Ban chủ trì hội thảo

Kinh tế tư nhân cần được đặt trong không gian phát triển vùng

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh phát triển kinh tế tư nhân đang đứng trước những yêu cầu và cơ hội mới. Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/05/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã xác định các định hướng quan trọng nhằm thúc đẩy khu vực này phát triển nhanh, bền vững và trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế. Đối với Trung Bộ và Tây Nguyên, việc cụ thể hóa chủ trương mới đòi hỏi phải gắn với đặc điểm phát triển, lợi thế so sánh, tiềm năng nguồn lực và các điểm nghẽn riêng của từng địa phương, đồng thời đặt trong yêu cầu tăng cường liên kết vùng và hình thành các không gian phát triển mới.

Hội thảo có sự tham dự của đông đảo đại biểu đến từ các cơ quan quản lý các sở, ban ngành của địa phương, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các tổ chức có liên quan.

Về phía Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên có TS. Nguyễn Duy Thụy, Viện trưởng; TS. Trần Minh Đức, Phó Viện trưởng cùng viên chức và người lao động của Viện.

 Phát biểu đề dẫn, TS. Nguyễn Duy Thụy, Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên nhấn mạnh vai trò của kinh tế tư nhân trong thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, huy động nguồn lực xã hội, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng, khu vực kinh tế tư nhân cần được đặt trong không gian phát triển vùng, gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng cường liên kết giữa các địa phương, doanh nghiệp và các chủ thể trong chuỗi giá trị.

Theo TS. Nguyễn Duy Thụy, khu vực kinh tế tư nhân ở vùng Trung Bộ và Tây Nguyên còn nhiều dư địa phát triển nhưng vẫn phải đối mặt với những hạn chế về quy mô doanh nghiệp, khả năng tiếp cận nguồn lực, năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo, liên kết chuỗi giá trị và liên kết vùng. Vì vậy, Hội thảo không chỉ là nơi trao đổi kết quả nghiên cứu mà còn là diễn đàn để nhận diện rõ hơn các điểm nghẽn trong thực tiễn, từ đó đề xuất giải pháp và chính sách có tính khả thi, phù hợp hơn với điều kiện phát triển của vùng.

TS. Nguyễn Duy Thụy kỳ vọng các kết quả nghiên cứu và trao đổi tại Hội thảo sẽ bổ sung luận cứ khoa học phục vụ công tác hoạch định chính sách và thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, đặc biệt tại tỉnh Đắk Lắk nói riêng và khu vực Trung Bộ - Tây Nguyên nói chung. Hội thảo đồng thời là hoạt động thiết thực trong chuỗi các sự kiện hợp tác giữa Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và UBND tỉnh Đắk Lắk trong thời gian đến, góp phần tăng cường gắn kết giữa nghiên cứu khoa học với yêu cầu thực tiễn của địa phương.

140 tham luận, nhiều vấn đề phát triển vùng được tiếp cận đa chiều

Ban Tổ chức đã nhận được 140 bài tham luận từ đại diện các cơ quan Đảng, cơ quan quản lý nhà nước từ Trung ương đến địa phương, các hiệp hội ngành nghề, viện nghiên cứu, học viện, trường đại học và doanh nghiệp. Qua quá trình phản biện và biên tập, 60 tham luận được lựa chọn đưa vào kỷ yếu khoa học xuất bản có chỉ số ISBN. Quy mô và cơ cấu bài viết cho thấy chủ đề phát triển kinh tế tư nhân đang nhận được sự quan tâm rộng rãi từ giới nghiên cứu, hoạch định chính sách và cộng đồng hoạt động thực tiễn.

Các tham luận tiếp cận tương đối toàn diện các vấn đề của kinh tế tư nhân trong vùng, từ chuyển đổi mô hình tăng trưởng, thể chế và chính sách, cơ chế tài chính, môi trường đầu tư, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp đến đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển nguồn nhân lực và liên kết vùng. Nhiều nghiên cứu đi sâu vào thực tiễn phát triển tại các địa phương, qua đó cung cấp thêm bằng chứng và góc nhìn đa chiều cho việc thiết kế các giải pháp phát triển phù hợp với điều kiện của Trung Bộ và Tây Nguyên.

Đối với Đắk Lắk, một số tham luận tập trung vào các chủ đề như hỗ trợ doanh nghiệp, nâng cao năng lực nội sinh của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch; định hướng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tạo đồng thuận xã hội và nâng cao trách nhiệm của kinh tế tư nhân đối với phát triển bền vững; phát triển hạ tầng công nghiệp phục vụ khu vực kinh tế tư nhân. Các phân tích tại Hội thảo cho thấy tỉnh có nhiều điều kiện để phát triển kinh tế tư nhân gắn với không gian liên kết cao nguyên - duyên hải, khai thác lợi thế nông nghiệp, công nghiệp chế biến, dịch vụ, du lịch và logistics.

Từ lợi thế sẵn có đến năng lực cạnh tranh thực chất

Bên cạnh tiềm năng, các tham luận đã chỉ ra nhiều rào cản đối với sự phát triển của kinh tế tư nhân như chất lượng thể chế, khả năng tiếp cận các nguồn lực, năng lực quản trị, thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, hạn chế về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, bất cập về hạ tầng cũng như mức độ liên kết còn hạn chế giữa doanh nghiệp với các chủ thể trong chuỗi giá trị. Một số nghiên cứu nhấn mạnh yêu cầu tăng cường vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp tư nhân lớn, doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa trong liên kết với doanh nghiệp nhỏ và hộ nông dân; đồng thời thúc đẩy liên kết Tây Nguyên - Nam Trung Bộ - Đông Nam Bộ, phát triển các hành lang kinh tế và khuyến khích đầu tư liên tỉnh, liên vùng.

Một thông điệp nổi bật được thể hiện xuyên suốt các phiên trao đổi là cần chuyển từ mô hình phát triển dựa chủ yếu vào lợi thế và nguồn lực sẵn có sang nâng cao năng lực cạnh tranh thực chất của doanh nghiệp. Theo đó, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cần trở thành những động lực then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.

Thông qua các tham luận và thảo luận tại Hội thảo, nhiều cơ hội, thách thức và yêu cầu mới đối với phát triển kinh tế tư nhân vùng Trung Bộ và Tây Nguyên được nhận diện rõ hơn. Các kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp thêm luận cứ cho việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, khơi thông và phân bổ hiệu quả các nguồn lực, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, đồng thời tăng cường liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Hội thảo khoa học thường niên năm 2026 với chủ đề “Phát triển kinh tế tư nhân vùng Trung Bộ và Tây Nguyên” vì vậy không chỉ có ý nghĩa về mặt học thuật mà còn tạo thêm cầu nối giữa nghiên cứu khoa học, quản lý nhà nước và thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Những kết quả, đề xuất và khuyến nghị được trao đổi tại Hội thảo là nguồn tham khảo có giá trị cho các cơ quan hoạch định chính sách, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình phát huy tiềm năng, lợi thế và tạo động lực mới cho phát triển nhanh, bền vững vùng Trung Bộ và Tây Nguyên trong thời gian tới.