Xuất phát từ thực tiễn đó, đề tài tập trung nhận diện và phân tích những rào cản tâm lý đối với phát triển kinh tế hộ gia đình của đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Đắk Lắk. Trên cơ sở tiếp cận của tâm lý học, nghiên cứu xem xét ba nhóm rào cản chủ yếu: rào cản về nhận thức, rào cản về cảm xúc và rào cản về hành vi, đồng thời phân tích các yếu tố có liên quan nhằm đề xuất những giải pháp phù hợp với đặc điểm tâm lý và điều kiện sống của người dân.

Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu, nhóm đề tài tiến hành khảo sát định lượng 304 người thuộc các hộ gia đình dân tộc thiểu số tại tỉnh Đắk Lắk, kết hợp với phương pháp phỏng vấn sâu nhằm tìm hiểu những biểu hiện tâm lý trong quá trình tổ chức sản xuất, lựa chọn sinh kế và phát triển kinh tế hộ gia đình. Việc kết hợp các phương pháp nghiên cứu giúp làm rõ không chỉ mức độ biểu hiện của những rào cản tâm lý mà còn cả những trải nghiệm và khó khăn của người dân trong thực tiễn.

Kết quả nghiên cứu cho thấy các rào cản tâm lý đối với phát triển kinh tế hộ gia đình tồn tại ở mức tương đối đáng chú ý, trong đó rào cản về nhận thức biểu hiện nổi bật hơn so với rào cản về hành vi và cảm xúc. Những hạn chế trong nhận thức về cơ hội phát triển kinh tế, khả năng tiếp cận và xử lý thông tin, cùng với những khó khăn trong thay đổi thói quen và phương thức sản xuất có thể trở thành trở ngại đối với việc chủ động phát triển sinh kế.

Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng chỉ ra vai trò của các yếu tố cảm xúc và hành vi trong quá trình phát triển kinh tế hộ gia đình. Những lo lắng trước rủi ro, sự thiếu tự tin khi tiếp cận phương thức sản xuất mới hoặc tâm lý e ngại thay đổi có thể ảnh hưởng đến quyết định kinh tế của người dân. Điều này cho thấy việc hỗ trợ phát triển kinh tế hộ gia đình không chỉ cần tập trung vào nguồn lực vật chất mà còn phải quan tâm đến những điều kiện và nguồn lực tâm lý của chủ thể tham gia.

Trên cơ sở những kết quả nghiên cứu, đề tài đề xuất các định hướng giải pháp nhằm giảm thiểu rào cản tâm lý, nâng cao nhận thức, củng cố sự tự tin và thúc đẩy tính chủ động của đồng bào dân tộc thiểu số trong phát triển kinh tế hộ gia đình. Các giải pháp nhấn mạnh sự cần thiết của việc kết hợp hỗ trợ sinh kế với hoạt động truyền thông, tư vấn, tập huấn và nâng cao năng lực phù hợp với đặc điểm văn hóa, tâm lý của cộng đồng.

Tại buổi nghiệm thu, Hội đồng nghiệm thu đã nghe nhóm nghiên cứu trình bày những kết quả chính của đề tài, đồng thời trao đổi, nhận xét và góp ý về cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu, kết quả khảo sát thực trạng, ghi nhận những giá trị khoa học và giá trị thực tiễn của đề tài. Những ý kiến chuyên môn của Hội đồng là cơ sở quan trọng để nhóm nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện báo cáo tổng kết và các sản phẩm khoa học liên quan.

Kết thúc buổi làm việc, đề tài được Hội đồng đánh giá đạt yêu cầu và thông qua nghiệm thu. Kết quả này ghi nhận những nỗ lực của nhóm nghiên cứu trong việc tiếp cận vấn đề phát triển kinh tế hộ gia đình từ góc độ tâm lý học, góp phần bổ sung cơ sở khoa học cho việc nhận diện và tháo gỡ những rào cản phi vật chất trong phát triển sinh kế của đồng bào dân tộc thiểu số.

Với những kết quả đạt được, đề tài góp phần cung cấp luận cứ khoa học phục vụ việc xây dựng và triển khai các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế hộ gia đình, giảm nghèo bền vững và nâng cao đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số tại Đắk Lắk nói riêng và khu vực Tây Nguyên nói chung. Việc tổ chức nghiệm thu đề tài tiếp tục khẳng định định hướng của Viện Xã hội học và Tâm lý học trong việc gắn kết nghiên cứu khoa học với những vấn đề thực tiễn của đất nước, phát huy vai trò của khoa học xã hội trong phát triển con người và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững.