Cục diện thế giới 2026 và tác động đến khu vực Châu Á - Thái Bình Dương
14/11/2026
Sáng ngày 13/11/2026, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương (IAPS) trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam phối hợp với Tổ chức Friedrich-Ebert-Stiftung (FES) Việt Nam tổ chức Tọa đàm khoa học “Cục diện thế giới 2026 và tác động đến khu vực Châu Á - Thái Bình Dương”. Tham dự tạo đàm có các chuyên gia, nhà khoa học đến từ các cơ quan nghiên cứu của Viện Hàn lâm, các trường đại học, cơ quan ngoại giao.
TS. Nguyễn Xuân Cường, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương, phát biểu khai mạc Tọa đàm
Phát biểu khai mạc, TS. Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh hệ thống
quốc tế đang trải qua chuyển dịch cấu trúc xây sắc theo hướng đa cực, đa trung
tâm phức tạp hơn với các tác động mở rộng từ ngoại giao tới thương mại và các
lĩnh vực mới như công nghệ, dữ liệu, kiểm soát chuỗi cung ứng. Năm 2026, thế giới
trải qua áp lực lớn từ bối cảnh địa chính trị và địa kinh tế toàn cầu biến động
nhanh, khi quản trị đa phương truyền thống chịu sức ép và nguy cơ đứt gãy sâu sắc.
Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương nằm tại giao điểm của những xu hướng toàn cầu
này. Một mặt, đây vẫn là động lực tăng trưởng kinh tế năng động nhất thế giới.
Mặt khác, khu vực này cũng trở thành không gian cạnh tranh chiến lược phức tạp.
Các quốc gia trong khu vực đang phải chèo lái qua những biến động đan xen: từ
quản trị việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng, giảm thiểu rủi ro địa kinh tế, cho đến
xử lý các điểm nóng an ninh và thách thức phi truyền thống. Trong bối cảnh đó,
các khuôn khổ đa phương, đặc biệt là vai trò trung tâm của ASEAN, đang đứng trước
những phép thử quan trọng. Việc duy trì đối thoại là cần thiết, nhưng xây dựng
“khả năng chống chịu chiến lược” mới là điều quyết định. Buổi tọa đàm nhìn lại
những xu hướng lớn trong năm 2026 từ các góc nhìn khác nhau và trên cơ sở đó,
đưa ra các cơ sở lý luận và thực tiễn để làm sáng tỏ những biến động phức tạp của
toàn cầu, đồng thời đưa ra các khuyến nghị cụ thể, có tính khả thi cao cho các
nhà hoạch định chính sách tại Việt Nam và rộng hơn là toàn khu vực.
Ông Timo Rinke, Trưởng Đại diện, FES Việt Nam, phát biểu chào mừng Toạ đàm
Trong bài phát biểu chào mừng, Ông Timo
Rinke, Trưởng Đại diện FES Việt Nam chia sẻ quan điểm về bối cảnh hệ thống quốc
tế trải qua một trong những giai đoạn chuyển dịch cấu trúc sâu sắc nhất. Trật tự
thế giới đang chuyển dịch định hình theo hướng đa cực, đa trung tâm và phức tạp
hơn. Đánh giá cao những kết quả hợp tác giữa Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình
Dương và FES Việt Nam trong thời gian qua và tin tưởng rằng tọa đàm ngày
hôm nay không chỉ được thiết kế nhằm trao đổi các góc nhìn học thuật, mà còn để
đưa ra các định hướng chính sách dựa trên các bằng chứng thực tiễn.
Tọa đàm gồm ba chủ đề chính có tính nối tiếp và logic:
- Chủ đề 1: Cục diện thế giới 2026 - Sự định hình của trật tự đa cực và các
động lực mới. Các diễn giả sẽ phân tích sự gắn kết giữa AI, bán dẫn, chuỗi cung
ứng với sức mạnh quốc gia, cùng tác động địa kinh tế toàn diện từ khủng hoảng
Trung Đông.
- Chủ đề
2: Châu Á - Thái Bình Dương trước giao điểm của các chiến lược lớn. Phiên làm
việc sẽ đi sâu làm rõ sự điều chỉnh chính sách đối ngoại của các cường quốc như
Trung Quốc, Mỹ, Nga cùng mối tương quan giữa tranh chấp địa chính trị và thách
thức an ninh phi truyền thống tại các điểm nóng khu vực.
- Chủ đề
3: Hàm ý chiến lược và khuyến nghị chính sách đối với các quốc gia khu vực và
Việt Nam. Phiên cuối cùng sẽ thảo luận về lộ trình xây dựng khả năng chống chịu
chiến lược cho ASEAN và định hướng giải pháp giúp Việt Nam nâng cao tự chủ chiến
lược và vị thế quốc gia.
PGS.TS. Nguyễn Huy Hoàng trình bày tại Toạ đàm
GS.TS. Nguyễn Vũ Tùng thảo luận tại Tọa đàm
Các đại biểu tham dự Tọa đàm chụp ảnh lưu niệm
Phát biểu
bế mạc, TS. Nguyễn Xuân Cường tổng kết tọa đàm với nhận định Châu Á – Thái Bình
Dương sẽ tiếp tục chịu tác động mạnh từ cạnh tranh nước lớn, điều chỉnh chiến
lược của các cường quốc gắn với gia tăng cạnh tranh công nghệ chiến lược, biến
động năng lượng. Các điểm nóng an ninh dù khó bủng nổ lớn nhưng vẫn tiếp tục diễn
biến phức tạp. Trong bối cảnh đó, ASEAN và Việt Nam cần chủ động củng cố năng lực
chống chịu, đa dạng hóa đối tác và chuỗi cung ứng, đồng thời phát huy vai trò của
đối thoại đa phương để bảo vệ ổn định, phát triển và vị thế chiến lược trong
khu vực. Một điểm nhấn chung của trong phát biểu của các học giả trong Tọa đàm
là việc duy trì đối thoại đa phương đồng thời với xây dựng “khả năng chống chịu
chiến lược” có vai trò quyết định trong tăng cường tự chủ chiến lược, thông qua
đa dạng hóa chuỗi cung ứng, giảm thiểu rủi ro địa kinh tế và xử lý hiệu quả các
thách thức an ninh truyền thống lẫn phi truyền thống. Với Việt Nam, cần thiết vừa
giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, vừa chủ động ứng phó các cú sốc bên ngoài,
trong đó, xây dựng các vùng đệm an toàn về năng lượng, công nghệ và nhân lực có
ý nghĩa chiến lược quan trọng. Việt Nam cũng cần tận dụng hiệu quả các mạng lưới
đối tác để chuyển hóa uy tín ngoại giao thành lợi ích phát triển kinh tế – xã hội
thực chất.
Hồng Minh
Nguồn bài viết: Trang Thông tin điện tử Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương