Khai thác và bảo tồn cảnh quan văn hóa gắn với phát triển bền vững và quốc phòng – an ninh: Khảo sát thực địa tại đặc khu Cô Tô
07/04/2026
Trong khuôn khổ thực hiện nhiệm vụ khoa học cấp Nhà nước do Nafosted tài trợ: “Nghiên cứu đề xuất mô hình khai thác, bảo tồn cảnh quan văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng trên các đảo tiền tiêu ở Việt Nam”, từ ngày 31/3 đến 7/4/2026, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững đã tổ chức đoàn khảo sát thực địa tại Đặc khu Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh.
Đoàn công tác đã làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch
tỉnh Quảng Ninh, UBND đặc khu Cô Tô và Ban Chỉ huy Quân sự đặc khu Cô Tô nhằm
trao đổi thông tin, thu thập dữ liệu về hiện trạng quản lý, bảo tồn và khai
thác các giá trị cảnh quan văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm
vụ quốc phòng – an ninh trên địa bàn.

Ảnh 1:
Đoàn công tác làm việc tại UBND Đặc khu Cô Tô
Bên cạnh đó, đoàn đã tiến hành phỏng vấn sâu nhiều nhóm đối
tượng, bao gồm người dân sinh ra và lớn lên trên đảo, người nhập cư, chủ các cơ
sở kinh doanh du lịch (homestay) và khách du lịch. Hoạt động khảo sát tập trung
vào việc nhận diện các giá trị cảnh quan văn hóa, quá trình biến đổi không gian
đảo, sinh kế của cộng đồng, cũng như mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển
trong bối cảnh gia tăng hoạt động du lịch.

Ảnh 2:
Đoàn công tác làm việc với Ban chỉ huy quân sự Đặc khu Cô Tô
Kết quả khảo sát cho thấy Cô Tô sở hữu nhiều tiềm năng về cảnh
quan tự nhiên và văn hóa đặc trưng của vùng biển đảo, đồng thời có lợi thế
trong phát triển du lịch. Cộng đồng dân cư có sự thích ứng linh hoạt với điều
kiện tự nhiên và biến đổi kinh tế, tuy nhiên nguồn nhân lực địa phương còn hạn
chế, hoạt động du lịch mang tính mùa vụ và thiếu liên kết bền vững. Một số yếu
tố văn hóa truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một trong bối cảnh phát
triển nhanh của du lịch và sự giao thoa văn hóa.

Ảnh 3: Đoàn công tác chụp
ảnh lưu niệm tại Trụ sở Đảng ủy - Ủy ban nhân dân Đặc khu Cô Tô
Các thông tin và ý kiến thu thập từ thực tiễn là cơ sở quan trọng
để nhóm nghiên cứu hoàn thiện khung lý thuyết và mô hình đề xuất, đồng thời
kiến nghị các giải pháp nhằm khai thác hiệu quả giá trị cảnh quan văn hóa, gắn
với bảo tồn, phát triển sinh kế bền vững và đảm bảo quốc phòng – an ninh tại
các đảo tiền tiêu.
Nguồn bài viết: Trang Thông tin điện tử Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững
Nguyễn Thị Hòa, Phòng Địa lý Văn hóa – xã hội và Phát triển bền vững