026-09, năm 2026
Nhiệm vụ phân tích chính sách văn hóa của triều Nguyễn ở Nam
Bộ giai đoạn 1802-1841, trên cơ sở hệ thống hóa khái niệm; phân tích nội dung về
Chính sách Tăng cường Nho giáo – Giáo dục Nho học; Chính sách về Tôn giáo (Phật
giáo và Thiên chúa giáo); Chính sách về tín ngưỡng – phong tục; Phân tích đặc điểm - thành tựu, hạn chế của
chính sách; Bài học kinh nghiệm trong ban hành và thực thi chính sách văn hóa
hiện nay.
Theo chủ nhiệm, giai đoạn 1802-1841 là thời kì đầu của vương
triều Nguyễn, gắn với quá trình thiết lập và củng cố một nhà nước quân chủ thống
nhất trên phạm vi cả nước. Vì vậy, đã từng bước xây dựng hệ thống chính quyền,
hoàn thiện các thiết chế quản lý nhà nước và ban hành nhiều chính sách trên các
lĩnh vực kinh tế, chính, văn hóa, quân sự…nhằm ổn định đời sống xã hội. Trong
đó, văn hóa là một vấn đề quan trọng, góp phần định hướng tư tưởng, chấn chỉnh
phong hóa, củng cố trật tự xã hội và tăng cường sự gắn kết cộng đồng. Đối với
Nam Bộ, đây là vùng đất có điều kiện tự nhiên, thành phần dân cư, tín ngưỡng,
phong tục và đời sống văn hóa đa dạng. Vì vậy, giai đoạn này ở Nam Bộ không chỉ
đặt ra yêu cầu về tổ chức hành chính, kinh tế, quốc phòng mà còn gắn với việc
quản lý, điều chỉnh và định hướng đời sống văn hóa – xã hội.
Từ đó, nhiệm vụ đưa ra 06 nội dung về chính sách bao gồm:
Chính sách đối với Nho giáo, Giáo dục Nho học, Phật giáo, Thiên chúa giáo, tín
ngưỡng và phong tục. Với 06 nội dung này, giúp nhận diện về nội dung và mục
tiêu của chính sách văn hóa mà còn làm rõ phương thức mà triều Nguyễn tổ chức
thực thi và điều chỉnh chính sách trong một không gian lịch sử - văn hóa cụ thể.
Qua đó, nhận diện rõ hơn mối quan hệ giữa chính sách của triều đình với thực tiễn
địa phương ở Nam Bộ. Trên cơ sở phân tích, đánh giá các nội dung của chính sách
văn hóa, nhiệm vụ nêu đặc điểm và thành tựu, hạn chế của chính sách văn hóa của
triều Nguyễn ở Nam Bộ giai đoạn 1802-1841.
Từ kết quả nghiên cứu, nhiệm vụ đưa ra 04 bài học kinh nghiệm
trong ban hành và thực thi chính sách văn hóa hiện nay, đó là: (1) Kết hợp thực
tiễn với định hướng trong ban hành chính sách văn hóa; (2) Gắn ban hành chính
sách với thực thi, đánh giá; (3) Kết hợp bảo tồn, kế thừa với phát huy các giá
trị văn hóa; (4) Tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa của nhân loại.
Tại buổi làm việc, các thành viên Hội đồng trao đổi, góp ý về
phương pháp nghiên cứu, Hướng tiếp cận và bổ sung thêm nội dung về chính sách
văn hóa của triều Nguyễn ở Nam Bộ, để thấy được tính đặc trưng, đa dạng về văn
hóa, đa dạng về tộc người của Nam Bộ. Hội đồng đánh giá tinh thần làm việc
nghiêm túc, cầu thị của chủ nhiệm vụ.
Nguồn bài viết: Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