Mục đích của Hội thảo nhằm chia sẻ kết quả nghiên cứu và lấy ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học. PGS.TSKH Lương Đình Hải, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người chủ trì Hội thảo. Sau khi chủ nhiệm nhiệm vụ giới thiệu khái quát về nhiệm vụ, Hội thảo đã nghe 4 tham luận phản ánh các kết quả nghiên cứu.

Toàn cảnh hội thảo

Mở đầu, ThS. Nguyễn Thanh Huyền trình bày tham luận “Một số chính sách của Việt Nam nhằm thúc đẩy phát triển con người của người cao tuổi”. Diễn giả đã trình bày các chính sách thúc đẩy phát triển con người theo theo 4 nhóm: Quyền và An sinh; sức khỏe toàn diện; việc làm và sinh kế; năng lực số và tham gia. Nhìn chung, các chính sách đã có sự chuyển dịch mang tính nhân văn và chiến lược , từ việc coi người cao tuổi là đối tượng bảo trợ xã hội thuần túy sang vị thế là chủ thể tích cực của sự phát triển.

ThS. Nguyễn Thanh Huyền trình bày tham luận tại Hội thảo

Tiếp theo, TS. Vũ Thị Thanh trình bày tham luận “Thực trạng hiểu biết số của người cao tuổi”. Diễn giả trình bày thực trạng hiểu biết số của người cao tuổi trên bốn trụ cột đánh giá: Tìm kiếm và sử dụng hiểu biết số; sáng tạo nội dung số; giao tiếp, trao đổi nội dung số và an toàn số. Chỉ số tổng hợp hiểu biết số của người cao tuổi được xây dựng dựa trên trung bình cộng của 4 yếu tố trên. Phân tích số liệu thu được, diễn giả cho thấy hiểu biết số của người cao tuổi còn thấp và không đồng đều trên các phương diện. Người cao tuổi sử dụng công nghệ số chủ yếu để duy trì kết nối xã hội (chỉ số thành phần về giao tiếp số đạt điểm cao nhất, 2,38/4 điểm) nhưng đang đối mặt với rủi ro nghiêm trọng về khả năng tự bảo vệ (với chỉ số thành phần về an toàn số thấp nhất, 1.74/4 điểm).

TS. Vũ Thị Thanh trình bày tham luận tại Hội thảo

ThS. Lê Thị Thu Hà trình bày tham luận “Hỗ trợ của địa phương trong nâng cao hiểu biết số cho người cao tuổi”. Từ phân tích số liệu khảo sát thu được, diễn giả cho thấy bức tranh chung về các hình thức hỗ trợ tại cộng đồng đối với việc nâng cao hiểu biết số của người cao tuổi. Kết quả nghiên cứu cho thấy cộng đồng giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiểu biết số của người cao tuổi thông qua việc tạo lập một môi trường học tập xã hội và mạng lưới hỗ trợ dựa trên vốn xã hội. Sự hỗ trợ của cộng đồng giúp người cao tuổi có thêm cơ hội học hỏi, thực hành, giải quyết những khó khăn phát sinh trong quá trình sử dụng công nghệ và từng bước hình thành sự tự tin khi tham gia môi trường số. Quá trình học tập công nghệ của người cao tuổi chủ yếu diễn ra thông qua học tập đồng đẳng và học tập dựa trên tương tác xã hội. Tri thức số được lan tỏa theo cơ chế “người biết hướng dẫn người chưa biết”, tạo nên quá trình chia sẻ và học hỏi liên tục ngay trong cộng đồng. Các địa phương vẫn thiếu các hoạt động hỗ trợ có tổ chức, thiếu lực lượng hướng dẫn thường xuyên và chưa hình thành được các thiết chế học tập cộng đồng dành riêng cho người cao tuổi.

TS . Vũ Thị Thanh trình bày tham luận “Hiểu biết số với sự phát triển con người của người cao tuổi”. Diễn giả trình bày kết quả phân tích số liệu khảo sát tại các địa b àn nghiên cứu, làm rõ mối liên hệ giữa hiểu biết số và các phương diện của sự phát triển con người, gồm: chăm sóc sức khỏe; tiếp cận tri thức; đời sống văn hóa tinh thần của người cao tuổi và gắn kết, tham gia xã hội. Nhìn chung, kết quả phân tích cho thấy hiểu biết số có tác động tích cực ở những mức độ khác nhau đến 4 phương diện của phát triển con người: sức khỏe – tri thức – đời sống văn hóa tinh thần – tham gia và gắn kết xã hội.

Phần thảo luận đã nhận được nhiều ý kiến góp ý của các nhà khoa học tham dự. Nhiều ý kiến đánh giá cao các kết quả đã thu được, làm rõ bức tranh thực trạng hiểu biết số của người cao tuổi. Bên cạnh đó, một số ý kiến cũng góp ý nhóm nghiên cứu xem xét phân tích thêm hồi quy đa biến để đảm bảo tốt hơn kết luận rút ra.

Phát biểu bế mạc hội thảo, PGS.TSKH Lương Đình Hải đánh giá cao kết quả đã đạt được của nhóm nghiên cứu, đề nghị chủ nhiệm và nhóm nghiên cứu tham khảo, tiếp thu các ý kiến góp ý và bám sát thuyết minh được duyệt để bổ sung, hoàn thiện báo cáo tổng hợp. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng công trình, bảo đảm kết quả nghiên cứu có giá trị khoa học và ý nghĩa thực tiễn sâu sắc.