Sức mạnh truyền thông, báo chí trong đại dịch Covid-19

Sức mạnh truyền thông, báo chí trong đại dịch Covid-19

09/08/2021

Công tác truyền thông kể từ khi đại dịch Covid-19 xuất hiện tại Việt Nam cho đến nay đã góp phần tạo nên sự đồng thuận xã hội, xây dựng niềm tin của nhân dân, khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, yêu nước và truyền thông góp phần lan tỏa năng lượng tích cực trong xã hội nhằm chung tay phòng, chống đại dịch thành công. Đó là những nhận định sâu sắc của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước tại Hội nghị Sơ kết công tác thông tin, tuyên truyền về phòng, chống dịch COVID-19 do Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Y tế và Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp tổ chức vào ngày 16/06/2020, tại thời điểm dịch Covid-19 đã xuất hiện và Việt Nam đã có những thành công bước đầu trong công tác phòng, chống và kiểm soát hiệu quả đại dịch này.

Nguồn ảnh: VTV

Thực trạng thông tin báo chí trong đại dịch Covid-19

Từ cuối tháng 4/2021 đến nay, dịch bệnh Covid-19 diễn biến rất phức tạp, xuất hiện biến chủng mới, trong đó có biến chủng Delta có tốc độ lây lan nhanh chóng. Biến chủng Delta đang gây ra làn sóng lây lan trên diện rộng tại TP.HCM. Hiện nay, truyền thông (báo chí) về thông tin dịch bệnh hoạt động rất mạnh mẽ, từ việc thường xuyên cập nhật số ca nhiễm trong nước, số ca hồi phục và tử vong trên các phương tiện truyền thông đại chúng cho đến những tin bài, phóng sự, câu chuyện, thước phim khắc họa hình ảnh các chiến sĩ áo trắng đang ngày đêm quên mình vì người bệnh ở tâm dịch đã làm lay động hàng triệu trái tim; nghĩa cử cao đẹp trong mùa dịch của các cấp, ngành từ Trung ương đến địa phương; những người đang thực hiện nhiệm vụ phòng, chống dịch để bảo vệ “vùng xanh” cho người dân tại Hà Nội… Những thông tin từ báo chí giúp người dân biết hành xử đúng đắn, góp phần vào công tác phòng, chống dịch, kiểm soát tốt tình hình, hạn chế sự lây lan của dịch bệnh.

Tuy nhiên, lợi dụng tình hình dịch bệnh đang diễn biến phức tạp, một số nhóm đối tượng đã cho “ra mắt” hàng loạt tin bài xấu, độc, sai sự thật về vấn đề xoay quanh dịch bệnh Covid-19. Mục đích của các đối tượng này là nhằm gây hoang mang, lo sợ trong quần chúng nhân dân, tạo ra tình trạng bất ổn, chia rẽ trong nội bộ, tiềm ẩn nhiều nguy cơ làm mất ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Theo thống kê của lực lượng công an, từ khi xuất hiện dịch bệnh Covid-19 đến nay, trên không gian mạng đã có gần 300.000 tin, bài đăng trên các trang thông tin điện tử, blog, diễn đàn; gần 600.000 tin, bài, video clip liên quan đến dịch bệnh đã đăng trên mạng xã hội. Trong đó có rất nhiều tin, bài có nội dung chưa được kiểm chứng, xuyên tạc, sai sự thật, thu hút hàng triệu lượt bình luận, chia sẻ.

Phương thức, thủ đoạn của các đối tượng này là: Thiết lập nhiều trang mạng, hội nhóm, tài khoản Facebook… để tán phát, chia sẻ các bài viết, hình ảnh, video có nội dung xuyên tạc, bịa đặt, kích động về tình hình dịch bệnh tại Việt Nam. Bịa đặt các thông tin gây sốc về số người chết do nhiễm Covid-19 tại Việt Nam, hướng dẫn cách chữa trị tại nhà như uống rượu, tắm cây sả… từ đó kêu gọi tự chữa bệnh tại nhà, tẩy chay hướng dẫn của Bộ Y tế; lợi dụng “khoảng trống thông tin” trên các trang mạng chính thống để lồng ghép các thông tin xuyên tạc bịa đặt, gây hoang mang trong dư luận xã hội… Truyền thông (báo chí) một lần nữa phải đối mặt với thách thức về một loại virus tinh vi, đó là “virus tin giả”.

