Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ khảo sát thực tiễn tại Thành phố Hồ Chí Minh
Từ ngày 22/10 đến ngày 26/10/2026, đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã tiến hành khảo sát tại Thành phố Hồ Chí Minh. Hoạt động nằm trong khuôn khổ triển khai nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp Bộ “Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số ở Hoa Kỳ”, mã số KHXH/CT-NV/2026-03-08, do TS. Nguyễn Thị Oanh chủ trì.
Chuyến khảo sát tập trung tìm hiểu thực tiễn chuyển đổi số
bao gồm quy trình số hóa, quản trị số, ứng dụng công nghệ và tự động hóa trong
sản xuất; xây dựng chính quyền số, phát triển hạ tầng dữ liệu đô thị và định hướng
phát triển kinh tế số. Đây là những nội dung gắn với các vấn đề trọng tâm trong
nghiên cứu về chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số như vai trò của dữ liệu, nền tảng số
và trí tuệ nhân tạo đối với sản xuất, quản trị và cạnh tranh, cũng như các vấn
đề quyền lực số và chủ quyền dữ liệu. Thông qua việc tiếp cận các chủ thể có
vai trò khác nhau, đoàn công tác hướng tới ghi nhận cả kết quả đạt được lẫn những
vấn đề đang đặt ra trong quá trình phát triển nền kinh tế dựa trên dữ liệu và
công nghệ số tại Việt Nam.
Trong thời gian khảo sát, đoàn công tác đã làm việc, trao đổi
và thu thập thông tin tại Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố Hồ Chí Minh - đơn vị
giữ vai trò tổ chức triển khai, quản lý vận hành và phát triển các hệ thống
công nghệ số phục vụ chính quyền số, xã hội số và kinh tế số của Thành phố. Tại
buổi làm việc, ông Nguyễn Thanh Hòa, Phó Giám đốc Trung tâm đã chia sẻ về quá
trình xây dựng, vận hành các hệ thống số phục vụ hoạt động quản lý, điều hành của
chính quyền Thành phố, cùng vai trò của hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu số và
trí tuệ nhân tạo trong nâng cao năng lực quản trị đô thị. Trung tâm dữ liệu
Thành phố, mạng truyền dẫn chuyên dùng và các nền tảng số dùng chung tạo thành
nền tảng kỹ thuật cho hoạt động quản lý, điều hành. Trên nền tảng này, các hệ
thống như Tổng đài 1022, Trung tâm điều hành đô thị thông minh (IOC), Bản đồ số
TP.HCM và Ứng dụng Công dân số góp phần kết nối hoạt động của chính quyền với
nhu cầu thực tế của người dân, doanh nghiệp. Việc phát triển bản đồ số, kho dữ
liệu dùng chung và cổng dữ liệu mở cho thấy định hướng chuyển từ quản lý thông
tin phân tán sang tăng cường kết nối, khai thác và chia sẻ dữ liệu.
Bên cạnh đó, đoàn công tác đã khảo sát thực tế tại Tổng Công
ty 28 trực thuộc Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng. Đây là một doanh
nghiệp quân đội hoạt động trong lĩnh vực dệt may, cung ứng trang phục quân nhu
phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và xuất khẩu sang các thị trường quốc tế.
Tại đây, đoàn công tác tìm hiểu quy trình số hóa, quản trị số, ứng dụng công
nghệ và tự động hóa trong sản xuất, cũng như mô hình tổ chức của doanh nghiệp
quân đội trong bối cảnh số hóa. Đoàn đã khảo sát dây chuyền sản xuất tại xưởng
may, quan sát hệ thống chuyền treo vận chuyển sản phẩm giữa các công đoạn và việc
ứng dụng phần mềm quản lý sản xuất tại chuyền may. Hai bên cũng trao đổi về những
thách thức mà ngành dệt may đang đối mặt, như áp lực cạnh tranh về giá từ chuỗi
cung ứng sợi - bông của Trung Quốc và Ấn Độ, rào cản về truy xuất nguồn gốc xuất
xứ và áp lực về chi phí nhân công. Đoàn công tác đánh giá cao tính chủ động và
tiên phong của Tổng Công ty 28, coi đây là mô hình điểm có giá trị thực tiễn
cao.
Đặc biệt, từ thực tiễn triển khai, nội dung trao đổi tại các
buổi khảo sát được mở rộng ra những vấn đề có ý nghĩa như quyền lực số, chủ quyền
dữ liệu và chuyển đổi kép, trong đó chuyển đổi số gắn với ứng dụng trí tuệ nhân
tạo và mục tiêu phát triển xanh. Đây là những vấn đề liên quan trực tiếp đến
năng lực tự chủ, khả năng khai thác nguồn lực dữ liệu và sức cạnh tranh trong nền
kinh tế số, đồng thời có ý nghĩa tham chiếu đối với việc nghiên cứu vai trò của
dữ liệu và nền tảng số trong sự phát triển của chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số ở
Hoa Kỳ.
Việc kết hợp khảo sát tại đơn vị tổ chức triển khai chuyển đổi
số của chính quyền đô thị và tại doanh nghiệp sản xuất cho phép tiếp cận vấn đề
từ nhiều chiều cạnh, từ hạ tầng dữ liệu và quản trị đô thị đến tổ chức sản xuất
và áp lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ sở để nhận diện những
kết quả đạt được, các thách thức và yêu cầu đặt ra trong quá trình phát triển nền
kinh tế dựa trên dữ liệu và công nghệ số ở Việt Nam.
Kết quả khảo sát tại Thành phố Hồ Chí Minh sẽ được nhóm
nghiên cứu tổng hợp, phân tích, làm cơ sở đối chiếu thực tiễn trong nước với
quá trình phát triển của chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số ở Hoa Kỳ, phục vụ việc
triển khai nhiệm vụ nghiên cứu.
Chuyến khảo sát tại Thành phố Hồ Chí Minh là hoạt động
nghiên cứu thực tiễn có ý nghĩa, góp phần bổ sung tư liệu cho việc triển khai
nhiệm vụ cấp Bộ, đồng thời tăng cường trao đổi giữa các đơn vị triển khai chuyển
đổi số với cơ quan nghiên cứu khoa học xã hội, tạo điều kiện tiếp cận vấn đề từ
cả góc độ thực tiễn quản trị và nghiên cứu chính sách.
Một số hình ảnh làm việc của đoàn công tác:
Toàn cảnh buổi làm việc tại Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố Hồ Chí Minh
Ông Nguyễn Thanh Hòa - Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM chia sẻ thông tin với đoàn công tác
Đoàn công tác đặt câu hỏi tại buổi làm việc
Toàn cảnh buổi làm việc tại Tổng Công ty 28
Đoàn khảo sát thực tế dây chuyền sản xuất tại xưởng may của Tổng Công ty 28