Tham dự Hội nghị có các đồng chí Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm: PGS. TS. Tạ Minh Tuấn, Phó Bí thư Đảng ủy thường trực; PGS.TS. Nguyễn Đức Minh, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy; TS. Đinh Thị Mai, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy; đồng chí TS. Đỗ Xuân Lân, Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Viện Hàn lâm; các đồng chí lãnh đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc Viện Hàn lâm, lãnh đạo Văn phòng Đảng ủy, đại diện các tổ chức đoàn thể cùng đông đảo cán bộ lãnh đạo các đơn vị. Đại diện Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ và Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên tham dự theo hình thức trực tuyến.

Đặc biệt, Hội nghị còn có sự tham dự của TS. Đặng Xuân Thanh, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm, với tư cách khách mời.

Khối lượng công việc lớn, nhiều lĩnh vực có chuyển biến tích cực

Phát biểu khai mạc và định hướng thảo luận, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh, Quý III là thời điểm có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá tiến độ thực hiện kế hoạch năm 2026, đồng thời chuẩn bị các điều kiện để hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ trong Quý IV. Đây cũng là năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với hoạt động chung của Viện Hàn lâm.

Tại Hội nghị TS. Lê Nam Trung, Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm đã báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ công tác Quý III, trong đó nêu rõ: 9 tháng đầu năm 2026, Viện Hàn lâm đã bám sát chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và chương trình công tác, triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ quan trọng. Trong đó, nổi bật là việc đón đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương làm việc với Đảng ủy Viện Hàn lâm; tổ chức công bố Quyết định của Ban Bí thư về việc điều động, bổ nhiệm đồng chí Đinh Thị Mai giữ chức Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; triển khai kế hoạch giảm biên chế, xây dựng vị trí việc làm; xây dựng Đề án Đổi mới căn bản hoạt động khoa học theo định hướng đồng kiến tạo, đồng lan tỏa giá trị khoa học và triển khai đợt thi đua 100 ngày cao điểm tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số.

Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học và tư vấn chính sách, nhiều nhiệm vụ trọng điểm được triển khai đúng tiến độ. 55 đề tài độc lập cấp Bộ và 82 nhiệm vụ thuộc 8 Chương trình trọng điểm cấp Bộ mở mới năm 2026 đã hoàn thành thẩm định kinh phí, ký hợp đồng triển khai. Quý III ghi nhận 20 bài báo đăng trên các tạp chí quốc tế và 6 chương sách xuất bản quốc tế. Đáng chú ý, hoạt động hội thảo, tọa đàm có sự tăng tốc mạnh với hơn 80 hoạt động được tổ chức, trong đó có nhiều hội thảo quốc tế, diễn đàn và đối thoại khoa học tại Trung Quốc, Lào, Ấn Độ.

Công tác tư vấn chính sách tiếp tục đi vào nề nếp. Tính đến ngày 21/9/2026, Viện Hàn lâm đã xây dựng và gửi 16 báo cáo tư vấn chính sách tới lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các Ban Đảng và bộ, ngành; nâng tổng số báo cáo tư vấn chính sách từ đầu năm lên 62 báo cáo. Cùng với đó, Viện Hàn lâm tiếp tục hoàn thiện hệ thống quy chế quản lý khoa học, xuất bản, hội thảo, tư vấn chính sách, quyền tác giả; xây dựng Kế hoạch khoa học năm 2027 và Kế hoạch khoa học 5 năm 2026-2031.

Hoạt động hợp tác quốc tế diễn ra sôi nổi, với nhiều hoạt động đối ngoại cấp cao, các diễn đàn, hội thảo và đối thoại quốc tế. Viện Hàn lâm đón 23 đoàn quốc tế với 227 lượt khách, tổ chức 77 đoàn ra với 114 lượt cán bộ, viên chức; ký kết các thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026-2030 với Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào, Viện Khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào và Tỉnh ủy Cao Bằng.

Các lĩnh vực đào tạo sau đại học, tạp chí, xuất bản, thông tin khoa học, bảo tàng, tổ chức cán bộ, hành chính, tài chính, quản trị và chuyển đổi số cũng đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, Báo cáo đồng thời chỉ rõ một số nhiệm vụ còn chậm, kết quả giữa các đơn vị chưa đồng đều; tiến độ một số hội thảo trong nước, đoàn ra, thỏa thuận quốc tế còn thấp; việc gắn trách nhiệm cá nhân với tiến độ, chất lượng và kết quả nhiệm vụ chưa thật sự chặt chẽ; chuyển đổi số và quản trị dữ liệu chưa đồng bộ. Đây là những vấn đề cần được tập trung khắc phục trong Quý IV.

Cùng với đó, công tác chuyển đổi số và truyền thông tiếp tục có những kết quả đáng ghi nhận. Từ ngày 01/7 đến 22/9/2026, Cổng Thông tin điện tử Viện Hàn lâm đã đăng tải 874 tin, bài, đạt hơn 2,6 triệu lượt truy cập tích lũy và hơn 281 nghìn lượt tương tác.

Trao đổi thẳng thắn, tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm

Tại phần thảo luận, các đại biểu tập trung trao đổi về tiến độ thực hiện nhiệm vụ năm 2026, công tác nghiên cứu khoa học và tư vấn chính sách, tổ chức - cán bộ, chuyển đổi số, quản trị, tài chính, hợp tác quốc tế và những nhiệm vụ còn chậm tiến độ.

