Các cán bộ Thư viện KHXH được hướng dẫn nhận diện những dạng hư hỏng thường gặp của phim kính

Trong khuôn khổ chương trình, các cán bộ thư viện được giới thiệu về đặc điểm, cấu tạo của phim kính âm bản cùng phương pháp nhận diện những dạng hư hỏng thường gặp. Trên cơ sở đó, người tham dự thực hành quan sát, trực tiếp nhận diện, đánh giá hiện trạng của từng tài liệu gốc trong Bộ sưu tập đang được lưu giữ tại Thư viện KHXH. Việc nắm rõ đặc tính vật liệu và biểu hiện xuống cấp của vật mang tin là cơ sở khoa học để đánh giá đúng hiện trạng, lựa chọn cách tiếp cận phù hợp khi khai thác và bảo quản tư liệu.

Chương trình tập huấn có sự tham gia của hơn 10 cán bộ thư viện, do Thạc sĩ Nguyễn Thu Trang, Phó Giám đốc Thư viện KHXH, phụ trách Bộ phận Bảo quản tài liệu trực tiếp hướng dẫn từ kinh nghiệm tích lũy qua các khóa tập huấn chuyên sâu về phim kính âm bản do UNESCO tổ chức ở trong nước và nước ngoài. Thông qua trao đổi và thực hành, các cán bộ tham dự đã làm chủ kỹ năng nhận diện các dấu hiệu hư hỏng, đồng thời nâng cao ý thức cẩn trọng và tính chuẩn xác khi xử lý loại hình vật mang tin độc bản này.

Các cán bộ Thư viện KHXH trực tiếp thực hành đánh giá hiện trạng vật lý của phim kính tại kho tư liệu

Phim kính âm bản là nguồn di sản tư liệu ảnh có giá trị lịch sử - khoa học đặc biệt, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo quản khắt khe bởi tính dễ tổn thương của chất liệu. Sự phong phú về nội dung của bộ sưu tập đóng góp nguồn dữ liệu đầu nguồn quan trọng cho các nghiên cứu liên ngành như lịch sử, khảo cổ, dân tộc học và kiến trúc. Trong bối cảnh đó, kiểm tra và đánh giá hiện trạng vật lý là khâu nghiệp vụ bắt buộc, vừa giúp nhận diện tính nguyên vẹn của từng đơn vị tư liệu, vừa cung cấp dữ liệu đầu vào để hoạch định quy trình bảo quản dự phòng cho toàn bộ sưu tập.

Trong công tác chuẩn bị Hồ sơ di sản, việc đánh giá hiện trạng phim kính cần gắn với quá trình xác định phạm vi và đối chiếu thông tin về tư liệu. Bộ sưu tập đề cử mang cấu trúc đặc thù theo từng “cặp tư liệu” - gồm một phim kính âm bản và bản ảnh gốc tương ứng, hiện được bảo quản ở các chế độ riêng biệt. Đáng chú ý, trong khi các bản ảnh gốc đều đã được số hóa, thì khối phim kính âm bản vẫn chưa hoàn thành công đoạn này. Do đó, việc hiểu rõ đặc điểm và tình trạng vật lý của phim kính là cơ sở để mô tả đầy đủ hơn về vật mang tin, nhận diện yêu cầu bảo quản dự phòng và xây dựng kế hoạch số hóa phù hợp trong quá trình hoàn thiện hồ sơ.

Quang cảnh một buổi tập huấn

Hoạt động tập huấn là minh chứng cho sự chuẩn bị bài bản và nghiêm túc của Thư viện KHXH, Viện Thông tin KHXH trong công tác chuẩn bị Hồ sơ đề cử Sưu tập tư liệu ảnh EFEO vào Chương trình Ký ức Thế giới. Trong phạm vi hồ sơ, phim kính âm bản là thành phần tư liệu cần được nhận diện và xem xét cùng với các bản ảnh gốc tương ứng. Việc nâng cao năng lực đánh giá hiện trạng giúp Thư viện KHXH có thêm cơ sở chuyên môn để rà soát tình trạng vật lý, nhận diện nguy cơ hư hỏng và tính đến yêu cầu bảo quản trong quá trình hoàn thiện hồ sơ. Đây là công việc cần thiết để bảo đảm các thông tin về tư liệu được trình bày thận trọng, gắn với tình trạng thực tế của sưu tập.

Chương trình tập huấn nghiệp vụ về phim kính âm bản kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành, góp phần củng cố năng lực bảo quản tại Thư viện KHXH, đồng thời nâng cao nhận thức của cán bộ về giá trị và tính dễ tổn thương của loại hình tư liệu này. Việc tiếp tục đánh giá, bảo quản và phát huy giá trị sưu tập sẽ góp phần phục vụ nghiên cứu, gìn giữ nguồn tư liệu quý và hoàn thiện các nội dung liên quan trong Hồ sơ di sản.