Hội nghị diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa chính trị đặc biệt quan trọng, ngay sau buổi làm việc mang tầm định hướng chiến lược của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào ngày 01/10/2026 về sứ mệnh và con đường phát triển của nền khoa học xã hội và nhân văn nước nhà trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Chương trình “300 ngày” chính là hành động cụ thể, tức thời và có trách nhiệm cao nhất của Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ nhằm chuyển hóa các chỉ đạo của người đứng đầu Đảng, Nhà nước và lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam thành các xung lực đổi mới thực chất trong toàn bộ hoạt động nghiên cứu, đào tạo và quản trị.

Tham dự Hội nghị, về phía đại biểu khách mời có ông Huỳnh Văn Tùng – Trưởng Đại diện Văn phòng Bộ Khoa học và Công nghệ tại miền Nam. Về phía Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ có PGS.TS. Vũ Tuấn Hưng – Bí thư Đảng ủy, Viện trưởng; TS. Nguyễn Khánh Trung Kiên – Đảng ủy viên, Phó Viện trưởng; TS. Hoàng Thị Thu Huyền – Phó Viện trưởng; cùng các đồng chí trong Ban Chấp hành Đảng ủy, lãnh đạo các Trung tâm nghiên cứu chuyên ngành, Tạp chí Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, các phòng chức năng nghiệp vụ và toàn thể cán bộ, viên chức, người lao động của Viện.

Mở đầu Hội nghị, quán triệt sâu sắc kết luận chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, PGS.TS. Vũ Tuấn Hưng – Bí thư Đảng ủy, Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ nhấn mạnh: Trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước, khoa học xã hội và nhân văn cần phải vươn lên giữ vị trí “dẫn dắt, dự báo và mở đường”. Là cơ quan nghiên cứu tại địa bàn kinh tế – xã hội, văn hoá năng động nhất cả nước, Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ phải ý thức sâu sắc trọng trách và mệnh lệnh chính trị của mình: bên cạnh các nghiên cứu cơ bản, cần nâng cao hàm lượng khoa học thực tiễn, tính phản biện sắc bén và trách nhiệm cao đối với sự phát triển của quốc gia.

Tại Hội nghị, PGS.TS. Vũ Tuấn Hưng đã chính thức triển khai Kế hoạch thực hiện Chương trình “300 ngày đổi mới, phát triển Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ”. Chương trình được thiết kế theo tư duy hệ sinh thái mở, định hình mô hình phát triển mới: “Viện nghiên cứu lõi - Mạng lưới tri thức rộng - Kết nối địa phương sâu - Sản phẩm chính sách thực chất - Giá trị đóng góp rõ nét”, tập trung xoay quanh 3 trụ cột đột phá (3P):

1.      Phát triển nguồn lực con người: Cấu trúc lại lực lượng nghiên cứu theo mô hình “Nhân lực lõi + Nhân lực mềm”. Quán triệt triết lý “Biên chế tinh gọn nhưng biên độ tri thức không giới hạn; nội lực là hạt nhân, mạng lưới xã hội là không gian phát triển”. Tạo lập cơ chế giải phóng tối đa sức sáng tạo của lực lượng nghiên cứu trẻ, đồng thời chủ động liên kết, huy động trí tuệ của mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành trong và ngoài nước.

2.      Phát triển sản phẩm khoa học mới: Dịch chuyển trọng tâm từ các công bố hàn lâm thuần túy sang các sản phẩm tri thức ứng dụng cao, đáp ứng trực tiếp và kịp thời yêu cầu điều hành của Trung ương và chính quyền các địa phương. Trọng tâm là hệ thống Báo cáo tư vấn chính sách, các đề án phát triển, bản đồ chính sách và các báo cáo dự báo có thương hiệu học thuật vững chắc.

3.      Phát triển mạng lưới đối tác: Chuyển dịch căn bản từ hình thức “hợp tác theo sự kiện mang tính nghi thức” sang “hợp tác theo chương trình, nhiệm vụ, sản phẩm và kết quả tác động”, vận hành hiệu quả mối liên kết đa chiều: Viện - Địa phương -Trường đại học - Doanh nghiệp.

