Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam: Gắn bảo tồn di sản với phát huy tri thức cộng đồng
22/11/2026
Trong năm 2026, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (Bảo tàng), đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, đã triển khai nhiều hoạt động bảo tồn, nâng cấp trưng bày tại Vườn Kiến trúc. Nổi bật là việc sửa chữa nhà Hà Nhì, bổ sung trưng bày gian học tại nhà Việt và nâng cấp trưng bày và sửa chữa nhà Tày. Các hoạt động góp phần gìn giữ di sản kiến trúc truyền thống, đồng thời đưa kết quả nghiên cứu và tri thức văn hóa của cộng đồng đến gần hơn với công chúng.
Tháng 4/2026, Bảo tàng hoàn thành việc sửa chữa, trưng bày lại
nhà Hà Nhì và tổ chức chương trình giao lưu “Hành trình di sản: Câu chuyện bảo
tồn kiến trúc nhà Hà Nhì”. Hoạt động chú trọng sự tham gia của cộng đồng trong
quá trình bảo tồn, giúp công chúng tìm hiểu về kỹ thuật xây dựng, kinh nghiệm sử
dụng vật liệu và những giá trị văn hóa gắn với ngôi nhà truyền thống. Qua đó,
việc bảo tồn không chỉ dừng lại ở gìn giữ công trình mà còn góp phần duy trì những
tri thức được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Buổi giao lưu “Hành trình di sản: Câu chuyện bảo tồn kiến trúc nhà Hà Nhì”, tháng 4/2026
Tiếp nối hoạt động này, tháng 5/2026, Bảo tàng giới thiệu
không gian trưng bày mới tại gian học nhà Việt. Việc bổ sung nội dung trưng bày
giúp tái hiện rõ hơn không gian sinh hoạt, học tập trong ngôi nhà truyền thống,
tạo điều kiện để khách tham quan tìm hiểu đời sống gia đình và những giá trị
văn hóa của người Việt. Đây cũng là một bước trong quá trình hoàn thiện nội
dung trưng bày, nâng cao chất lượng giới thiệu di sản tại Bảo tàng.
Cán bộ Bảo tàng thực hiện trưng bày hiện vật tại gian nhà học trong khuôn viên nhà Việt, tháng 5/2026
Tháng 11/2026, Bảo tàng tiếp tục sửa chữa, nâng cấp trưng
bày nhà Tày với sự tham gia trực tiếp của những người thợ dân tộc Tày đến từ
Thái Nguyên. Bằng kinh nghiệm và kỹ thuật truyền thống, những người thợ thực hiện
thay thế, gia cố các cấu kiện xuống cấp, sửa chữa sàn và lợp lại mái nhà. Quá
trình này được kết hợp với hoạt động nghiên cứu, ghi chép và tư liệu hóa nhằm
lưu giữ tri thức, kinh nghiệm của cộng đồng. Đặc biệt, chương trình giao lưu “Sửa
chữa, nâng cấp trưng bày nhà Tày: Tri thức cộng đồng và thực hành bảo tồn” ngày
7/11/2026 đã tạo cơ hội để các nhà nghiên cứu, người thợ và công chúng cùng
trao đổi về những vấn đề đặt ra trong bảo tồn kiến trúc truyền thống.
Những người Tày sửa chữa ngôi nhà truyền thống tại Bảo tàng, tháng 10-11/2026
Điểm chung của các hoạt động là sự kết hợp giữa nghiên cứu
khoa học, kinh nghiệm của cộng đồng và thực hành bảo tồn tại Bảo tàng. Việc sửa
chữa, nâng cấp trưng bày không chỉ góp phần duy trì các công trình kiến trúc mà
còn mở rộng cơ hội tìm hiểu di sản thông qua quan sát, trải nghiệm và giao lưu
trực tiếp. Qua đó, cộng đồng được phát huy vai trò chủ thể trong gìn giữ, giới
thiệu và trao truyền những giá trị văn hóa của mình.
Các hoạt động này cũng là những việc làm thiết thực của Bảo
tàng trong hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, hướng tới kỷ niệm 73 năm Ngày thành
lập Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (02/12/1953 - 02/12/2026). Thông qua
việc gắn kết nghiên cứu với thực tiễn bảo tồn và phục vụ công chúng, Bảo tàng
tiếp tục phát huy thế mạnh nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn của Viện Hàn
lâm, góp phần gìn giữ, lan tỏa các giá trị di sản văn hóa dân tộc trong đời sống
đương đại./.
Tin: Nguyễn Thị Phượng - Ảnh: Lê Nguyễn Phương Anh
Nguồn bài viết: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam