Tại chùa Thiên Mụ, đoàn tìm hiểu không gian kiến trúc, thờ tự và những giá trị lịch sử, văn hóa gắn với một trong những ngôi cổ tự tiêu biểu của xứ Huế. Được khởi dựng năm 1601 dưới thời chúa Nguyễn Hoàng, chùa Thiên Mụ gắn bó với lịch sử vùng đất Thuận Hóa và quá trình phát triển của Phật giáo ở Đàng Trong. Hệ thống kiến trúc, tượng thờ, bia đá, chuông đồng, hoành phi, câu đối còn được bảo lưu, điều đó cho thấy, tự viện không chỉ là không gian thực hành tôn giáo, mà còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật.

Tại Tổ đình Từ Hiếu, đoàn quan tâm đến sự kết nối giữa các giá trị Phật giáo với truyền thống đạo hiếu và tưởng nhớ người đã khuất. Tiền thân của chùa là am An Dưỡng do Hòa thượng Nhất Định lập năm 1843 làm nơi tịnh tu và phụng dưỡng mẹ già. Không gian Từ Hiếu hiện còn lưu giữ nhiều dấu tích lịch sử, trong đó có hệ thống mộ tháp của các vị tăng, qua đó có thể thấy, sự gắn kết giữa đời sống Phật giáo với những giá trị đạo đức và truyền thống văn hóa của cộng đồng vẫn bền chặt.

Tại Tổ đình Từ Đàm - địa điểm có ý nghĩa đối với lịch sử GĐPT Việt Nam. Năm 1951, tại chùa Từ Đàm, danh xưng Gia đình Phật tử Việt Nam được chính thức thống nhất. Tháng 8/2026, lễ kỷ niệm 75 năm GĐPT Việt Nam cũng được tổ chức tại đây với sự tham dự của hơn 1.000 đơn vị GĐPT trong cả nước. Qua tìm hiểu thực tế cho thấy, GĐPT là một phương thức đặc thù trong việc trao truyền các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc cũng như giá trị Phật giáo đến các lớp thanh thiếu niên. Bên cạnh việc học tập giáo lý, các đoàn sinh tham gia sinh hoạt tập thể, rèn luyện kỹ năng, văn nghệ và các hoạt động cộng đồng dưới sự hướng dẫn của đội ngũ huynh trưởng. Thông qua đó, những giá trị như lòng từ bi, tinh thần trách nhiệm, kỷ luật, đoàn kết và hướng thiện được chuyển tải bằng những hình thức phù hợp với từng lứa tuổi.

Việc duy trì hoạt động GĐPT hiện nay cũng đứng trước những thay đổi của đời sống xã hội. Trao đổi trong quá trình khảo sát cho thấy ở một số đơn vị, nguồn đoàn sinh có xu hướng biến động khi thanh thiếu niên bước vào giai đoạn học đại học, đi làm, di chuyển đến các đô thị khác hoặc lập gia đình. Thực tế này đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức tập hợp, sinh hoạt và kết nối thế hệ trẻ, nhất là trong bối cảnh môi trường số ngày càng tác động mạnh đến đời sống thanh thiếu niên.

Từ không gian tự viện, đoàn tiếp tục khảo sát tại một gia đình Phật tử nhằm tìm hiểu cách thức các thực hành tôn giáo được duy trì trong đời sống thường nhật. Không gian thờ tự của gia đình thể hiện sự kết hợp giữa thờ Phật và thờ cúng tổ tiên.. Việc thờ phụng gắn với tưởng niệm ông bà, cha mẹ và những người thân đã mất; các thực hành liên quan đến ngày giỗ, tang lễ và tưởng niệm vẫn được duy trì, đồng thời có những điều chỉnh phù hợp với điều kiện sinh hoạt hiện nay.

Trường hợp khảo sát tại gia đình cho thấy các giá trị Phật giáo không dừng lại ở phạm vi cơ sở thờ tự mà tiếp tục được thực hành và đan xen với truyền thống thờ cúng tổ tiên. Gia đình vì thế cũng là một không gian quan trọng để những giá trị về đạo hiếu, tưởng nhớ nguồn cội và thực hành tôn giáo được duy trì và trao truyền giữa các thế hệ.

Qua khảo sát tại chùa Thiên Mụ, chùa Từ Hiếu, chùa Từ Đàm và gia đình Phật tử, bước đầu có thể nhận thấy các giá trị Phật giáo ở Huế được duy trì thông qua nhiều không gian và chủ thể khác nhau: từ di sản, kiến trúc và thực hành tại tự viện; hoạt động giáo dục thanh thiếu niên của GĐPT; đến thực hành thờ cúng trong gia đình. Trong bối cảnh chuyển đổi số và những biến đổi của đời sống xã hội, vấn đề đặt ra không chỉ là bảo tồn các thiết chế hay hình thức thực hành truyền thống, mà còn là khả năng trao truyền, thích ứng và phát huy những giá trị tích cực của Phật giáo thành nguồn lực góp phần gắn kết gia đình, cộng đồng và xã hội./.