GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phát biểu khai mạc tại buổi Lễ

Trưng bày do Viện Triết học và Viện Nhà nước và Pháp luật chủ trì, Văn phòng Viện Hàn lâm phối hợp tổ chức. Sự kiện không chỉ giới thiệu không gian trưng bày thành tựu nghiên cứu khoa học mà còn là thiết chế học thuật có ý nghĩa chính trị, khoa học và nhân văn trong dẫn dắt nhận thức, kiến tạo phát triển Việt Nam trong bối cảnh mới. Qua đó khẳng định vị trí, vai trò nền tảng và định hướng của Triết học, cũng như vai trò điều chỉnh, kiến tạo và bảo đảm trật tự xã hội của Luật học trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Khai mạc chuyên đề trưng bày lần thứ tư có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi Viện Hàn lâm đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng đồng ý chủ trương tại Nghị quyết số 03-NQ/TW ngày 25/3/2025, Bộ Chính trị quyết định chuyển từ cơ quan thuộc Chính phủ sang đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Quyết định số 12-QĐ/TW ngày 30/3/2026, qua đó nâng tầm vị thế và đặt ra những yêu cầu nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách cung cấp luận cứ khoa học mang tầm chiến lược cho Đảng và Nhà nước.

Tham dự buổi lễ có các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Viện Hàn lâm; đại diện lãnh đạo các đơn vị  trực thuộc; các nhà khoa học, chuyên gia và đông đảo cán bộ, viên chức người lao động đang làm việc tại trụ sở số 1 Liễu Giai, viên chức, người lao động Viện Triết học, Viện Nhà nước và Pháp luật. Chương trình khai mạc được tổ chức trang trọng, có chiều sâu lịch sử của dân tộc tạo không gian kết nối triết học, dân tộc, nhà nước và pháp luật.

Phát biểu khai mạc, GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm nhấn mạnh: việc tổ chức các trưng bày chuyên đề tại trụ sở Viện Hàn lâm được triển khai trên cơ sở Đề án “Trưng bày thành tựu, nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn theo chủ đề của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam” ban hành kèm theo Quyết định số 1660/QĐ-KHXH ngày 12/12/2025 của Chủ tịch Viện nhằm mục tiêu giới thiệu đến công chúng các thành tựu nghiên cứu tiêu biểu của Viện Triết học, Viện Nhà nước và Pháp luật trong thời gian qua.

Chủ tịch Viện Hàn lâm khẳng định, Triết học và Luật học được giới thiệu trong không gian trưng bày chính là những trụ cột cốt lõi của nền tảng phát triển. Triết học định hình nhận thức, xác lập hệ giá trị và dẫn dắt tư duy phát triển. Luật học chuyển hóa các giá trị đó thành thiết chế, bảo đảm công bằng, trật tự và tính dự báo của đời sống xã hội. Sự tương tác giữa tư duy và thể chế, giữa triết học và pháp luật, tạo nên điều kiện để phát triển diễn ra theo hướng có định hướng, có kiểm soát và bền vững.

GS.TS. Võ Khánh Vinh, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật phát biểu tại Lễ Khai mạc trưng bày

Không gian trưng bày được kiến tạo như một hạ tầng tri thức mở, nơi các thành tựu khoa học được tái cấu trúc, diễn giải và lan tỏa theo cách tiếp cận hiện đại, đa chiều và giàu tính tương tác. Trong không gian đó, tri thức được chuyển hóa thành trải nghiệm, các kết quả nghiên cứu vận hành như một dòng chảy kết nối học thuật với đời sống, nghiên cứu với thực tiễn, Việt Nam với thế giới.

Không gian Trưng bày “Vững nền tảng- Sáng tương lai”

Trưng bày của Viện Triết học và Viện Nhà nước và Pháp luật đã không chỉ góp phần tạo nên chiều sâu học thuật mà còn mang tầm lý luận chính trị cao, nâng cao nhận thức cho cán bộ, viên chức và người lao động, sẵn sàng tâm thế đổi mới, sáng tạo trong nghiên cứu khoa học mang tầm chiến lược cao đáp ứng sự yêu cầu trong giai đoạn mới. Qua đó góp phần đưa tri thức khoa học, lý luận triết học, cung cấp kiến thức pháp luật đến gần hơn với công chúng.

Tại buổi lễ, thay mặt Lãnh đạo Viện Hàn lâm, GS.TS. Lê Văn Lợi khẳng định một thông điệp “Tri thức khoa học xã hội và nhân văn giữ vai trò định hướng nhận thức và góp phần kiến tạo tương lai phát triển của quốc gia”. Đồng thời, Chủ tịch Viện Hàn lâm bày tỏ sự tri ân sâu sắc tới các thế hệ nhà khoa học, những người đã bền bỉ vun đắp nền tảng học thuật bằng trí tuệ, tâm huyết và trách nhiệm khoa học. Giáo sư Chủ tịch Lê Văn Lợi ghi nhận và biểu dương tinh thần chủ động, sáng tạo, trách nhiệm của các đơn vị tham gia tổ chức; đồng thời tri ân sâu sắc đến các thế hệ lãnh đạo, viên chức và người lao động đã kế thừa, gìn giữ, nghiên cứu, bảo tồn và phát huy những thành tựu hôm nay.

