Nghiệm thu nhiệm vụ khoa học cấp cơ sở năm 2026: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế TP. Hồ Chí Minh sau sáp nhập đơn vị hành chính
26/10/2026
Sáng ngày 26/10/2026, tại trụ sở Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở đã tổ chức đánh giá, nghiệm thu nhiệm vụ “Cơ cấu kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh sau sáp nhập đơn vị hành chính: Thực trạng và định hướng phát triển”, mã số NB/NV/2026-01, do ThS. Bùi Duy Hoàng làm chủ nhiệm.
Tham dự có đại diện Phòng Hành chính - Tổng hợp, Bộ phận Quản
lý khoa học, chủ nhiệm nhiệm vụ cùng nghiên cứu viên của Viện. Hội đồng được
thành lập theo Quyết định số 238-QĐ/VKHXHVNB ngày 15/10/2026, gồm PGS.TS. Vũ Tuấn
Hưng làm Chủ tịch; TS. Nguyễn Tấn Khuyên (Đại học Kinh tế TP.HCM) và TS. Hoàng
Thị Thu Huyền là phản biện; PGS.TS. Nguyễn Văn Cường (Đại học Hoa Sen) và
PGS.TS. Phan Thị Hằng Nga (Trường Đại học Tài chính - Marketing) là ủy viên;
ThS. Từ Thị Phi Điệp là thư ký hành chính.
Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ khoa học cấp cơ sở mã số NB/NV/2026-01, năm 2026
Nhiệm vụ đánh giá thực trạng cơ cấu kinh tế và sự chuyển dịch
cơ cấu kinh tế Thành phố sau sáp nhập đơn vị hành chính, từ đó đề xuất quan điểm,
định hướng, giải pháp thúc đẩy chuyển dịch theo hướng hiện đại, bền vững đến
năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Bốn mục tiêu cụ thể gồm hệ thống hóa cơ sở lý
luận, đánh giá thực trạng theo cơ cấu ngành, thành phần kinh tế, lãnh thổ, phân
tích yếu tố tác động và đề xuất giải pháp.
Theo chủ nhiệm nhiệm vụ, bối cảnh thể chế 2025 – 2026 làm
thay đổi căn bản cách xác định cực tăng trưởng: Nghị quyết số 202/2025/QH15 giảm
số đơn vị hành chính cấp tỉnh từ 63 xuống 34, chính quyền hai cấp vận hành từ
ngày 01/7/2025; TP.HCM sau hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu có
không gian kinh tế lớn hơn nhưng phân hóa hơn về trình độ phát triển. Nghiên cứu
khẳng định sáp nhập không tự động tạo ra chuyển dịch cơ cấu kinh tế; lợi thế về
diện tích chỉ trở thành lợi thế kinh tế khi không gian được tổ chức thành các cực
tăng trưởng, hành lang liên kết và một hệ thống giải pháp đồng bộ.
Từ đó, nhiệm vụ đề xuất tám nhóm giải pháp bổ trợ lẫn nhau:
thể chế, quản trị và môi trường kinh doanh; quy hoạch và không gian kinh tế; hạ
tầng chiến lược; nhân lực chất lượng cao; khoa học – công nghệ và chuyển đổi số;
đầu tư, doanh nghiệp và chuỗi giá trị; liên kết vùng và hội nhập; phát triển
xanh, kinh tế tuần hoàn. Thể chế là điều kiện mở đường; quy hoạch theo mô hình
“3 vùng – 1 đặc khu – 3 hành lang – 5 trụ cột”, gắn với Quy hoạch chung TP.HCM
đến năm 2040, tầm nhìn 2060 (Quyết định số 1125/QĐ-TTg). Cốt lõi là chuyển từ
“phát triển từng ngành” sang “phát triển hệ sinh thái kinh tế”.
Kiến nghị của nhiệm vụ tập trung vào ba nhóm nội dung. Với
Trung ương: hoàn thiện khung thể chế về phân cấp, phân quyền, tài chính, đất
đai; ưu tiên hạ tầng kết nối liên vùng như đường sắt, cảng biển, logistics. Với
Thành phố: quản trị theo chức năng và chuỗi giá trị, tập trung nguồn lực vào
các động lực tạo giá trị gia tăng cao, thiết lập bộ chỉ tiêu giám sát theo năng
suất lao động, TFP và chất lượng FDI. Về tổ chức thực hiện: nguyên tắc “một chiến
lược – một hệ thống chỉ tiêu – một cơ chế điều phối – một trách nhiệm rõ ràng”,
gắn với lộ trình đến năm 2030.
Tại buổi làm việc, các thành viên Hội đồng trao đổi, góp ý về
phạm vi, cách tiếp cận và tính khả thi của các nhóm giải pháp; đề nghị chủ nhiệm
bổ sung, làm rõ một số nội dung trước khi hoàn thiện báo cáo. Hội đồng đã bỏ
phiếu đánh giá, thống nhất nghiệm thu nhiệm vụ đạt 91,2 điểm, xếp loại Xuất sắc.
Hội đồng ghi nhận tinh thần làm việc nghiêm túc và những đóng góp thiết thực của
nhiệm vụ đối với công tác hoạch định chính sách của Thành phố./.
Nguồn bài viết: Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