Luật Báo chí Việt Nam khẳng định, Báo chí là tiếng nói của Đảng, các cơ quan Nhà nước, của các đoàn thể và là diễn đàn của nhân dân. Tiếng nói của báo chí không chỉ phán ánh kịp thời, đưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống mà còn là kênh thông tin tin cậy để nhân dân “gửi gắm” tâm tư nguyện vọng, “vũ khí” giám sát của mình đối với Đảng và Nhà nước. Trước làn sóng dịch bệnh lần thứ tư đang bùng phát mạnh mẽ, các cơ quan truyền thông (báo chí) một lần nữa không ngừng nỗ lực thực hiện tốt nhiệm vụ. Những nhà báo, phóng viên sẵn sàng “xông pha” vào tâm dịch tác nghiệp, trở thành những chiến sĩ tiên phong, xung kích trên mặt trận thông tin để truyền tải tới người dân những thông tin chính xác, công khai, minh bạch cũng như vạch trần vấn nạn tin giả đang hoành hành, góp phần tăng cường sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng tâm hợp lực, quyết tâm đẩy lùi đại dịch Covid-19.

Nguồn ảnh: giadinh.net.vn

Hiệu quả truyền thông, báo chí trong giai đoạn “chống dịch như chống giặc”

Tại Hội thảo "Truyền thông trong thời đại 4.0 và đại dịch Covid-19" do Đại học Văn Lang tổ chức ngày 30/3, nhiều chuyên gia nhận định, truyền thông có sức mạnh “chinh phục cơn hoảng loạn của người dân trong đại dịch Covid-19”. Tại Hà Nội, thực tế cho thấy, từ tối 23/7, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Chu Ngọc Anh đã ký ban hành Chỉ thị số 17/CĐ-UBND, theo đó Hà Nội thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ trong vòng 15 ngày kể từ 06h00 ngày 24/7 trên phạm vi toàn Thành phố đã nảy sinh tâm lý bất an, ở một số bộ phận người dân tập trung đi mua lương thực, tích trữ hàng hóa... Báo chí đã kịp thời cập nhật, đăng tải thông tin Bộ Công Thương và UBND thành phố Hà Nội về việc đảm bảo hàng hóa thiết yếu, phục vụ nhân dân ứng phó với dịch Covid-19 trên địa bàn góp phần ổn định tâm lý người dân. Bên cạnh đó truyền thông luôn luôn chủ động, với nhiều hình thức, kịp thời cung cấp thông tin, góp phần quan trọng trong việc ngăn ngừa, kiểm soát dịch, được nhân dân ghi nhận, đồng thời góp phần tạo được uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Báo chí đã thể hiện sự định hướng rất tích cực trong suốt cuộc chiến chống dịch Covid-19, đó là, kịp thời phản ánh các chủ trương, chính sách của Đảng, Chính phủ về công tác phòng chống dịch, thể hiện sự chỉ đạo thường xuyên, liên tục, nhất quán và hiệu quả về công tác này, giúp người dân yên tâm và tin tưởng về hoạt động phòng chống dịch. Thông tin của báo chí cơ bản đúng mực, phù hợp, không gây hoang mang, lo lắng cho người dân nhưng cũng không làm dư luận chủ quan, thờ ơ. Báo chí cũng kịp thời phê phán những biểu hiện thiếu lành mạnh trong công tác phòng chống dịch, như thái độ lơ là, sự lo lắng quá mức của một số bộ phận nhân dân, việc thông tin sai trái liên quan đến dịch bệnh, hiện tượng đầu cơ khẩu trang, nước rửa tay… Báo chí còn thông tin nhanh về các hoạt động hỗ trợ người dân trong mùa dịch, như điểm phát khẩu trang miễn phí, điểm phát quà cho người nghèo, thủ tục nhận hỗ trợ theo các gói của Chính phủ và địa phương. Ngoài ra, báo chí còn kịp thời phản ánh, biểu dương những tấm gương tiêu biểu trong hoạt động phòng chống dịch và hỗ trợ người dân, như các y bác sĩ, lực lượng vũ trang, nhân viên phục vụ ở các điểm cách ly, các tổ chức, cá nhân đã có nhiều sáng kiến trong hoạt động này…