Các ý kiến cũng tập trung làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai nhiệm vụ, nhất là yêu cầu chuyển từ triển khai nhiệm vụ sang hoàn thành sản phẩm, nâng cao chất lượng và hiệu quả đầu ra, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của đơn vị, cá nhân chủ trì đối với những nhiệm vụ còn tồn đọng.

Đổi mới phương thức làm việc, lấy hiệu quả và sản phẩm làm thước đo

Phát biểu kết luận và chỉ đạo Hội nghị, GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm nhấn mạnh yêu cầu phải chuyển mạnh từ tư duy “triển khai nhiệm vụ” sang “hoàn thành sản phẩm”, lấy tiến độ, chất lượng, hiệu quả và kết quả đầu ra làm thước đo.

Theo Chủ tịch Viện Hàn lâm, Quý III đã ghi nhận khối lượng công việc rất lớn, sự đổi mới khá toàn diện, đồng bộ trên nhiều mặt và sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cũng như viên chức, người lao động. Tuy nhiên, giữa nỗ lực và hiệu quả, kết quả thực tế vẫn còn khoảng cách. Vì vậy, vấn đề đặt ra không chỉ là làm nhiều mà phải tổ chức công việc khoa học hơn, quyết liệt hơn và tạo ra sản phẩm cụ thể, có chất lượng.

Chủ tịch Viện Hàn lâm yêu cầu các cấp lãnh đạo, nhất là người đứng đầu các đơn vị, phải thay đổi tư duy, phương thức tổ chức và điều hành công việc; chủ động tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để cán bộ thực hiện nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm và quyết tâm cao. Theo đó, những nhiệm vụ đã được giao phải được theo dõi đến cùng, không để xảy ra tình trạng chậm muộn, tồn đọng hoặc đẩy việc sang cuối năm.

Một trong những yêu cầu được GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm nhấn mạnh là phải rà soát toàn bộ các nhiệm vụ đã được xây dựng trong kế hoạch nhưng chưa thực hiện, đang thực hiện hoặc có nguy cơ bị bỏ sót, đồng thời tổ chức kiểm tra để xác định rõ đơn vị, cá nhân và nguyên nhân của từng nhiệm vụ chậm. Việc rà soát phải được tiến hành sớm, tránh tình trạng đến cuối năm mới kiểm điểm, trong khi khối lượng công việc dồn lại quá lớn.

Chủ tịch Viện Hàn lâm cũng yêu cầu từ Quý IV, việc đăng ký nhiệm vụ phải được thực hiện ngay từ đầu quý, làm cơ sở để đánh giá thực chất kết quả thực hiện. Các nhiệm vụ về giải ngân và số hóa theo kế hoạch 100 ngày phải được đưa vào hệ thống nhiệm vụ bắt buộc để theo dõi, đánh giá. Cách làm này nhằm khắc phục tình trạng “vừa đăng ký, vừa đánh giá”, qua đó tạo cơ sở minh bạch để nhận diện nhiệm vụ hoàn thành đúng hạn, nhiệm vụ chậm tiến độ và những kết quả vượt yêu cầu.

Đặc biệt, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phải gắn với kỷ luật, kỷ cương nhưng không đồng nghĩa với quản lý máy móc đối với đội ngũ khoa học. Việc đánh giá cán bộ cần bảo đảm minh bạch, khách quan, có giải trình, gắn với vị trí việc làm, sản phẩm và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đối với cán bộ khoa học, cần tạo không gian cần thiết cho nghiên cứu, khảo sát, đi thực tế, làm việc tại thư viện hoặc nghiên cứu tại nhà, nhưng phải đăng ký, báo cáo và bảo đảm sản phẩm công việc theo quy định.

Về nhiệm vụ Quý IV, Chủ tịch Viện Hàn lâm yêu cầu toàn hệ thống tập trung cao độ hoàn thành kế hoạch công tác năm 2026. Tập trung đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi số, giải ngân kinh phí thường xuyên và vốn đầu tư; hoàn thành các nhiệm vụ do cấp trên giao; xử lý dứt điểm các tồn đọng, sai phạm, thu hồi kinh phí; hoàn thiện việc xử lý các cơ sở nhà, đất và các nhiệm vụ liên quan đến thanh tra, kiểm tra, kiểm toán.

Cùng với đó, Viện Hàn lâm tiếp tục triển khai hiệu quả các nghị quyết, kết luận của Trung ương; tập trung vào nghiên cứu khoa học cơ bản, tư vấn chính sách, đổi mới quản trị khoa học; hoàn thiện Đề án Đổi mới căn bản hoạt động khoa học theo hướng đồng kiến tạo, đồng lan tỏa giá trị khoa học; xây dựng các quy chế, quy định tạo hành lang pháp lý cho hoạt động khoa học và quản trị Viện Hàn lâm. Đây cũng là những định hướng đã được xác định trong kế hoạch nhiệm vụ Quý IV, với yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và đánh giá theo kết quả đầu ra.

Toàn cảnh Hội nghị

Hội nghị giao ban Quý III năm 2026 vì vậy không chỉ là dịp đánh giá khối lượng công việc đã thực hiện, mà quan trọng hơn là thống nhất phương thức tổ chức thực hiện trong chặng cuối năm. Từ những kết quả đạt được, những hạn chế được nhận diện và yêu cầu đổi mới phương thức làm việc được Chủ tịch Viện Hàn lâm nhấn mạnh, toàn hệ thống hướng tới mục tiêu rõ ràng: không để nhiệm vụ tồn đọng, không để chậm muộn, lấy sản phẩm thực chất làm thước đo và quyết tâm hoàn thành toàn diện kế hoạch công tác năm 2026.

Một số hình ảnh tại Hội nghị