GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo, chủ trì Hội nghị. Tham dự Hội nghị có PGS.TS. Nguyễn Đức Minh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; các đồng chí là thành viên Ban Chỉ đạo; lãnh đạo các ban chức năng, đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm và thành viên các Tổ Công tác giúp việc Ban Chỉ đạo.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh Viện Hàn lâm tiếp tục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời tập trung thực hiện Kế hoạch hành động cao điểm 100 ngày nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực hiện.

Chuyển biến tích cực trong triển khai các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW

Báo cáo tại Hội nghị cho thấy, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW tại Viện Hàn lâm thời gian qua được triển khai đồng bộ, đạt nhiều kết quả tích cực. Ban Chỉ đạo được kiện toàn với 32 thành viên; Văn phòng Viện Hàn lâm là Cơ quan Thường trực, làm đầu mối theo dõi, tổng hợp và đôn đốc thực hiện nhiệm vụ.

Tính đến ngày 31/10/2026, trên Hệ thống theo dõi tình hình thực hiện nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương, Viện Hàn lâm được giao 140 nhiệm vụ, trong đó 71 nhiệm vụ đã hoàn thành, 67 nhiệm vụ thực hiện thường xuyên và 2 nhiệm vụ đang triển khai, sắp đến hạn. Đáng chú ý, từ kỳ báo cáo tháng 8/2026 đến nay, không phát sinh nhiệm vụ quá hạn.

Đối với Kế hoạch hành động cao điểm 100 ngày theo Quyết định số 1507-QĐ/VHLKHXHVN ngày 7/8/2026, đến ngày 30/10/2026, trong tổng số 27 nhiệm vụ thuộc 8 nhóm công việc, đã có 15 nhiệm vụ hoàn thành, 12 nhiệm vụ đang triển khai. Việc thực hiện kế hoạch góp phần tập trung nguồn lực, xử lý những nhiệm vụ trọng tâm và tháo gỡ các điểm nghẽn trong chuyển đổi số.

Cùng với đó, Viện Hàn lâm đã ban hành 8 văn bản về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, 7 văn bản liên quan đến chuyển đổi số, dữ liệu, hạ tầng số và an toàn thông tin, an ninh mạng. Kế hoạch tổng thể chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030 được ban hành, tạo cơ sở triển khai các nhiệm vụ theo hướng đồng bộ, có trọng tâm.

Trong hoạt động khoa học, Viện Hàn lâm định hướng chuyển từ cách tiếp cận theo từng đề tài riêng lẻ sang xây dựng các chương trình nghiên cứu có tính kế thừa, liên kết và tích lũy tri thức. Đây là hướng đi nhằm tập trung nguồn lực, tăng cường phối hợp giữa các đơn vị và nâng cao chất lượng, giá trị của sản phẩm nghiên cứu.

Bên cạnh kết quả đạt được, báo cáo cũng chỉ ra những hạn chế cần khắc phục, nhất là cơ sở dữ liệu tổng thể chưa vận hành đồng bộ, dữ liệu chuyên ngành còn phân tán, việc khai thác các nền tảng số chưa đồng đều; một số thủ tục hành chính điện tử chưa được thực hiện thông suốt. Cơ chế tài chính, đầu tư, mua sắm và thuê dịch vụ công nghệ thông tin còn những vướng mắc cần tiếp tục tháo gỡ.

Đẩy mạnh khai thác dữ liệu, tạo ra giá trị thực tế làm trọng tâm

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh yêu cầu triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW phải gắn với chức năng, nhiệm vụ và đặc thù của Viện Hàn lâm; xác định rõ trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, hình thức và chạy theo số lượng.

Đối với hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Chủ tịch Viện Hàn lâm yêu cầu lựa chọn những nhiệm vụ thực sự có ý nghĩa, chất lượng và khả năng tạo tác động; chuẩn bị kỹ lưỡng, tập trung nguồn lực để triển khai hiệu quả. Các đơn vị cần tăng cường phối hợp, phát huy thế mạnh chung, chủ động kết nối các viện nghiên cứu, chuyên gia trong và ngoài nước, tạo môi trường học thuật và nâng cao chất lượng nghiên cứu.

Về chuyển đổi số, GS.TS. Lê Văn Lợi lưu ý cần chuyển từ tư duy xây dựng hệ thống, số hóa tài liệu sang khai thác dữ liệu và tạo ra giá trị thực tế. Cơ sở dữ liệu tổng thể phải được kết nối với dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm chuẩn hóa và có khả năng sử dụng trong hoạt động quản lý, nghiên cứu. Hiệu quả chuyển đổi số không chỉ thể hiện ở số lượng hệ thống hay tỷ lệ dữ liệu được số hóa, mà phải được đánh giá bằng mức độ khai thác và lợi ích cụ thể mang lại.

Một nhiệm vụ quan trọng được Chủ tịch Viện Hàn lâm nhấn mạnh là nghiên cứu phát triển các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) trên nền tảng dữ liệu của chính Viện Hàn lâm. Với nguồn tư liệu, công trình nghiên cứu và tri thức chuyên ngành phong phú, Viện Hàn lâm cần từng bước tích hợp, chuẩn hóa dữ liệu, phát triển các công cụ hỗ trợ tìm kiếm, tra cứu và phục vụ hoạt động nghiên cứu khoa học. Các đơn vị liên quan cần phối hợp rà soát, kết nối những nguồn dữ liệu có thể khai thác trước mắt, từng bước mở rộng và nâng cao chất lượng.

Chủ tịch Viện Hàn lâm cũng yêu cầu rà soát việc sử dụng các nền tảng số dùng chung, thư điện tử công vụ, hệ thống họp không giấy và các ứng dụng phục vụ điều hành; bảo đảm các hệ thống được khai thác thường xuyên, đúng mục đích. Đối với thủ tục hành chính Đảng trên môi trường điện tử, cần kiểm tra toàn bộ quy trình, tăng cường phối hợp với các tổ chức đảng địa phương để bảo đảm việc triển khai thông suốt.

Bên cạnh đó, cần siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong xử lý công việc trên môi trường số. Các đơn vị phải phân công rõ trách nhiệm, theo dõi tiến độ và xử lý văn bản đúng thời hạn; đồng thời phân loại công việc phù hợp, tránh chuyển những nhiệm vụ hành chính không cần thiết đến nhiều đơn vị nghiên cứu, ảnh hưởng đến thời gian và nguồn lực chuyên môn.

Kết luận Hội nghị, GS.TS. Lê Văn Lợi yêu cầu Ban Chỉ đạo, các Tổ Công tác và các đơn vị tiếp tục bám sát nhiệm vụ được giao, xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và sản phẩm đầu ra; tập trung khắc phục những hạn chế, điểm nghẽn đã được chỉ ra. Kết quả thực hiện phải được đánh giá bằng chuyển biến cụ thể trong chất lượng nghiên cứu, hiệu quả quản lý, khả năng khai thác dữ liệu và mức độ ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.

Với tinh thần hành động quyết liệt, đồng bộ, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tiếp tục cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ của Nghị quyết số 57-NQ/TW, phát huy vai trò của cơ quan nghiên cứu, tư vấn chính sách về khoa học xã hội và nhân văn trong giai đoạn mới./.