Trong việc thực hiện “mục tiêu kép” vừa phòng chống dịch vừa phục hồi phát triển kinh tế trong trạng thái bình thường mới, báo chí đã tích cực thông tin đến quốc tế về cải thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam nói chung và địa phương nói riêng, đặc biệt gắn với chủ đề năm 2021 là “xây dựng chính quyền đô thị và cải thiện môi trường đầu tư”, nêu những mô hình tốt trong phát triển kinh tế, xã hội, cải thiện môi trường kinh doanh, giải ngân đầu tư công, đề xuất các giải pháp hay, giới thiệu các mô hình sáng tạo... nhằm thúc đẩy tăng trưởng, góp phần đưa nền kinh tế bật dậy sau dịch.

Phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác báo chí toàn quốc năm 2020, ngày 31/12/2020, đồng chí Võ Văn Thưởng, khi đó là Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, đã khẳng định: “cùng với hệ thống chính trị, lực lượng báo chí đã thể hiện bản lĩnh vững vàng, chủ động ứng phó linh hoạt, sáng tạo trong thông tin, tuyên truyền; càng khó khăn, càng thách thức, trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân, sứ mệnh vẻ vang của người làm báo càng được thể hiện rõ nét. Nhiều nhà báo đã không quản hiểm nguy bám sát hiện trường, dũng cảm, dấn thân đi vào tâm dịch, tâm bão để kịp thời chuyển tải, cung cấp những thông tin thời sự, nóng hổi, chân thật nhất về phòng, chống dịch bệnh, về thiên tai. Nhiều tác phẩm báo chí ở tất cả các loại hình báo chí đã góp phần tăng cường niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Ðảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa; khẳng định tính ưu việt của hệ thống chính trị nước ta; thể hiện ý chí, sức mạnh của dân tộc Việt Nam; và để cho thế giới hiểu hơn về một Việt Nam đoàn kết, kiên cường, mạnh mẽ, chủ động, linh hoạt trong ứng phó với thiên tai, dịch bệnh…”.

Có thể nói, truyền thông, báo chí bất kì thời đại nào cũng đóng vai trò quan trọng đến định hướng thông tin, dư luận xã hội, tác động lớn đến nhận thức, thái độ và hành vi của công chúng, đặc biệt trước bối cảnh đại dịch Covid-19 diễn biến ngày càng phức tạp như hiện nay. Sức mạnh truyền thông, báo chí được lan tỏa rộng rãi, trở thành “vắc- xin tư tưởng, tinh thần” góp phần quy tụ sức mạnh đại đoàn kết toàn dân trong cuộc chiến phòng, chống đại dịch như Lời kêu gọi của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về niềm tin vào sự “thống nhất ý chí và hành động, cùng với sự giúp đỡ chí tình của đồng bào ta ở nước ngoài và bạn bè quốc tế, nhất định chúng ta sẽ chiến thắng đại dịch Covid-19 và phải chiến thắng cho bằng được, góp phần xứng đáng vào sự nỗ lực chung của toàn nhân loại vì một thế giới an toàn, lành mạnh, hoà bình, hữu nghị, hợp tác và thịnh vượng, xứng đáng với truyền thống anh hùng vẻ vang của Đất nước ta, Dân tộc ta!”.

Nguyễn Thu Trang (tổng hợp)

Các tin đã đưa ngày: