Nhiệm vụ thuộc Ch­ương trình khoa học trọng điểm cấp Bộ: “Phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong bối cảnh chuyển đổi số ở nước ta hiện nay”, Mã số: KHXH/CT/2026-04, do Viện Dân tộc học và Tôn giáo học chủ trì. Tham dự tọa đàm có đại diện các sở, ngành liên quan của tỉnh Lạng Sơn cùng các thành viên Đoàn công tác của Viện Dân tộc học và Tôn giáo học.
 

Tọa đàm tập trung trao đổi, làm rõ thực trạng bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là các dân tộc Tày, Nùng và Dao; vai trò của những giá trị này đối với phát triển kinh tế, cải thiện sinh kế, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số. Các đại biểu cũng thảo luận về kết quả thực hiện chính sách, những mô hình và kinh nghiệm thực tiễn, các khó khăn, thách thức và giải pháp nhằm phát huy hiệu quả nguồn lực văn hóa trong phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Một trong những nội dung được quan tâm tại tọa đàm là mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển văn hóa truyền thống. Các ý kiến nhấn mạnh sự cần thiết phải lựa chọn phương thức bảo tồn phù hợp với đặc điểm của từng loại hình di sản, kết hợp giữa gìn giữ những giá trị cốt lõi với kế thừa, sáng tạo và thích ứng với đời sống đương đại. Việc phát huy giá trị văn hóa không chỉ hướng đến bảo tồn bản sắc mà còn cần tạo ra những lợi ích thiết thực cho cộng đồng, nhất là thông qua phát triển du lịch, nghề truyền thống, sản phẩm đặc trưng và các hoạt động dịch vụ gắn với văn hóa địa phương.

Các đại biểu đã chia sẻ những kết quả và kinh nghiệm trong bảo tồn trang phục dân tộc, nghệ thuật trình diễn dân gian, văn hóa chợ, ngôn ngữ, tín ngưỡng và tri thức địa phương; đồng thời trao đổi về các mô hình du lịch cộng đồng, hoạt động truyền dạy di sản và khai thác giá trị văn hóa phục vụ phát triển kinh tế. Thảo luận cũng chỉ ra một số khó khăn như nguồn lực đầu tư còn hạn chế, sự liên kết giữa các điểm du lịch chưa chặt chẽ, khả năng khai thác giá trị văn hóa thành sản phẩm kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng. Đặc biệt, vấn đề nâng cao tính chủ động và vai trò chủ thể của người dân trong bảo tồn, phát huy các giá trị truyền thống được nhấn mạnh như một điều kiện quan trọng bảo đảm tính bền vững của các hoạt động này.

Bên cạnh đó, tọa đàm dành sự quan tâm đến vai trò của chuyển đổi số trong bảo tồn văn hóa và phát triển sinh kế ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các nội dung trao đổi đề cập đến việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý, quảng bá di sản, giới thiệu sản phẩm địa phương, mở rộng thị trường tiêu thụ, phát triển du lịch và quản lý tài nguyên. Đồng thời, các đại biểu thảo luận về những khó khăn trong tiếp cận, ứng dụng công nghệ, yêu cầu nâng cao năng lực số cho người dân và sự cần thiết phải gắn chuyển đổi số với điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội của từng cộng đồng.

Từ kết quả trao đổi, tọa đàm góp phần làm rõ những vấn đề thực tiễn đặt ra trong việc kết hợp bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống với phát triển kinh tế và giảm nghèo bền vững; đồng thời gợi mở các hướng nghiên cứu và kiến nghị chính sách nhằm tăng cường sự tham gia của cộng đồng, phát huy tri thức bản địa, nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách và ứng dụng chuyển đổi số phù hợp với đặc thù vùng dân tộc thiểu số. Đồng thời, tọa đàm cung cấp những thông tin và luận cứ thực tiễn có giá trị, phục vụ hoạt động nghiên cứu, khảo sát của Viện Dân tộc học và Tôn giáo học tại tỉnh Lạng Sơn; qua đó góp phần bổ sung cơ sở khoa học cho việc đề xuất giải pháp phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số trong phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững gắn với chuyển đổi số hiện nay.