Những người thợ Tày bắt đầu sửa chữa và nâng cấp trưng bày nhà Tày tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam
27/10/2026
Từ ngày 25/10/2026, tại Vườn Kiến trúc của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (Bảo tàng), những người thợ Tày đến từ xã Bình Yên, tỉnh Thái Nguyên, bắt đầu công việc sửa chữa và nâng cấp trưng bày nhà Tày truyền thống của dân tộc mình. Những ngày đầu, công việc tập trung vào chuẩn bị, xử lý lá cọ, tập kết nguyên liệu và tháo dỡ phần mái lợp lá cọ, khung mái, vách nhà để kiểm tra tình trạng các cấu kiện trước khi tiến hành những hạng mục tiếp theo.
Xử lý lá cọ, chuẩn bị vật liệu lợp mái nhà Tày
Tham gia đợt sửa chữa, nâng cấp lần này có 16 người, gồm 4 nữ
và 12 nam, với độ tuổi từ 32 đến 70. Đáng chú ý, trong đoàn thợ có một gia đình
gồm bố, mẹ và hai người con trai cùng tham gia công việc này. Với họ, đây không
chỉ là một công việc mà còn là dịp góp sức gìn giữ truyền thống văn hóa thông
qua ngôi nhà của dân tộc mình trong khuôn viên Bảo tàng. Sự có mặt của cả gia
đình cũng thể hiện sự gắn bó với nghề làm nhà sàn và ý thức tiếp nối những kinh
nghiệm, kỹ thuật truyền thống giữa các thế hệ.
Tháo dỡ lớp lá cọ trên mái nhà Tày để chuẩn bị cho công tác sửa chữa
Việc góp sức sửa chữa, nâng cấp ngôi nhà Tày tại Bảo tàng
cũng mang ý nghĩa đặc biệt đối với những người thợ, khi họ được trực tiếp gìn
giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa gắn bó với cộng đồng mình. Chia sẻ trong
quá trình làm việc, bà Bùi Thị Loan (65 tuổi) cho biết, “Tôi rất vui khi được đến
Bảo tàng tham gia sửa ngôi nhà truyền thống của người Tày. Ở quê, gia đình tôi
vẫn ở nhà sàn nên những công việc liên quan đến nhà sàn cũng rất gần gũi, quen
thuộc với chúng tôi.”
Theo ông Ma Thịnh Đô (65 tuổi), người trực tiếp tham gia sửa
chữa, các hạng mục cần xử lý gồm một số cột, kèo, đòn tay và những cấu kiện
khác bị hư hỏng. Vật liệu sử dụng có gỗ, mai, vầu và lá cọ. Trong đó, việc thay
thế cột và đòn tay là những công đoạn đòi hỏi kỹ thuật và sự cẩn trọng, bởi vừa
phải xử lý cấu kiện hư hỏng vừa phải bảo đảm sự ổn định của kết cấu chung. Tình
trạng thực tế của các bộ phận chỉ có thể được xác định đầy đủ hơn sau khi mái
được tháo dỡ và kiểm tra. Có kinh nghiệm làm nhà sàn từ năm 14 tuổi, ông Đô cho
rằng khi sửa chữa nhà truyền thống, điều quan trọng là phải giữ được kết cấu và
đặc điểm vốn có của ngôi nhà. Ông chia sẻ: “Cái nào hỏng thì thay đi và lắp lại
như cũ”. Theo ông, việc sửa chữa cần dựa trên cấu trúc hiện có, không tùy tiện
thay đổi những đặc điểm kiến trúc của công trình.
Tháo dỡ khung gỗ mái nhà Tày để phục vụ công tác sửa chữa
Trong những ngày tới, sau khi hoàn thành việc tháo dỡ và kiểm
tra các cấu kiện, đội thợ sẽ tiếp tục thực hiện những công đoạn sửa chữa theo
phương án đã thống nhất. Mỗi phần việc được tiến hành cẩn trọng, hướng tới mục
tiêu duy trì đặc trưng kiến trúc của ngôi nhà Tày tại Vườn Kiến trúc, đồng thời
góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống tại Bảo tàng
Dân tộc học Việt Nam./.
Tin: Nguyễn Thị Phượng - Ảnh: Nguyễn Thị Phượng, Nguyễn Thị Bích Ngọc
Nguồn bài viết: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam