Bài viết chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, qua góc nhìn vai trò của cộng đồng người Việt tại Ấn Độ trong giao lưu văn hóa giữa hai nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp gỡ cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và cộng đồng người Việt Nam tại Ấn Độ (5/2026) (Ảnh: TTXVN)
Người Việt tại Ấn Độ sinh sống ở nhiều địa phương, tập trung chủ yếu tại New Delhi, thuộc Vùng Thủ đô Quốc gia Delhi, và Chennai, thuộc bang Tamil Nadu (Báo Điện tử Chính phủ, 2026). Ở những nơi này, người Việt vừa giữ liên lạc với nhau, vừa xây dựng quan hệ với người dân sở tại. Qua những mối quan hệ ấy, việc gìn giữ tiếng Việt và phong tục có thể mở ra cơ hội giao lưu, nhất là khi hai bên tiếp tục gặp gỡ hoặc cùng tổ chức các hoạt động chung.
1. Kết nối người Việt ở nhiều bang
New Delhi và Chennai là hai nơi tập trung đông người Việt nhất tại Ấn Độ. Tháng 4/2026, Báo Điện tử Chính phủ nêu con số khoảng 1.000 người. Tại cuộc gặp với kiều bào tháng 5 cùng năm, Đại sứ Nguyễn Thanh Hải cho biết cộng đồng có trên 1.200 người. Đến tháng 9, Đài Tiếng nói Việt Nam đưa ra ước tính từ 1.000 đến 1.200 người, những nguồn chưa công bố cách tính hoặc số người theo từng thành phố, vì vậy những con số này cho biết quy mô gần đúng của cộng đồng (Báo Điện tử Chính phủ, 2026; Cổng Thông tin điện tử Quốc hội, 2026; VOV, 2026).
Cộng đồng gồm những người sang Ấn Độ làm việc, học tập, tu học hoặc định cư qua hôn nhân (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, 2026). Tại đại hội đầu tiên của Hội Sinh viên Việt Nam tại Ấn Độ cuối tháng 11/2025, Đại sứ Nguyễn Thanh Hải cho biết trong khoảng 1.000 người Việt tại đây có khoảng 400 sinh viên, trong đó có nhiều tăng ni (Phan Tùng, 2025). Vì người học chiếm một phần đáng kể trong ước tính này, trường đại học và cơ sở tu học cũng là nơi cần chú ý khi tìm hiểu quan hệ giữa người Việt với xã hội sở tại.
Đại hội Hội người Việt Nam tại Ấn Độ tại New Delhi, Ấn Độ (14/4/2024)
Sống ở các bang khác nhau, bà con khó gặp mặt thường xuyên. Đại hội Hội Người Việt Nam tại Ấn Độ năm 2024 kết hợp họp trực tiếp và trực tuyến để người Việt ở nhiều thành phố có thể tham gia. Tại đại hội, đại diện kiều bào đề xuất tăng liên hệ giữa các nhóm ở các bang và chia sẻ thông tin về Ấn Độ với công chúng Việt Nam (Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ, 2024). Đề xuất này cho thấy giao lưu có thể diễn ra theo hai chiều. Kinh nghiệm sống ở Ấn Độ, khi được chia sẻ với người thân hoặc qua hoạt động hội, có thể giúp người Việt trong nước hiểu thêm về xã hội Ấn Độ (Levitt, 1998, tr.927).
2. Văn hóa Việt qua ngày Tết và đời sống gia đình
Tại Chennai, Hội Người Việt Nam tại địa phương phối hợp với Đại sứ quán và Lãnh sự danh dự Việt Nam tại Tamil Nadu tổ chức chương trình đón Tết. Bà con biểu diễn văn nghệ và cùng thưởng thức các món ăn truyền thống (Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ, 2023). Đây là dịp để những người sống xa nhau gặp lại và để trẻ em làm quen với phong tục ngày Tết.
Tại New Delhi, chương trình Xuân Quê hương tháng 2/2026 có sự tham dự của bạn bè Ấn Độ (Khánh Lan, 2026). Với những người lần đầu dự Tết Việt, món ăn truyền thống và các tiết mục văn nghệ có thể gợi mở câu chuyện về cách người Việt đón năm mới. Những cuộc gặp như vậy có thể tạo tiền đề cho các hoạt động giao lưu tiếp theo nếu hai bên tiếp tục giữ liên lạc.
Trong các gia đình Việt – Ấn, việc tìm hiểu văn hóa của nhau diễn ra qua sinh hoạt hằng ngày. Trẻ có thể học tiếng Việt khi trò chuyện với người thân và làm quen với phong tục qua những dịp lễ của gia đình (VOV, 2026). Qua việc cùng chọn ngôn ngữ giao tiếp hoặc sắp xếp đón ngày lễ của cả hai bên, các thành viên có cơ hội hiểu cách người thân gìn giữ những tập quán có ý nghĩa với họ. Đó là một hình thức giao lưu có thể tiếp diễn sau khi các chương trình cộng đồng đã kết thúc.
3. Dấu ấn Phật giáo Việt Nam tại Bodh Gaya
Ở bang Bihar, sự hiện diện của Phật giáo Việt Nam gắn với các cơ sở phục vụ người tu học và hành hương. Nghiên cứu của David Geary ghi nhận khu nhà lưu trú do Thầy Huyền Diệu phụ trách được khánh thành năm 1994 và Viện Viên Giác được thành lập năm 2002. Viện gắn với dòng Thiền Lâm Tế và có thực hành Tịnh độ (Geary, 2009, tr.82-83). Các cơ sở này cho thấy người Việt đã tạo dựng được địa điểm sinh hoạt tại một thánh địa có nhiều truyền thống Phật giáo cùng hiện diện.
Một nơi lưu trú có thể đón các đoàn hành hương qua nhiều năm. Mức độ gắn kết với địa phương còn tùy vào quan hệ với cư dân và các tổ chức sở tại. Nghiên cứu về Bodh Gaya ghi nhận các cơ sở Phật giáo nước ngoài có thể tạo việc làm, trong khi một số doanh nghiệp địa phương xem dịch vụ lưu trú của họ là đối thủ cạnh tranh (Geary, 2009, tr.95-96). Đây là bối cảnh chung của thánh địa. Mức độ hợp tác của từng cơ sở Việt Nam với cư dân Bihar cần thêm tư liệu trực tiếp.
Sáng mùng một Tết Nguyên đán, Cộng đồng người Việt Nam tại Delhi hân hoan đón chào năm mới và tham dự lễ cầu an tại chùa Mahabodhi (17/2/2026)
Từ Chennai, New Delhi đến Bodh Gaya, vai trò kết nối của cộng đồng thể hiện qua những việc cụ thể: cùng tổ chức một buổi Tết, chia sẻ tiếng Việt trong gia đình hay tạo nơi dừng chân cho người hành hương. Chiều sâu của giao lưu được thể hiện rõ hơn khi người Việt và người Ấn Độ có cơ hội gặp lại, cùng tham gia và góp phần quyết định cách những hoạt động ấy tiếp tục.
Tài liệu tham khảo
1. Báo Điện tử Chính phủ (2026). Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ.https://baochinhphu.vn/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-se-tham-cap-nha-nuoc-toi-an-do-102260429225621408.htm
2. Cổng Thông tin điện tử Quốc hội (2026). Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp gỡ cán bộ Đại sứ quán và cộng đồng người Việt Nam tại Ấn Độ. https://quochoi.vn/tintuc/Pages/su-kien-noi-bat.aspx?ItemID=99711
3. Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ (2023). “Tết Cộng đồng – Xuân Quê hương 2023” tại Chennai.https://vietnamembassydelhi.in/vi/tet-cong-dong-xuan-que-huong-2023-tai-chennai/
4. Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ (2024). Đại hội Hội người Việt Nam tại Ấn Độ nhiệm kỳ 2024 – 2027.https://vietnamembassydelhi.in/vi/dai-hoi-hoi-nguoi-viet-nam-tai-an-do-nhiem-ky-2024-2027/
5. VOV (2026). Nghị quyết 23 và những “đại sứ nhân dân” tại Ấn Độ. https://vov.gov.vn/nghi-quyet-23-va-nhung-dai-su-nhan-dan-tai-an-do-dtnew-1166452?keyDevice=true
6. Geary, D. (2009). Destination enlightenment: Buddhism and the global bazaar in Bodh Gaya, Bihar [Doctoral dissertation, University of British Columbia]. UBC Library Open Collections. https://hdl.handle.net/2429/16759
7. Khánh Lan (2026). Ấm áp chương trình Xuân Quê hương – Tết Cộng đồng tại Ấn Độ. Nhân Dân.https://nhandan.vn/am-ap-chuong-trinh-xuan-que-huong-tet-cong-dong-tai-an-do-post942018.html
8. Levitt, P. (1998). Social remittances: Migration driven local-level forms of cultural diffusion. International Migration Review, 32(4), 926–948. https://doi.org/10.1177/019791839803200404
9. Phan Tùng (2025). Vietnamese Students Association in India inaugurated. VOVWORLD. https://vovworld.vn/news/vietnamese-students-association-in-india-inaugurated-2267950.vov5
10. Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (2026). Vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Ấn Độ ngày càng bền chặt, phát triển. https://vass.gov.vn/bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang/vun-dap-tinh-huu-nghi-viet-nam-an-do-ngay-cang-ben-chat-phat-trien-566901