Các đại biểu tham dự buổi Lễ khai mạc trưng bày

GS.TS Phạm Văn Đức, nguyên Viện trưởng Viện Triết học, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam cho biết, triết học giữ vai trò nền tảng về thế giới quan và phương pháp luận.Hành trình của Viện Triết học bắt đầu từ năm 1959, với tiền thân là Tổ Triết học thuộc Ủy ban Khoa học Nhà nước. Trải qua các giai đoạn lịch sử, Viện luôn gắn bó với những yêu cầu sống còn của đất nước. Giai đoạn 1959 - 1975, giữa bom đạn chiến tranh, các nhà khoa học đã đặt những viên gạch đầu tiên cho ngành Triết học tại Việt Nam, nghiên cứu triết học Mác - Lênin và lịch sử tư tưởng dân tộc để phục vụ nhiệm vụ chính trị, tư tưởng.

 Giai đoạn 1975 - 1986, Viện tập trung nghiên cứu lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, khởi đầu kỷ nguyên Đổi mới. Giai đoạn 1986 đến nay, Viện tiên phong nghiên cứu các vấn đề lý luận thực tiễn trong bối cảnh hội nhập, toàn cầu hóa, bảo vệ nền tảng tư tưởng và làm phong phú lý luận của Đảng.

 Nhiều học giả như GS. Vũ Khiêu, GS. Đặng Xuân Kỳ (Giải thưởng Hồ Chí Minh), PGS.TS. Nguyễn Tài Thư (Giải thưởng Nhà nước) đã làm rạng danh nền học thuật nước nhà. 

 Tiếp đó, GS.TS. Võ Khánh Vinh, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam chia sẻ về hành trình gần 60 năm hình thành và phát triển của đơn vị. Theo đó, từ những nghiên cứu lý luận đầu tiên phục vụ xây dựng Hiến pháp trong giai đoạn 1959 - 1967, đến việc cung cấp luận cứ cho hệ thống pháp luật thống nhất sau năm 1975, Viện đã khẳng định vai trò không thể thay thế.

 Đặc biệt, trong thời kỳ đổi mới, dưới sự dẫn dắt của các học giả tiêu biểu như GS.TSKH. Đào Trí Úc, GS.TS. Võ Khánh Vinh, Viện đã tạo ra các công trình nền tảng về: Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam; cải cách tư pháp và kiểm soát quyền lực nhà nước; hoàn thiện hệ thống pháp luật trong nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế.

 Viện Nhà nước và Pháp luật cũng đã tham gia sâu vào các dấu mốc lập hiến quan trọng (Hiến pháp 1992 và 2013), góp phần định hình cấu trúc thể chế đất nước bền vững trước những biến động toàn cầu.

 Sự kiện “Vững nền tảng - Sáng tương lai” không chỉ đơn thuần là buổi trưng bày các đầu sách hay công trình nghiên cứu. Đây là dịp để Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam bày tỏ lòng tri ân sâu sắc tới các thế hệ nhà khoa học đã bền bỉ vun đắp nền tảng học thuật bằng trí tuệ và tâm huyết.Trưng bày “Vững nền tảng - Sáng tương lai” sẽ trở thành một không gian học thuật có giá trị lâu dài, một điểm kết nối giữa các cộng đồng tri thức, là biểu trưng cho năng lực tư duy, nghiên cứu, khát vọng vươn lên mạnh mẽ và cống hiến của khoa học xã hội và nhân văn Việt Nam, đáp ứng yêu cầu nhiệm của Viện Hàn lâm. trong kỷ nguyên hội nhập toàn cầu.

Với tinh thần đó, đồng chí Chủ tịch Viện Hàn lâm đã tuyên bố khai mạc trưng bày, gửi lời chúc mừng tốt đẹp đến với toàn thể các đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học và toàn thể cán bộ, viên chức, người lao đồng. Đồng thời bày tỏ niềm tin vào sứ mệnh khoa học cao quý, nỗ lực vươn lên, chung sức đồng lòng, kiến tạo tương lai tươi sáng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Một số hình ảnh tại Lễ Khai mạc:

GS.TS. Lê Văn Lợi bắt tay tri ân GS.TS. Hoàng Thế Liên, nguyên Thứ trưởng thường trực Bộ Tư pháp, PGS.TS. Lê Minh Thông, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cùng các chuyên gia, nhà khoa học, nguyên cán bộ của hai Viện tại buổi Lễ khai mạc trưng bày