Đi liền với ba trụ cột trên là bước đột phá về phương thức quản trị nội bộ theo nguyên tắc thực chứng: “Rõ việc – Rõ người – Rõ sản phẩm – Rõ thời hạn – Rõ trách nhiệm – Rõ kết quả”, từng bước lượng hóa năng suất qua bộ chỉ số KPI đặc thù. Đặc biệt, công tác chuyển đổi số được đẩy mạnh toàn diện với mục tiêu xây dựng Kho tri thức số Nam Bộ, cơ sở dữ liệu chuyên gia, và tiên phong ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong xử lý dữ liệu vĩ mô và truyền thông khoa học.

Chương trình hành động được phân kỳ khoa học qua 3 giai đoạn tiếp nối (mỗi giai đoạn 100 ngày) nhằm bảo đảm tính khả thi và kiểm soát tiến độ nghiêm ngặt:

Giai đoạn 1 (100 ngày đầu) – Tạo nền tảng đổi mới: Tập trung rà soát toàn diện ngồn lực nội sinh; kiện toàn các tổ chức và thể chế mềm; hình thành và đưa vào vận hành Hội đồng tư vấn phát triển vùng Nam Bộ; chuẩn hóa khung KPI; hoàn thiện và công bố “Danh mục 100 vấn đề chính sách Nam Bộ”.

Giai đoạn 2 (100 ngày tiếp theo) – Kết nối và kiến tạo sản phẩm: Vận hành đồng bộ mô hình hợp tác thực chất: “8 địa phương trọng điểm – 8 vấn đề chiến lược – 8 nhóm kết nối chuyên sâu – 8 sản phẩm/kết quả thực tiễn”; vận hành 03 nhóm nghiên cứu liên ngành mũi nhọn và hoàn thiện nền tảng hạ tầng số.

Giai đoạn 3 (100 ngày cuối) – Kiến tạo giá trị, đánh giá và lan tỏa: Nghiệm thu, phát hành các sản phẩm tư vấn chính sách cấp cao; tổ chức Diễn đàn đối thoại chính sách phát triển Nam Bộ; tổng kết, lượng hóa giá trị thực hiện và thể chế hóa các mô hình đột phá thành quy chuẩn quản trị lâu dài.

Khoảnh khắc trọng tâm của Hội nghị là Nghi thức Ký kết giao ước thi đua thực hiện Chương trình “300 ngày đổi mới và phát triển Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ”. Đại diện các phòng chức năng, trung tâm nghiên cứu và tổ chức đoàn thể đã cùng đặt bút ký bản cam kết hành động trước sự chứng kiến của Đảng ủy, Ban Lãnh đạo Viện và đại diện Lãnh đạo Văn phòng Bộ Khoa học và Công nghệ tại miền Nam. Chữ ký tại giao ước không dừng lại ở cam kết hành chính, mà là lời thề danh dự của từng nhà khoa học, người quản lý trước sứ mệnh khẳng định vị thế và uy tín khoa học của Viện; bảo đảm 100% đơn vị trực thuộc đều có sáng kiến đổi mới, có sản phẩm cụ thể và đo đếm được.

Phát biểu bế mạc Hội nghị, PGS.TS. Vũ Tuấn Hưng khẳng định: “Chương trình 300 ngày không phải là một chiến dịch thi đua phong trào mang tính thời điểm, mà là một cuộc tái định vị chiến lược, một cuộc cách mạng về nhận thức và phương thức vận hành của Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ”. Với tinh thần đoàn kết, ý chí phụng sự và khát vọng bứt phá, toàn thể viên chức và người lao động của Viện quyết tâm hành động bằng tất cả tâm huyết và trí tuệ, tạo ra những xung lực mới, kiến tạo những sản phẩm khoa học đỉnh cao, xứng đáng với sự kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với sự nghiệp phát triển bền vững vùng đất phương Nam hào khí./.