Trong lịch sử dân tộc, nữ giới đã có những đóng góp quan trọng vào quá trình gìn giữ, truyền thừa và phát huy các giá trị văn hóa. Những đóng góp ấy được thể hiện qua việc duy trì tri thức, thực hành văn hóa, lưu giữ ký ức cộng đồng, phong tục, tín ngưỡng và nghệ thuật dân gian. Tìm hiểu vai trò của nữ giới vì vậy gắn với việc nhận diện những người trực tiếp thực hành và trao truyền văn hóa qua các thế hệ.

Việc nhận diện đóng góp của nữ giới gắn với cả giá trị văn hóa được gìn giữ, thực hành và trao truyền trong đời sống xã hội. Tri thức, kinh nghiệm và ký ức cộng đồng có mối liên hệ với những người nắm giữ, vận dụng và truyền dạy. Vì vậy, nghiên cứu vai trò của nữ giới cần đặt trong từng lĩnh vực văn hóa, gắn với đời sống và quá trình tiếp nối giữa các thế hệ.

Trong phạm vi ấy, nữ giới Phật giáo là một bộ phận có những đóng góp đáng chú ý, như: bảo tồn di sản, lan tỏa các giá trị đạo đức, nhân văn và tham gia vào đời sống văn hóa cộng đồng. Tiếp cận những đóng góp này trong mối liên hệ với văn hóa dân tộc, giúp làm rõ sự gắn bó giữa các giá trị văn hóa Phật giáo với đời sống xã hội đương đại.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và hướng tới phát triển bền vững, chủ đề hội thảo đặt ra yêu cầu kết nối nghiên cứu với thực tiễn. Ba nhóm nội dung được xác định có sự liên hệ với nhau: bảo tồn và truyền thừa văn hóa truyền thống; phát huy các giá trị văn hóa trong xã hội đương đại; phát triển văn hóa bền vững và những khuyến nghị chính sách.

Trước hết, hội thảo tập trung vào vai trò của nữ giới đối với việc bảo tồn và truyền thừa các giá trị văn hóa truyền thống. Tri thức, thực hành văn hóa, ký ức cộng đồng, phong tục, tín ngưỡng, nghệ thuật dân gian và di sản văn hóa Phật giáo là những nội dung được quan tâm. Các trao đổi hướng tới làm rõ sự tham gia của nữ giới trong việc duy trì những giá trị ấy, cũng như quá trình chuyển giao tri thức và kinh nghiệm giữa các thế hệ.

Từ việc gìn giữ và trao truyền, hội thảo tiếp tục xem xét cách các giá trị văn hóa được phát huy trong xã hội đương đại. Những đóng góp của nữ giới được tìm hiểu qua giáo dục, xây dựng đời sống và không gian văn hóa, phát triển cộng đồng, giao lưu văn hóa. Hoạt động của nữ giới Phật giáo trong đời sống hiện nay được đặt trong phạm vi trao đổi này, gắn với vai trò lan tỏa các giá trị văn hóa, đạo đức và nhân văn.

Đáng chú ý, nội dung hội thảo dành sự quan tâm đến hoạt động của bảo tàng và các thiết chế văn hóa trong nghiên cứu, trưng bày, diễn giải và phát huy các giá trị văn hóa. Đây là sự gắn kết giữa chủ đề nghiên cứu với thực tiễn chuyên môn. Việc tìm hiểu đóng góp của nữ giới có thể bổ sung tư liệu và góc nhìn cho hoạt động giới thiệu văn hóa, giúp làm rõ mối liên hệ giữa di sản với những người gìn giữ, thực hành và trao truyền.

Những vấn đề về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa cũng được xem xét trong định hướng phát triển bền vững. Hội thảo tập trung trao đổi các thách thức, cơ hội đối với nữ giới trong bối cảnh chuyển đổi số và nhận diện những đóng góp của nữ giới đối với việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa.

Cùng với đó là kinh nghiệm và mô hình phối hợp giữa các cơ sở nghiên cứu, bảo tàng, tổ chức xã hội, tổ chức Phật giáo và cộng đồng. Những trao đổi từ các lĩnh vực góp phần bổ sung cơ sở thực tiễn cho các khuyến nghị chính sách. Qua đó, hội thảo hướng tới tăng cường kết nối giữa nghiên cứu khoa học, hoạt động của các thiết chế văn hóa và sự tham gia của cộng đồng trong bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa.

Sự phối hợp giữa hai đơn vị tổ chức tạo điều kiện trao đổi học thuật liên ngành, chia sẻ các kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn.  Các tham luận sẽ được lựa chọn xuất bản thành sách, góp phần phổ biến các kết quả nghiên cứu về chủ đề hội thảo.

Hội thảo diễn ra vào thứ Bảy, ngày 31/10/2026, tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Nguyễn Văn Huyên, phường Nghĩa Đô, thành phố Hà Nội./.